جام ملت های آسیا؛

گذری بر تصمیمات بحث برانگیز داوران علیه تیم فوتبال ایران

تصمیمات بحث برانگیز داوری همواره یکی از دلایل ناکامی تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت های آسیا تلقی می شود؛ تصمیماتی که در برخی از مواقع سهوی بودن آنان مورد شک و تردید کارشناسان داوری است.

کد خبر: ۲۷۲۱۲۷

تاریخ: ۱۵ دی ۱۳۹۷ - ۰۹:۰۰

به گزارش ایران اکونومیست؛  اشتباهات داوری بخش جدایی ناپذیر در ورزش فوتبال است که با معرفی و استفاده از فن آوری هایی مانند تکنولوژی خط دروازه و کمک داور ویدیویی، همچنان شاهد آن هستیم. اما با این وجود برخی از اشتباهاتی که در ادوار مختلف جام ملت های آسیا برای تیم ملی فوتبال ایران رخ داده گاها موجب حذف یا مانعی برای صعود ایران به فینال این تورنمنت بود.
آخرین نمونه این اشتباهات اخراج «مهرداد پولادی» در بازی مرحله یک چهارم نهایی جام ملت های آسیا در سال 2015 در استرالیا بود؛ اشتباهی که نه تنها موجب حذف ایران از این تورنمنت شد بلکه «کارلوس کی روش» سرمربی تیم ملی فوتبال کشورمان در کنفرانس پایان بازی اعلام کرد: از اینکه اعتراضم را تکرار کنم خسته نمی‌شوم و باز هم این پرسش را مطرح می‌کنم که چرا ویلیامز برای این بازی به عنوان داور انتخاب شد؟ جلوی کمیته انضباطی AFC زانو می‌زنم و می‌پرسم که این چه انتخابی بود؟
البته تصمیمات جنجال برانگیز داور در جریان بازی های تیم ملی فقط به دیدار تیم های ملی ایران و عراق منتهی نمی شود بلکه بازخوانی برخی از تصمیمات جنجال برانگیز حکایت از آن دارد که در برخی از دیدارها تصمیمات داوران متفاوت از اشتباهات سهوی تعریف می شود و با اعتراض کادر فنی، بازیکنان و مسوولان فوتبال ایران همراه بوده است.
بررسی تاریخی ادوار مختلف جام ملت های آسیا نشان از آن دارد که نخستین اعتراض به تصمیمات جنجال برانگیز داوری به جام ملت های سال 1988 مربوط می شود؛ جایی که در مرحله نیمه نهایی این رقابتها، «جورج کورتنی» داور انگلیسی بازی، برخی از سوت های خود را به نفع عربستان به صدا درآورد.
در این دیدار گل سالم «مرتضی کرمانی مقدم» افساید گرفته می شود و داور یک پنالتی به سود تیم ملی عربستان اعلام می کند. هر چند پنالتی «ماجد عبدالله» در آن بازی توسط «احمدرضا عابدزاده» دفع شد اما داور دستور به تکرار پنالتی داد که این بار نیز بازیکن تیم ملی فوتبال عربستان که تک گل بازی را به ثمر رسانده مقابل عابدزاده شکست می خورد. ایران در نهایت این بازی را با نتیجه یک بر صفر به عربستان واگذار و عربستان در نهایت قهرمان می شود.
داستان تصمیمات بحث برانگیز داور، چهار سال بعد در ژاپن برای ایران تکرار شد و این بار «جمال شریف» سوری با سوت های عجیب به نوعی به سمت تیم ملی فوتبال ژاپن میزبان غش کرد. در این دیدار شاه محمدی، پیوس و محمدخانی اخراج شدند و داور بازی گل آفساید ژاپن را سالم اعلام کرد.
بازی که موجب شد «فرشاد پیوس» مهاجم آن دوران تیم ملی، در خاطرات خود از داور سوری به عنوان کسی که به تیم ایران و وی خیانت کرده، یاد کند.
تصمیمات جنجال برانگیز داوری به یک رویه عادی تبدیل شده و این بار در جام ملت های 1996 آسیا سوت های «جمال قندور» مصری در دیدار نیمه نهایی بین ایران و عربستان خبرساز شد.
