محمد بن سلمان و رویای بی تعبیر راهبرد ائتلاف سازی منطقه ای

به گفته برخی از تحلیلگران عرب، محمد بن سلمان ولیعهد عربستان در ائتلاف سازی های منطقه ایش هیچ طرح و برنامه واقعی را دنبال نکرده و بسیاری از کشورها به همین دلیل حاضر به شرکت در این ائتلاف ها نشده اند.

کد خبر: ۲۸۳۳۴۹

تاریخ: ۲۸ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۹:۱۸

به گزارش ایران اکونومیست؛ به گفته این تحلیل گران«محمد بن سلمان» با برخی اصلاحات نمادین در داخل و در پیش گرفتن راهبرد ائتلاف سازی در منطقه به دنبال معرفی خود به عنوان چهره ای جدید و تغییردهنده وضعیت سنتی عربستان بود اما نگاهی به کارنامه اش نشان می دهد راهبردهای صوری او راه به جایی نبرده و او اکنون در مسیر قرار گرفته است.
در این زمینه تارنمای شبکه اطلاعاتی «النباء» عراق نوشت: هنگامی که در خاورمیانه سخن از ائتلاف های نظامی بزرگ مطرح می شود پیش از هر کشوری در این زمینه از عربستان نام برده می شود. این کشور با تشکیل ائتلافی به جنگ در یمن وارد شد و در ائتلاف بین المللی مبارزه با داعش هم عضو است و با برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس برای تشکیل «ناتو عربی» تلاش کرده است.
' تشکیل ائتلاف حمله به یمن از سوی سعودی ها نقطه عطفی در رقابت با ایران بود. حمله ائتلاف به یمن برای خارج کردن گروه مردمی انصارالله از معادلات قدرت در یمن و بازگرداندن «عبدربه منصور هادی» رئیس جمهوری فراری یمن به قدرت در مارس سال 2015 میلادی آغاز شد. سعودی ها در آن زمان در رسانه ها این گونه ادعا می کردند که این حمله برق آسا و کوتاه مدت خواهد شد. این در حالی است که اکنون در آستانه ورود به چهارمین سال حمله به یمن هستیم و هنوز هم گروه ها انصارالله در صنعاء امور را در کنترل خود دارد و بیشتر اعضای ائتلاف حمله به یمن به سردمداری عربستان از این ائتلاف جدا شده و به میهن خود برگشته اند. '
تارنمای شبکه اطلاعاتی «النباء» عراق اضافه کرد: با آغاز بحران در روابط کشورهای عربی متحد عربستان با قطر برخی کشورهای ائتلاف حمله به یمن از آن عقب نشینی کردند. پس از این رویداد قطر از ائتلاف حمله به یمن عقب نشینی کرد و رسانه های پرقدرت این کشور علیه ائتلاف حمله به یمن وارد عمل شدند. در 28 ژوئن سال 2018 میلادی «محمد سابو» وزیر دفاع مالزی به طور رسمی اعلام کرد که از ائتلاف حمله به یمن خارج می شود. او گفت مالزی می خواهد با همه کشورهای منطقه غیر از رژیم اشغالگر روابط متوازنی را برقرار کند. پس از آن سودان هم به طور رسمی از ائتلاف سعودی ها عقب نشینی کرد. در 8 فوریه هم مغرب اعلام کرد که از ائتلاف حمله به یمن عقب نشینی خواهد کرد. یک مقام مسوول مغربی به خبرگزاری «اسوشیتد پرس» اعلام کرد که این کشور در مداخلات نظامی ائتلاف سعودی شرکت نخواهد کرد.
به نوشته تارنمای مرکز اطلاعات النباء، تشکیل ائتلاف از سوی سعودی ها بر پایه یک قاعده و اصل ثابت نبود و بیشتر این ائتلاف سازی ها جنبه تبلیغاتی داشت که محمد بن سلمان از طریق آن خواسته است این گونه وانمود کند که می تواند کاری را انجام دهد و کشورهای عربی را در یک اردوگاه گردهم آورد. هیچ طرح و برنامه واقعی و نشست های مقدماتی هم در این زمینه انجام نشد، بلکه فقط در بسیاری موارد در رسانه ها از ائتلاف سازی سخن به میان آمده است.
'این نشان می دهد که سیاست ریاض در این زمینه کورکورانه بوده است. سعودی ها در شرایط کنونی تنها به مسائل ظاهری توجه می کنند. از این رو، دیده می شود که بسیاری از ابتکار عمل های آنان به سرعت از هم فرو می پاشد و قادر به حفظ انسجام ائتلاف ها نیستند. شاخص ها نشان می دهد که ائتلاف های اقتصادی عربستان هم شبیه ائتلاف نظامی آن از انسجام برخوردار نیست. در نشست اقتصادی داووس صحرا این موضوع دیده شد. این نشست نشان داد که ائتلاف اقتصادی عربستان دارای مشکلات بسیاری است و از ساختار و رویکرد فراگیر و مشخصی برخوردار نیست.بسیاری از شرکت ها و شخصیت ها به دنبال ماجرای قتل «جمال خاشقچی» روزنامه نگار منتقد سعودی در این نشست شرکت نکردند. '
