روزه کله گنجشکی با هدیه سرروزه‌ای

ماه رمضان آغاز شده است و بی‌شک شماری از کودکان مشتاق روزه گرفتن هستند و مادران و پدران نیز در عین اینکه نگران سلامت جسمانی فرزند خود هستند، در تلاشند با تمهیداتی سلامت روحانی و ایمانی او را نیز فراهم آورند.

کد خبر: ۲۷۹۷۱

تاریخ: ۲۵ تير ۱۳۹۲ - ۱۰:۵۵

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منطقه کویر، بضی از کودکان که هنوز به سن بلوغ نرسیده‌اند با تقلید از بزرگتران و یا تشویق پدر و مادرشان سحر همراه بزرگترها بیدار می‌شوند و روزه می‌گیرند. بلند شدن درسحر و نشستن پای سفره سحری برای بچه‌ها بسیار شیرین و دوست داشتنی است. روزه این کودکان اغلب تا ظهر ادامه می‌یابد. ساعتی به ظهر مانده والدین کودک به صورت و چشمان کودک دقیق می‌شوند تا ببیننند آیا قادر به تمام کردن روزه هست یا خیر، در صورتی که ضعفی در او ببینند می‌کوشند فرزندشان را راضی کنند روزه‌اش را بخورد وروزه کله گنجشکی بگیرد.

روزه کله گنجشکی اصطلاحی است که به دو نصف روز روزه‌ی بچه‌ها می‌گویند و پدر و مادر به فرزندشان می‌گویند: " خداوند دو نصف روز روزه‌ی شما را به هم پیوند می‌زند و یک روز حساب می‌کند".

حجت‌الاسلام محمدی، کارشناس ارشد امور تربیتی به ایسنا می‌گوید: بیدار کردن کودکان در سحر و شریک کردن آنان در سفره افطار به عنوان روزه‌داران کوچک نه تنها سبب تشویق آنان به دین‌مداری می‌شود، بلکه روزه گرفتن را در سال‌های تکلیف برای آنان راحت‌تر می‌کند.

وی اظهار کرد: در کرمان بچه‌هایی که بالغ نشده‌اند روزه گنجکشی می‌گیرند وجوانانی که اولین روزه واجبشان را می‌گیرند دختران در نه سال و پسران پانزده سال در اولین روز ماه رمضان هنگام افطار از والدینشان می‌خواهند هدیه‌ای به آنها بدهند تا افطار کنند که به آن سرروزه‌ای می‌گویند در واقع سرروزه‌ای هدیه‌ای است که پدر و مادر در قبال روزه‌ی اول به فرزندشان می‌دهند.

محمدی می‌افزاید: در گذشته نیز برای آنکه کودک از نخستین روزه خود خاطره خوشی به همراه داشته باشد در پایان هر روز و یا در روز عید فطر هدیه‌ای برای وی در نظر می‌گرفتند که کاملا با استطاعت خانواده هماهنگ بود. اگر خانواده کودک کشاورز یا دامدار بود، گوشه‌ای از باغ یا زمین کشاورزی، یا بره و گوسفندی را به وی هدیه می‌داد که کودک آن را مزد روزه خود تلقی می‌کرد و کلیه عواید حاصل از آن هدیه نیز به او تعلق داشت و والدین در این زمینه کاملا استقلال کودک را به رسمیت می‌شناختند. این رسم در میان خانواده‌های شهرنشین با برآوردن یکی از نیازمندی‌های کودک همراه بود. به هر روی والدین در این تجربه کودک را به دادن هدیه‌ای دلشاد و خرسند می‌کردند.

این کارشناس ارشد امور تربیتی ادامه می‌دهد: والدین عزیز می‌توانند با ابتکار عمل، روزه داری را برای کودک یا نوجوان خود تجربه‌ای خوشایند کنند. به عنوان مثال برای روز عید فطر او هدیه‌ای شایسته در نظر بگیرند. برای افطار، کودک یا نوجوان را به اماکن مورد علاقه‌اش ببرند. در انجام فرایض به هیچ وجه راه خشونت و شدت عمل نپیمایند بلکه همواره ملایمت، نرمش و محبت را پیشه سازند. به هنگام سحر کودک را با نوازش از خواب بیدار کنند، غذاهای مورد علاقه وی را آماده کنند و کارهایی دیگر که مطمئنا والدین عزیز با ذکاوت و تیزهوشی به‌ آنها دست خواهند یافت.

