جاده یک طرفه دولت در صنعت خودرو

این‌ روزها بازار خودرو یکی از بحث برانگیزترین بازارها است. یک روز افزایش قیمت محصولات کارخانه تیتر خبرها می‌شود و روز بعد معادل‌سازی خودروهایی که به دلیل تحریم، قطعات آنها وارد نمی‌شود بر سر زبان‌ها می‌افتد و این خبرها حاکی از آشفتگی در ‌بازار خودرو است.

کد خبر: ۲۷۵۷۸۳

تاریخ: ۳۰ دی ۱۳۹۷ - ۰۹:۰۲

به گزارش ایران اکونومیست؛  رضا رحمانی، وزیر صنعت، معدن و تجارت درباره مشکل خودروسازان در تحویل خودروهای ثبت‌نامی گفته است: «خودروهایی که به دلیل تحریم قطعات آنها وارد نمی‌شود، مقرر است معادل‌سازی کنند و خودروهایی را که امکان تولید دارند و مشخصات آنها نزدیک به خودروی ثبت‌نامی است به مشتریان تحویل دهند». در این میان با کمی دقت در می‌یابیم که تنها مشکل صنعت خودرو در ایران تحریم و وارد نشدن قطعات نیست و خودروسازان شاید به راحتی با راه‌حل‌هایی از قبیل معادل‌سازی بتوانند مشکلات پیش‌روی خود را برطرف کنند اما در آن طرف ماجرا مشتریانی قرار دارند که از چند ماه قبل اقدام به ثبت‌نام خودروهایی کرده‌اند و حالا در این شرایط که می‌خواهند خودروهای‌شان را دریافت کنند، نمی‌توانند جایگزینی را قبول کنند و در این میان به نظر می‌رسد که نظر مصرف‌کننده نادیده گرفته می‌شود.

** نمی‌توان تصمیم‌ها را یک‌طرفه گرفت
امروزه صنعت خودرو در کشور با چالش‌هایی در زمینه تولید دست‌و‌پنجه نرم می‌کند. اما با ارائه راه‌حل‌هایی هر چند موقتی انتظار می‌رفت که کمی از این مشکلات را پشت سر بگذارد و بتواند به فکر احیای خود باشد. اما بعد از ارائه راه‌حل‌ها تنها به این نتیجه می‌رسیم که مسکن‌های موقتی دردی را از این صنعت دوا نمی‌کند و باید به دنبال راهکاری مناسب بود، راهکاری مناسب با زمان تحریم و محدودیت‌هایی که برای این صنعت ایجاد کرده است. با توجه به همین محدودیت‌ها در ماه‌های اخیر قطعه‌سازان با مشکلات تولید روبه‌رو بودند و نتوانستند به تعهدات خود عمل کنند، همین مسئله باعث شد تا بحث معادل‌سازی خودروها به میان کشیده شود.

اما همان‌طور که گفته شد شاید این روش تنها راهی برای خودروسازان در جهت انجام تعهدات‌شان باشد و پایان این داستان چندان برای مشتریان خوش نباشد. بهرام شهریاری، عضو سابق انجمن قطعه‌سازان و کارشناس صنعت خودرو درخصوص خبر معادل‌سازی خودروهایی که به دلیل تحریم نمی‌توانند قطعات مورد نیازشان را وارد کنند به «ابتکار» می‌گوید: این جریان دو‌طرفه است و یک‌طرفه نمی‌توان درباره مشکلات ایجاد‌شده تصمیم گرفت. در این شرایط راه منطقی این است که مسئولان در این زمینه به صورت شفاف با مشتریان خود صحبت کنند و دلایل اتخاذ چنین تصمیمی را با آنها در میان بگذارند، در آن‌ صورت هم باید آپشن‌هایی را برای خودروهایی که قرار است به دست مصرف‌کننده برسانند در نظر بگیرند. به عنوان مثال بگویند در صورت نارضایتی پول و بهره آن را به مشتری برمی‌گردانیم یا خودرویی که تحویل می‌دهند مابه‌التفاف را بپردازند و‌... همان‌طور که اشاره کردم باید آپشن‌هایی را در نظر بگیرند و این جریان نباید از یک‌سو تصمیم‌گیری شود.

