زیر و بم بودجه 98

سرانجام پس از دو هفته انتظار، لایحه بودجه 98 به دست بهارستان‌نشینان رسید و متن کامل آن منتشر شد. رییس جمهور روز گذشته با حضور در مجلس شورای اسلامی، لایحه بودجه سال 98 را با سقف 1700 هزار میلیارد تومان تقدیم کرد.

کد خبر: ۲۷۰۰۷۹

تاریخ: ۰۵ دی ۱۳۹۷ - ۰۹:۳۵

به گزارش ایران اکونومیست؛ در این لایحه 478هزار میلیارد منابع درآمدی از محل مالیات، واگذاری ها، نفت و ... برای دولت پیش بینی شده است. البته این عدد در لایحه اولیه دولت که سه هفته قبل تقدیم مجلس شده بود، 433هزار میلیارد تومان بوده است. بر این اساس، در ماده واحده بودجه 98 آمده است: بودجه سال ١٣٩٨ کل کشور از حیث منابع بالغ بر هفده میلیون و سی‌و‌دو هزار و سیصد و سی و دو میلیارد و دویست و هفتاد میلیون ریال و از حیث مصارف بالغ بر هفده میلیون و سی و دو هزار و سیصد و سی و دو میلیارد و دویست و هفتاد میلیون ریال به شرح زیر است:

الف - منابع بودجه عمومی دولت از لحاظ درآمدها و واگذاری دارایی های سرمایه ای و مالی و مصارف بودجه عمومی دولت از حیث هزینه ها و تملک دارایی های سرمایه ای و مالی، بالغ بر چهار میلیون و هفتصد و هشتاد و شش هزار و دویست و شصت و سه میلیارد و هشتصد و بیست و هشت میلیون ریال شامل: ١ -منابع عمومی بالغ بر چهار میلیون و هفتاد و هفت هزار و صد و سی و هفت میلیارد و یک میلیون ریال، ٢ -درآمد اختصاصی وزارتخانه ها و موسسات دولتی بالغ بر هفتصد و نه هزار و صد و بیست و شش میلیارد و هشتصد و بیست و هفت میلیون ریال.

ب - بودجه شرکت‌های دولتی، بانک‌ها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت از لحاظ درآمدها و سایر منابع تامین اعتبار بالغ بر دوازده میلیون و هفتصد و چهل و هفت هزار و پانصد و چهل و پنج میلیارد و چهارصد و هفتاد و پنج میلیون ریال و از حیث هزینه‌ها و سایر پرداخت‌ها بالغ بر دوازده میلیون و هفتصد و چهل و هفت هزار و پانصد و چهل و پنج میلیارد و چهارصد و هفتاد و پنج میلیون ریال.

در این میان به دولت اجازه داده می‌شود تا مبلغ چهار میلیون و هفتاد و هفت هزار و یکصد و سی و هفت میلیارد و یک میلیون ریال از مصارف عمومی دولت را ابلاغ کند و از محل وصول مازاد منابع عمومی این قانون نسبت به ارقام مصوب (به ویژه منابع حاصل از صادرات نفت خام، میعانات گازی و خالص صادرات گاز)، اصلاحات ساختاری و همچنین برداشت مجاز از صندوق توسعه ملی، مصارف عمومی این قانون را تا سقف چهارصد هزار میلیارد ریال به شرح زیر افزایش دهد: دویست هزار میلیارد ریال بابت اجرای ماده (106) قانون برنامه ششم توسعه.

این اعتبار با تفاهم سازمان برنامه و بودجه کشور و ستاد کل نیروهای مسلح توزیع می‌شود. دویست هزار میلیارد ریال بابت اعتبارات ردیف‌های مندرج در جدول شماره (٢١ ) این قانون. با اعمال این حکم، سقف بودجه کل کشور در سال ١٣٩٨ به همین میزان افزایش می‌یابد. زمان و نحوه اجرا صرفا پس از اطمینان از تحقق منابع مذکور و متناسب با روند واریزی به خزانه داری کل کشور، توسط سازمان برنامه و بودجه کشور تعیین و اقدام می‌شود.

