دیپلماسی نفتی برای عبور از تحریم‌ها

پس از آنکه رئیس ایالات متحده آمریکا اعلام کرد از برجام خارج خواهد شد و بعد از آن گفت که تحریم‌های بی‌سابقه‌ای را علیه ایران وضع خواهد کرد، حالا مشتری‌های سنتی نفت ایران یکی پس از دیگری رفته رفته خرید نفت ایران را از سر گرفتند و بعد از چین، هند و کره‌جنوبی، حالا «فوجیاویل» به‌عنوان بزرگ‌ترین پالایشگاه نفت ژاپن خرید نفت از ایران را آغاز کرد.

کد خبر: ۲۷۹۶۴۵

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۰:۲۲

این خبر که توسط عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی ایران در فضای مجازی مطرح شده است، نشان می‌دهد منابع ارزی و فروش نفت ایران همچنان به قوت خود باقی است. آن‌طور که رئیس بانک مرکزی عنوان کرد، بعد از چین، هند، کره جنوبی و پاکستان اکنون ژاپن هم خرید نفت از ایران را شروع کرده است و این موضوع به معنای ورود ده‌ها هزار میلیارد دلار منابع فعال بانک مرکزی در نزد کشورهای خارجی به‌عنوان پشتیبان قوی و مطمئن تجاری کشورمان است.

ژاپن که حدود 6 درصد نفت مورد نیاز خود را از ایران خریداری می‌کند، طی سال میلادی گذشته 172 هزار و 216 بشکه در روز از پالایشگاه‌های ایرانی نفت خریداری کرده است که در مقایسه با سال گذشته کاهش 24.2 درصدی را تجربه کرده است. در این بین به‌نظر تحریم‌های آمریکا نتوانسته نظر سامورایی‌ها را در خرید نفت ایران تغییر دهد زیرا در چند روز گذشته میتسیگو سایتو، سفیر ژاپن درخصوص مراودات مالی با ایران گفت: «9 دهه همکاری‌ دوجانبه ایران و ژاپن در حوزه‌های مختلف علاوه بر مراودات تاریخی، دستاوردهای مهمی برای دو کشور داشته است که باید سطح این همکاری‌ها گسترش یابد.» وی همچنین با مخاطب قرار دادن دولت‌های دیگر در برخورد با ایران اضافه کرد: «اگر ژاپن و سایر کشورهای جهان می‌خواهند حقوق بین‌المللی پایدار بماند و کشورها بر تعهدات خود پایبند باشند، باید در برابر قانون‌‌شکنی‌های آمریکا در خروج از برجام مقاومت کنند.»

**نمی‌توانند صادرات نفت ایران را به صفر برسانند
هدایت‌الله خادمی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با اشاره به شروع خرید نفت ایران توسط ژاپن در گفت‌وگو با «ابتکار» می‌گوید: «به صفر رساندن صادرات نفت ایران ایده نامناسبی بود که از سوی رئیس ایالات متحده آمریکا مطرح شد. تحلیلگران بین‌المللی و خریداران سنتی ایران می‌دانند که حذف ایران از لیست صادرکنندگان نفت می‌تواند برای اقتصاد کشورها مشکلات جدی فراهم کند.»

وی تاکید می‌کند: «شرایط تحریمی باعث شده حذف بودجه‌ نفت در کمیسیون انرژی مجلس به رای گذاشته شود و این بدان معنا است که ایران تلاش می‌کند از خام‌فروشی نفت خودداری کند؛ تصمیمی که معتقدیم از 40 سال گذشته باید به مرور در اقتصاد ایران به وجود می‌آمد و درنهایت به نفع شهروندان ایرانی تمام شود.»

این نماینده مجلس همچنین در ادامه با اشاره به وضعیت و چالش‌های حزبی دولت دونالد ترامپ در آمریکا اضافه می‌کند: «در شرایطی که رئیس ایالات متحده آمریکا نشان می‌دهد که علاوه بر کشورهای منطقه منتقدان جدی در حزب مخالف، سنا و حتی دولت خود دارد باعث می‌شود تا دولت‌ها برای آینده منافع اقتصادی خود با درایت و تدبیر بیشتری تصمیم‌گیری کنند و ژاپن نیز نشان داده در این شرایط منافع اقتصادی‌اش مهم‌تر است و به تعهدات خود وفادار خواهد ماند.»

باوجود تهدیدهای دونالد ترامپ برای به صفر رساندن صادرات نفت ایران، بررسی‌ها نشان می‌دهد با اجرایی شدن تحریم‌های ثانویه هر‌چند اقتصاد کشورمان با جزر و مدهای کوتاه‌مدت و میان‌مدت و روبه‌رو خواهد شد‌ اما موج‌های وارد شده به اندازه‌ای سهمگین نیستند که بتوانند ایران را از پای در بیاورد.

**ایران راهکارهای فروش نفت را به‌خوبی می‌شناسد
نرسی قربان، کارشناس انرژی با اشاره به پیوستن ژاپن به سایر خریداران نفت ایران به «ابتکار» می‌گوید: «مهم‌ترین هدف واشنگتن از تحریم‌های نفتی علیه ایران به پای میز مذاکره کشاندن تهران بود و برای رسیدن به توافق دیگری تلاش می‌کرد که در عمل عدم همراهی کشورها با‌وجود کاهش میزان خرید نفت، نشان داد که به راحتی نمی‌تواند به هدف خود برسد.»

این کارشناس ارشد حوزه نفتی معتقد است نوسانات قیمت نفت نشان داد، عرضه و تقاضا همواره رکن اصلی بازار را تشکیل می‌دهد و حذف ایران می‌تواند تنش‌های زیادی به وجود آورد‌ چنان‌که معافیت 8 کشور برای خرید نفت ایران توسط ترامپ منجر به کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی شد و نشان داد هرگونه تنش در خلیج فارس می‌تواند بازارهای جهانی را با چالش جدی روبه‌رو کرده و حتی بورس آمریکا و افت برخی سهام‌های این کشور را به دنبال داشته باشد.

این کارشناس در مورد تهدید‌‌های اقتصادی ایران ادامه می‌دهد: «تهدید‌های صورت‌گرفته از سوی آمریکا است، نه سازمان ملل. بنابراین آمریکا تلاش می‌کند با بانک‌ها و دلار به عنوان ابزارهایی که در اختیار این کشور است، خرید نفت از ایران را با چالش روبه‌رو کند و بدیهی است راهکارهای عبور از آن نیز برای ایران وجود خواهد داشت.»

نرسی قربان با تاکید بر مشتریان نفت سنتی و جدید ایران اضافه می‌کند: «در ایران علاوه بر مشتری‌های سنتی، مشتریان جدید و حتی موقت برای خرید نفت پیدا می‌شود که ایران توانسته با فروش نفت به این کشورهای کوچک در زمان تحریم‌ها صادرات نفت خود را حفظ کند. با این وجود ساز‌و‌کارهای فروش نفت در بورس یکی از راهکارهایی است که روی میز مسئولان قرار دارد تا بتوانند بخشی از کاهش صادرات نفت را جبران کنند.»

وی در پایان با اشاره به تولیدان داخلی نفت می‌گوید: «احداث پالایشگاه‌های کوچک، مینی پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها و فرآوری کردن مجموعه مواد نفت خام نفت و گاز و ... ازجمله راه‌های جایگزین است که از سوی برخی کارشناسان و نمایندگان مجلس برای جلوگیری از خام‌فروشی مطرح می‌شود. از سوی دیگر تقویت پالایشگاه ستاره خلیج فارس نیز در دستور کار قرار دارد.»

منبع: روزنامه ابتکار