وی می‌گوید: البته درعین انجام کارهای تشویق‌آمیز، در نظر داشته باشند که انجام فرایض دینی آنگاه ارزشمند است که از روی آگاهی کامل و ایمان قلبی انجام گیرد و بدین منظور با تهیه کتب و منابعی که فلسفه روزه را به زبان ساده توضیح داده است بر معرفت دینی کودک و نوجوان خود بیافزایند.

محمدی ادامه می‌دهد: وقتی بچه به سن تمیز می‌رسد و آمادگی و توانایی روزه گرفتن در او پیدا می​شود، لازم است او را تشویق کنیم که گاهی به مقدار توانایی‌اش نصف روز، بیشتر یا کمتر روزه بگیرد و اگر بی‌تاب شد وسط روز به او آب یا غذای مختصری بدهیم.

وی می‌گوید: هر چه توانایی کودک در تحمل گرسنگی و تشنگی بیشتر شود پس از مدتی اراده‌اش تقویت شده و می‌تواند روزه را کامل بگیرد.

محمدی با بیان اینکه اولین تجارب روزه گرفتن را به یادماندنی و جذاب کنید به خانواده‌ها توصیه می‌کند: اولین تجربه روزه گرفتن از مهمترین تجارب کودکان و نوجوانان است. آگاهی از برخی مسائل باعث انس گرفتن بهتر کودک با روزه می‌شود. پس بکوشید اولین تجربه روزه را جذاب نمایید.

این کارشناس ارشد امور تربیتی می‌گوید: نحوه برخورد ما با موقعیت‌های مختلف بر نگرش کودکان به آن موقعیت‌ها اثرگذار است. مثلا تکاپوی ما در آغاز سال جدید یا سال تحصیلی به کودک می‌فهماند که ما در زمان خاصی قرار گرفته‌ایم و در او باورهای خاصی را زنده می‌کند. برخورد با ماه مبارک رمضان نیز باید جایگاه خاصی در ذهن کودک ایجاد کند. به استقبال ماه رمضان رفتن از چند روز قبل، با هیجان صحبت کردن از آن، آشنا کردن کودک با آداب آن، مشارکت دادن او در خرید اقلام لازم برای این ماه و ... وی را برای ورود به ماه مبارک رمضان آماده می‌کند.

محمدی معتقد است بیدار شدن در موقع سحر برای کودک جذاب است حتی اگر در سنین کم مثلا پنج سالگی قرار دارد اما درخواست می‌کند او را برای سحر بیدار نمایند، امکان این تجربه را برای وی فراهم نمایید. برخاستن برای سحر علاوه بر آشنایی کودک با حال و هوای رمضان باعث آمادگی‌اش برای سال‌های بعد خواهد بود.

وی می‌گوید: روزه داشتن یکی از اعمال بزرگسالان است که برای کودکان جاذبه بی‌شمار دارد. کودک حال روحانی والدین خود را به هنگام افطار که لب باز نمی‌کنند تا دعایی را زیر لب زمزمه کنند، می‌بیند و بدان با دقت می‌نگرد. زمزمه‌های دعای سحر را در خواب و بیدار شبانه می‌شنود. همه اینها برای او راز بزرگی را در خود دارد و به تخیل و آمال کودک مجال جولان می‌دهد و برای آنکه سهمی از این بزرگی را نصیب خود سازد به اصرار از والدین خود می‌خواهد تا او را نیز در این کار مشارکت دهند.

به گزارش ایسنا، حس خوب سفره‌های افطار و خواب‌آلودگی سفره‌های سحر که مادر با عجله اصرار داشت همه‌ی غذایمان را بخوریم و حتما نوشیدن آب فراموش‌مان نشود، با آمدن ماه مبارک رمضان باز به چهاردیواری قلبمان سرک می‌کشد. هر سن و سالی که باشیم، یاد اولین سال‌ها که روزه می‌گرفتیم و چهره‌ی پدر و مادرمان وقتی با لبخند، این کارمان را تشویق می‌کردند را فراموش نخواهیم کرد...