**عدم بازگشت ارز حاصل از صادرات
براساس لایحه بودجه پیشنهاد دولت به مجلس، هر گونه نرخ صفر و معافیت‌های مالیاتی برای درآمدهای حاصل از صادرات کالا و خدمات از جمله کالاهای غیرنفتی، محصولات بخش کشاورزی و مواد خام و همچنین استرداد مالیات و عوارض موضوع ماده (١٣ (قانون مالیات بر ارزش افزوده، در مواردی که ارز حاصل از صادرات طبق مقررات اعلامی بانک مرکزی به چرخه اقتصادی کشور برگردانده نشود، برای عملکرد سال‌های ١٣٩٧ و ١٣٩٨ قابل اعمال نخواهد بود. مدت زمان استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده موضوع ماده (٣٤ ) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب ١٣٩٤، از طرف سازمان امور مالیاتی کشور یک ماه از تاریخ ورود ارز به چرخه اقتصادی کشور مطابق مقررات یاد شده است.

**وام ازدواج همان 15 میلیون تومان ماند
وام ازدواج جوانان در بودجه سال 1398 همان 15 میلیون تومان ماند و نسبت به امسال تفاوتی نداشت. آن طور که در قیمت اول ماده واحده بودجه سال 1398 آمده، وام ازدواج زوج‌های ایرانی در سال آینده 15 میلیون تومان در نظر گرفته شده که نسبت به امسال تغییری نکرده است. در تبصره 16 لایحه بودجه 98 آمده، بانک مرکزی با هدف آنچه حمایت از ازدواج جوانان عنوان شده، موظف است کلیه بانک‌ها و موسسات اعتباری کشور را ملزم کند به اندازه سهم خود از مجموع کلیه منابع در اختیار پس‌انداز، جاری و سپرده قرض‌الحسنه بانک‌ها در پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه مشارکت کنند و تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج را در اولویت نخست پرداخت قرار دهند.

تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج برای هریک از زوج‌ها در سال 1398، 150 میلیون ریال با دوره بازپرداخت پنج‌ساله است. طبق آنچه در قسمت اول ماده واحده بودجه سال 1398 آمده، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است گزارش عملکرد این بند را هر 6 ماه یکبار به کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی ارائه کند.

**حقوق زیر دو میلیون و 300 هزار تومان معاف از مالیات
دولت در لایحه بودجه 98 پیشنهاد کرد، حقوق ماهانه زیر دو میلیون و 300 هزار تومان معاف از مالیات شود که این سقف همانند سال جاری بوده و تغییری نکرده است. در بند الف تبصره 6 لایحه بودجه 98 آمده است: سقف معافیت مالیاتی موضوع ماده(٨٤) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366.12.04و اصلاحات بعدی آن در سال ١٣٩٨ سالانه مبلغ 276میلیون ریال تعیین می شود.نرخ مالیات بر کل درآمد کارکنان دولتی و غیردولتی اعم از حقوق و مزایای فوق العاده و کارانه (به استثنای تبصره‌های (١ ) و (٢) ماده (٨٦) قانون مالیات‌های مستقیم و اصلاحات بعدی آن و با رعایت ماده (٥) قانون اصلاح پاره ای از مقررات مربوط به اعضای هیات علمی مصوب 1368.12.16 با اصلاحات و الحاقات بعدی) مازاد بر مبلغ مذکور تا پنج برابر آن مشمول مالیات سالانه ده درصد و نسبت به مازاد آن بیست درصداست.

**افزایش 10 درصدی عوارض گمرکی لوازم آرایشی
براساس لایحه بودجه 98 در سال 98 به عوارض گمرکی و سود بازرگانی واردات لوازم آرایشی، در مجموع 10 درصد اضافه می‌شود.

منابع حاصله به ردیف درآمدی 160188 واریز و معادل ریالی به هیات امنای صرفه‌جویی ارزی در معالجه بیماران برای خرید عضو مصنوعی جهت کاشت حلزون شنوایی تخصیص می‌یابد.

**افزایش بودجه وزارت صمت
در لایحه پیشنهادی بودجه 98 همچنین بودجه وزارت صنعت، معدن و تجارت حدود 61 درصد نسبت به رقم تخصیص یافته به این وزارتخانه در سال گذشته افزایش یافت. همچنین طبق قانون دولت باید هر ساله سهمی از درآمدهای نفتی را به صندوق توسعه ملی واریز کند.