وی می‌افزاید: فرد خریدار هنگام خرید با توجه به شرایطی که دارد خودرویی را ثبت‌نام می‌کند اما در زمان تحویل خودروی دیگری را پیشنهاد می‌دهند، طبیعی است در چنین شرایطی مصرف‌کننده چنین عملی را نمی‌پسندد و می‌خواهد که از این جریان راضی بیرون برود. باید به این مسئله هم توجه شود که این حرکت نمی‌تواند به نفع مردم باشد. از طرفی دیگر هم به دلیل بی‌اعتمادی‌هایی که در جامعه به وجود آمده است نمی‌توان انتظار از‌خود‌گذشتگی از طرف مصرف‌کننده داشت. این بی‌اعتمادی حاصل فعالیت‌های اقتصادی ناسالم و از بین رفتن پول و سرمایه برخی از افراد در جامعه است. پس درنتیجه مردم اعتمادی ندارند که بر مبنای آن ازخودگذشتگی کنند و چنین راه‌حل‌هایی را بدون چون و چرا بپذیرند‌ و دولت باید به دنبال راه‌حل‌های مناسب‌تری برای رفع مشکلات باشد و یک‌طرفه عمل نکند. باید دقت کنیم که اقداماتی از این قبیل نمی‌تواند در احیای بازار خودرو تاثیری بگذارد.

** صنعت خودرو مورد هدف تحریم است
محمدرضا نجفی‌منش، رئیس انجمن صنایع همگن قطعه‌سازی، شرایط پیش‌آمده در‌خصوص معادل‌سازی خودروها را ناشی از تحریم‌ها می‌داند و می‌گوید: جریان پیش‌آمده را باید از دو جنبه مد نظر قرار دهیم، اگر خودروساز عامدانه چنین تصمیمی را اتخاذ می‌کرد مورد قبول نبود و در آن شرایط برخلاف قانون عمل کرده بود و طبیعتا مشتری چنین عملی را نمی‌پذیرفت‌ اما باید بدانیم که ما در تمام قرار‌دادها موردی را به نام وضعیت ویژه داریم، شرایط کنونی در چنین وضعیتی قرار دارد. زمانی‌که در اثر فشارهای ناشی از تحریم و تهدیدهای آمریکا هیچ خودروسازی نمی‌تواند با قطعه‌ساز ادامه همکاری دهد، راه دیگری باقی نمی‌ماند جز اینکه معادل‌سازی شود. اگر قطعه در کشور موجود بود و در آن‌ صورت چنین تصمیمی گرفته می‌شد، صد‌در‌صد حق با مصرف‌کننده می‌بود اما در حال حاضر بدون اینکه قطعه‌ساز دخالتی داشته باشد مورد تحریم واقع شده است و راه دیگری ندارد.

نجفی‌منش، صنعت خودرو را نیازمند راهکاری مناسب برای مقابله با چالش‌ها می‌داند و می‌گوید: در شرایط کنونی باید به دنبال راهکار مناسب بود و در این زمینه چاره‌سازی کرد و تا جایی که امکان دارد میزان داخلی‌سازی قطعات را بالا ببریم. ما چنین تجربه‌ای را در گذشته برای خودرو 206 داشتیم و با این روش توانستیم تا حدودی مشکل را برطرف کنیم. اگر بتوانیم داخلی‌سازی را حمایت کنیم قطعا می‌توانیم ادامه حیات داده و فعالیت خود را گسترش دهیم. وی می‌افزاید: در این تحریم‌ها، آمریکا صنعت خودرو را هدف گرفته است. اگر بتواند صنعت خودرو را به زانو در بیاورد، قسمت عظیمی از اقتصاد ما را متاثر خواهد کرد. دلیل آن‌هم این است که در هر زمانی که صنعت خودرو رشد داشته است، رشد اقتصادی هم همراهش بوده و هر زمان افول را تجربه کرده، ما شاهد کاهش رشد اقتصادی بودیم.

رئیس انجمن صنایع همگن قطعه‌سازی، از راه‌هایی برای احیا صنعت خودرو می‌گوید: راهکارهایی وجود دارد که باید به‌صورت ضربتی انجام دهیم تا بتوانیم صنعت خودرو را احیا کنیم. در ابتدای راه باید قیمت‌های قطعه‌سازان درست شود‌ زیرا قیمت‌ها اصلا مقرون‌به‌صرفه نیست و قطعه‌ساز با ادامه این روند نمی‌تواند ادامه حیات دهد و قطعا با مشکل روبه‌رو می‌شود. قدم بعد رفع مشکلات نقدینگی در این صنعت است. با رفع مشکلاتی از این قبیل می‌توانیم به احیای دوباره صنعت خودرو امیدوار باشیم. ما باید برای به‌حرکت درآوردن این صنعت سرعت عمل داشته باشیم و اجازه ندهیم که تحریم‌ها این صنعت عظیم را به زانو درآورد.