تارنمای شبکه اطلاعاتی «النباء» عراق افزود: همه برگه های سعودی ها برملا شده است و برای همه دردآور و آزار دهنده است. دیگر اندیشه ائتلاف سازی با کشورهای عربی سودی ندارد. از این رو، عربستان با «دونالدترامپ» رئیس جمهوری آمریکا و «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم صهیونیستی روابط خود را تقویت می سازد تا بر شکست های خود در زمینه ائتلاف سازی و ناتوانی سیاسی و نظامی خود سرپوش نهند. ولیعهد عربستان با این رویکرد می خواهد وقت تازه ای را به دست آورد و با دستیابی به برخی پیروزی های صوری خود را برای آینده آماده کند. شاید در شرایط کنونی ریخت و پاش دلارهای نفتی و ترامپ و نتانیاهو او را رهایی بخشند. اما راهبرد او با خطرهایی همراه است. نمایندگان کنگره آمریکا به شدت بر ترامپ فشار وارد می کنند و خواهان تصویب قانون های سختی علیه ریاض هستند. نارضایتی مردم آمریکا و طبقه سیاسی حاکم، سعودی ها را در فهرست کشورهای غیرقابل اعتماد قرار داده است.'
تارنمای «الخلیج انلاین» امارات نیز نوشت: در شرایطی که ریاض برای دستیابی به جایگاهی در نقشه خاورمیانه تلاش می کند، بسیاری از ناظران بر این باورند که این کشور راه خود را گم کرده است. این کشور در شرایطی که گاهی برای بر گردهم آوردن کشورهای عربی و گاهی برای گردهم آوردن کشورهای اسلامی برای ائتلاف سازی با هدف مقابله با ایران تلاش کرده است دیده می شود که هر یک از اعضای این ائتلاف در نتیجه سیاست های اشتباه عربستان ماننده مهره های تسبیح از هم پاشیده می شوند. این کشور از زمان کودتای سفید محمد بن سلمان و کنار گذاشتن «محمد بن نایف» از ولیعهدی در شرایط ناگوار سیاسی و اقتصادی به سر می برد. این کشور با تشکیل ائتلافی به یمن حمله کرد. کشورهای قطر، امارات، بحرین، مصر، کویت، اردن، سودان، مغرب و مالزی به این ائتلاف محلق شدند. اما پس از مدتی شیرازه این ائتلاف از هم پاشید.
روزنامه «الاخبار» لبنان هم در این خصوص نوشت: وجود تنش میان کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس سبب شده است که ائتلاف سازی های منطقه ای به رهبری ریاض دور از دسترس باشد. بحران در روابط عربستان و متحدان آن یکی از بزرگترین موانع ائتلاف سازی است. کویت و عمان در این باره موضع بی طرفانه ای را در پیش گرفته اند. عمان پیش از این هم در ائتلاف کشورهای عربی برای جنگ در یمن وارد نشد. در سطح منطقه ای هم عربستان با اردن و مصر دارای اختلاف های ریشه ای است. این موضوع سبب شده است که این کشورها به ویژه مصر به طور جدی در ائتلاف حمله به یمن با سعودی ها همکاری نکنند.
' این کشورها درباره مساله فلسطین هم حساسیت ویژه ای دارند و به عملکرد نافرجام ولیعهد عربستان درباره طرح «معامله قرن» هم با دیده تردیده نگاه می کنند. همچنین میان این کشورها با عربستان درباره فرماندهی ائتلاف ها اختلاف ها و رقابت هایی وجود دارد. افکار عمومی در اردن مخالف مشارکت این کشور در ائتلاف ها است و آن در بر خلاف منافع ملی اردن می دانند.
به نوشته تارنمای شبکه خبری «الجزیره»، در شرایطی که ترامپ در داخل آمریکا محبوبیت خود را از دست داده است، شرط بندی عربستان بر وی نتیجه ای به دنبال نخواهد داشت. مردم آمریکا تصویر ناگواری از عربستان دارند و هنوز هم این کشور متهم به حمایت از تروریسم است. تصویب قانون «جاستا» برای گرفتن انتقام قربانیان حادثه تروریستی 11 سپتامبر بیانگر این موضوع است. هرگونه شرط بندی سعودی ها بر روی ترامپ حتی درباره رویارویی با ایران هم نتیجه ای جز شکست برای آنان به دنبال نخواهد داشت. با وجود اینکه ترامپ به طور آشکار با ایران به طور خصمانه رفتار می کند اما باز هم او برای گفت و گوی مستقیم و برقراری توافق با ایران تلاش می کند.
شبکه خبری الجزیر افزود: به طور خلاصه باید گفت عربستان در طول تاریخ حتی پس از حادثه 11 سپتامبر هم مانند شرایط کنونی گرفتار نشده است. رفتارهای گستاخانه محمد سلمان در مدیریت امور این کشور سبب شده است عربستان در سطح بین المللی منزوی شود. این رفتارها سبب شده اند که نزدیک ترین همپیمانان ریاض هم از این کشور فاصله گیرند. ادامه حضور محمد بن سلمان در قدرت به معنای منزوی شدن بیشتر عربستان و سیر این کشور به لبه پرتگاه است. با این وجود وظیفه خردمندان عربستانی آن است که با دخالت های فوری خود راننده گستاخی مانند محمد بن سلمان را که خودرو سعودی را با سرعت بالایی به لبه پرتگاه سوق می دهد متوقف کنند و این کشور را به مسیر درست خود بازگردانند.