آفساید اعلام کردن گل «خداداد عزیزی» و اعلام نکردن خطای پنالتی روی «حمید استیلی» موجب شد بازی ایران و عربستان در پایان وقت قانونی و اضافه بدون گل خاتمه یابد و ایران در ضربات پنالتی مغلوب عربستان شود. عربستان با برد ایران فینالیست و در نهایت قهرمان می شود.
جمال قندور شش سال پس از داوری بحث برانگیز دیدار ایران و عربستان، در جام جهانی 2002 با اشتباهات متعددش در نپذیرفتن گل های صحیح اسپانیا مقابل کره جنوبی، به یکی از جنجالی ترین داورهای دنیا تبدیل شد.
رویه اشتباه داوران عرب در قبال تیم ملی ایران تمامی نداشت و هشت سال پس از اشتباهات متعدد جمال قندور مصری، این بار در نیمه نهایی جام ملت های آسیای 2004 «طلعت نجم» داور لبنانی مانع صعود ایران به فینال جام ملت های آسیا می شود.
در این دیدار نجم، «ستار زارع» را به خاطر دست زدن به بازیکن چینی و تمارض این بازیکن، ملی پوش ایرانی را از زمین بازی اخراج و تیم ایران را 10 نفره کرد. همچنین داور لبنانی در واپسین دقایق بازی، از خطای محرز بازیکن چینی بر روی «علی کریمی» چشم پوشی کرد. ایران در نهایت این بازی را در ضربات پنالتی به تیم ملی چین میزبان بازی ها واگذار کرد و چین در فینال رقابت های مغلوب ژاپن شد.
با انتخاب «بن ویلیامز» استرالیایی به عنوان داور بازی ایران و عراق در مرحله یک چهارم نهایی جام ملت های 2015 استرالیا، دلشوره سوت های جنجالی داوران عربی برای ایرانی ها به پایان رسید اما تصمیم جنجالی داور بازی در اخراج «مهرداد پولادی» نه از سوی جمال شریف گرفته شد نه جمال قندور، بلکه کارت قرمز برای این بازیکن از جیب بن ویلیامز استرالیایی خارج و تیم ایران یک نیمه کامل 10 نفره بازی کرد.
هر چند که نتیجه این بازی در 120 دقیقه و ضربات پنالتی مشخص شد اما تصمیم جنجال برانگیز برای تیم ملی ایران همچنان در ذهن هواداران باقی مانده است.
البته تمامی تصمیمات جنجال برانگیز داوری فقط به ضرر ایران نبود بلکه در برخی از مواقع سوت داوران در جریان بازی های ایران، موجب اعتراض رقیب نیز شده است. یکی از این تصمیمات در بازی ایران و عمان در جام ملت های آسیا 2004 در کشور چین گرفته شد.
در جریان این بازی 2 بازیکن تیم ملی فوتبال ایران یعنی علی بداوی و رحمان رضایی در وسط بازی به درگیری فیزیکی پرداختند که داور ایرانی الاصل بحرینی می توانست هر دو بازیکن را اخراج کند که از این کار سر باز زد. بازی در آن لحظات 2 بر صفر به نفع عمانی ها در جریان بود و بعد از آن ایران موفق به ثمر رساندن 2 گل شد.
همچنین در جریان قهرمانی ایران در جام ملت های آسیا 1968، در حالی که رژیم صهیونیستی با گل دقیقه 54 «گیورا اشپیگل» در ورزشگاه شهید شیرودی (امجدیه) از ایران جلو بود در دقیقه 75 توپ همایون بهزادی از درون دروازه حریف توسط مدافع دفع شد اما الکس جوزف، گل را سالم اعلام کرد. با اینکه حریف اعتقادی به این گل نداشت ولی داور هندی قاطعانه گل را اعلام می کند. پس از این گل پرویز قلیچ خانی گل دوم را در دقیقه 86 وارد دروازه رژیم صهیونیستی کرد و ایران قهرمان شد.