گیاهان دارویی فرصتی برای تولید ثروت

ظرفیت بی نظیر ایران در رویش و تولید گیاهان دارویی فرصت ویژه ای را نصیب کشور کرده تا نقش مهمی در تجارت جهانی گیاهان دارویی و افزایش درآمدهای غیرنفتی ایفا کند.

کد خبر: ۲۶۵۵۶۱

تاریخ: ۱۵ آذر ۱۳۹۷ - ۱۰:۳۲

به گزارش ایران اکونومیست؛  براساس گزارش های موجود بیش از 8 هزار گونه گیاهی در کشور شناسایی شده که از این تعداد، حدود 2 هزار گونه جنبه دارویی دارند، این موضوع فرصت مناسبی را در اختیار کشور قرار داده تا سهم خود را در تولید و صادرات طلای سبز افزایش دهد.
بر اساس گزارش سازمان خواروبار جهانی، ارزش تجارت جهانی گیاهان دارویی در سال 2050 میلادی به رقم 5 هزار میلیارد دلار خواهد رسید. در این میان ایران با داشتن شرایط اقلیمی و تنوع گیاهی به مراتب بهتر از اروپا می تواند سهم خود را در تجارت گیاهان دارویی که هم اینک 450 میلیون دلار است، افزایش دهد.
«چهارمحال و بختیاری مهمترین رویشگاه گیاهان منحصربه فرد در کشور است و از یکهزار و 650 گونه گیاهان شناسایی شده در کشور، تعداد قابل توجهی از آن در انحصار این استان قرار دارد.»
این اظهارات را «ولی الله مظفریان» پدر علم گیاه شناسی ایران اردیبهشت ماه امسال در همایشی در شهرکرد بیان کرد و همین موضوع خود گواهی بر ظرفیت این استان در حوزه گیاهان دارویی است که می تواند نقش مهمی در افزایش تجارت گیاهان دارویی کشور ایفا کند.
چهارمحال و بختیاری از آنجا که مرتفع ترین استان ایران است و آب و هوایی کوهستانی دارد، از نظر پوشش گیاهی و به دنبال آن داروهای گیاهی، بسیار غنی است.
ویژگی های طبیعی و اقلیمی این استان، نوع خاک، بارش، دمای هوا و مکان جغرافیایی ارتفاعات، شرایطی را پدید آورده است که این استان را به مهمترین رویشگاه گیاهان دارویی در کشور تبدیل کرده است.
87 درصد مساحت این استان کوهستانی است و تاکنون بیش از یکهزار و 350 گونه گیاهی در آن شناسایی شده است که از این تعداد 270 گیاه جنبه دارویی، خوراکی و صنعتی دارد و 27 گونه خاص این استان در هیچ یک از مناطق دنیا رشد نمی کند.
رئیس بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور نیز در بازدید اخیر خود از ظرفیت ها و توانمندی های این استان به ویژه در حوزه گیاهان دارویی اظهار داشت: این استان به سبب اقلیم مناسب، می تواند در کشت و تولید گیاهان ارگانیک حرف اول را در کشور بزند.
'حسین قدیانی' گفت: چهارمحال و بختیاری از آنجا که به بام ایران شهرت دارد و دارای بهترین آب و هواست، می تواند یکی از برندهای موثر و مزیت های رقابتی کشور در حوزه صادرات محصولات گیاهی ارگانیک به شمار آید.
وی خاطرنشان کرد: حرکت های علمی و کاربردی خوبی در این حوزه آغاز شده و این مزیت منحصر به فرد، بخوبی در استان تشخیص داده شده که انتظار می رود در ادامه نیز شاهد فعالیت های موثری در این حوزه باشیم.
از سال گذشته و با تدوین سند راهبردی کشت گیاهان دارویی، سطح زیر کشت این گونه های گیاهی وسعت بیشتری پیدا کرده و هم اینک در 2 هزار و 500 هکتار از اراضی ملی و یکهزار هکتار از اراضی کشاورزی استان گیاهان دارویی کشت می شود.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری در این باره گفت: مطابق برنامه پنج ساله، بایستی سالانه 500 هکتار از اراضی استان به کشت گیاهان دارویی اختصاص یابد که برای این منظور در 2 سال اخیر سطح زیرکشت این گیاهان به یک هزار هکتار رسیده است.