بر اساس قانون برنامه ششم توسعه در سال جاری این سهم به 34 درصد می‌رسید اما با توجه به شرایط خاص درآمدهای دولت این گونه تعیین شد تا که به صندوق به 20 درصد کاهش یابد. بر این اساس باید از 142 هزار میلیارد تومانی که برای درآمدهای نفتی در سال آینده پیش‌بینی شده از مبلغ درآمدی در هر ماه 20 درصد به حساب صندوق برود.

**افزایش درآمدهای نفتی
نکته مهمی که در لایحه بودجه 98 وجود دارد، این است که دولت در لایحه بودجه سال آینده، مجموع درآمدهای ناشی از فروش نفت را 142 هزار میلیارد تومان برآورد کرده که در مقایسه با سال جاری با افزایش همراه است. در بودجه 98، برای منابع حاصل از فروش نفت و فرآورده‌های نفتی برای سال آینده، 142 هزار و 500 میلیارد تومان پیش‌بینی شده است.

این رقم در مقایسه با 107 هزار میلیارد تومان مصوب شده در بودجه سال جاری حدود 34 هزار میلیارد تومان افزایش داشته است. همچنین در لایحه بودجه سال آینده، پیش‌بینی بر قیمت 54 دلاری هر بشکه نفت و میزان صادرات حدود یک و نیم میلیون بشکه در روز است که طبق پیش‌بینی‌های انجام شده، قرار است درآمدهای ارزی ناشی از نفت با متوسط نرخ 5700 تومان به ریال تبدیل شده و در اختیار دولت قرار بگیرد. همچنین بر اساس بودجه 98 وزارت نیرو از طریق شرکت‌های آبفای شهری سراسر کشور مکلف است علاوه بر دریافت نرخ آب‌های شهری، به ازای هرمترمکعب فروش آب شرب، مبلغ 200 ریال از مشترکان آب دریافت و به خزانه‌داری کل کشور واریز کند.

از سوی دیگر آنچه دولت در تعرفه‌های درآمدی خود برای بودجه سال آینده پیشنهاد کرده، نشان می‌دهد که درآمد حاصل از عوارض خروج از مرزهای کشور برای هر نفر 220 هزار تومان و برای عوارض خروج زائران حج تمتع و عمره نیز 110 هزار تومان است. این در حالی است که برای خروج هوایی زائران 375 هزار تومان و برای عوارض خروج زمینی و دریایی حدود 125 هزار تومان پیش بینی شده است.

**میزان فروش بلیت کشتی و هواپیما
سهم یک درصدی دولت از قیمت بلیت هواپیما و کشتی در سال 1398 رقمی معادل 20 میلیارد تومان لحاظ شده است که بر اساس آن می‌توان درآمد ناشی از فروش بلیت هواپیما و کشتی را حدود دو هزار میلیارد تومان تخمین زد. طبق اطلاعات ارائه شده در لایحه بودجه سال 1398، وزارت راه و شهرسازی به همراه سازمان‌های زیرمجموعه خود در حدود 8381 میلیارد تومان بودجه خواهند گرفت اما در این بین رقمی معادل 20 میلیارد تومان به عنوان درآمد حاصل از یک درصد قیمت بلیت هواپیما و کشتی برای دولت در نظر گرفته شده است.

بنابراین اگر سهم یک درصدی دولت از قیمت بلیت هواپیما و کشتی در سال 1398 معادل 20 میلیارد تومان باشد، برآورد شده است که در سال آینده حدود دو هزار میلیارد تومان بلیت هواپیما و کشتی به فروش برسد. این درحالی است که سهم یک درصدی دولت از قیمت بلیت هواپیما و کشتی در سال 1397 نیز معادل 20 میلیارد تومان تعیین شده بود که رقم تعیین شده در بودجه سال آینده نیز بدون تغییر به مجلس شورای اسلامی ارائه شده تا بتوان دو استنباط مختلف را در رابطه با قیمت بلیت هواپیما و کشتی داشت؛ اینکه یا قیمت‌ها در سال آینده افزایشی نخواهند بود یا اینکه افزایش قیمت‌ها بنابر پیش بینی کاهش تعداد سفرها در سال آتی لحاظ شده است.