'ابراهیم شیرانی' افزود: هم اینک 250 هکتار از اراضی استان به کشت گل محمدی، 200 هکتار به کشت زعفران و 300 هکتار به کشت موسیر، کرفس کوهی و سایر گیاهان دارویی اختصاص یافته است.
وی با اشاره به اینکه در سال 92 تنها در 60 هکتار از اراضی استان گیاهان دارویی کشت می شد، ابراز امیدواری کرد تا در صورت استقبال کشاورزان و روستائیان، وسعت بیشتری از اراضی استان به این حوزه اختصاص یابد.
شیرانی با بیان اینکه هر هکتار از اراضی گیاهان دارویی برای 2 تا 3 نفر شغل مستقیم ایجاد می کند، خاطرنشان کرد: گرچه اشتغالزایی در این حوزه به صورت فصلی و مقطعی است اما با درآمدزایی بالا و توجیه پذیری اقتصادی همراه است.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: در رسته های شغلی سامانه مشاغل خانگی نیز یک رسته به کشت گیاهان دارویی اختصاص داده شده و افراد علاقه مند به فعالیت در این حوزه می توانند از تسهیلات بانکی بهره مند شوند.
شیرانی با اشاره به ظرفیت های استان در تولید گیاهان دارویی، اظهار داشت: شب های خنک و طول روز کم، تنوع خرده اقلیم ها، اختلاف ارتفاع بین 900 تا 4200 متر از سطح دریا، تنوع خاک و اختلاف توپوگرافی بستر مناسبی برای رویش انواع گونه های گیاهی را در استان فراهم کرده است.
وی ادامه داد: همچنین در شرایط فعلی که شاهد وقوع خشکسالی های متوالی در استان هستیم با تغییر الگوی کشت از محصولاتی نظیر گندم و جو به سمت گیاهان دارویی، ضمن رفع مشکل کم آبی، درآمد بیشتری نصیب کشاورزان می شود.
رئیس اداره جنگلداری و جنگل کاری منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری نیز با اشاره به کشت 2هزار و 500 هکتار گیاهان دارویی در مراتع و اراضی ملی استان گفت: از برنامه های راهبردی سازمان جنگل ها، حفاظت از عرصه های ملی در قالب مشارکت های مردمی است.
'علی حسین امینی' ادامه داد: در همین راستا در قالب ماده 3، زمین لازم و بذر مورد نیاز برای کاشت گیاهان دارویی در اختیار مردم محلی قرار داده می شود تا ضمن حفاظت از جنگل ها و مراتع زمینه برای توانمندسازی این جوامع نیز فراهم شود.
وی، درآمدزایی گیاهان دارویی را چندین برابر کشت محصولاتی نظیر گندم و جو دانست و گفت: بطور مثال برداشت گونه موسیر در یک هکتار 20 تا 25 میلیون تومان درآمد خالص دارد که 10 برابر درآمد کشت غلات است.
امینی با اشاره به ویژگی های منحصر به فرد گیاهان دارویی این استان، اظهار داشت: این گیاهان از کیفیت لازم و اسانس و خواص دارویی برتری نسبت به سایر مناطق کشور برخوردارند.
رئیس اداره جنگلداری و جنگل کاری منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری خاطرنشان کرد: در حدود 10 هزار نفر از اعضای صندوق حمایت از منابع طبیعی در کشت گیاهان دارویی مشارکت دارند و 9 تعاونی در این خصوص تشکیل شده است.
'آرزو هاشمی فرد' یکی از بانوان کارآفرین نمونه کشوری استان، نمونه موفق فعالیت جوامع محلی در کشت گیاهان دارویی به شمار می رود.
وی که از سال 94 اقدام به کشت گیاهان دارویی کرده است، توانسته به ازای هر هکتار کشت گیاه موسیر، هفت میلیون تومان درآمد کسب کند.
هاشمی فرد در همین خصوص  گفت: کار خود را با کشت محدود گیاهان دارویی از جمله کلوس، موسیر، آنغوزه و باریجه در 5 هکتار آغاز کردم اما طی این چهار سال با توسعه زمین های زیرکشت، میزان محصول برداشتی خود را به بیش از یک تن افزایش داده ام.
وی که رتبه برتر تولید و بسته بندی فرآورده های گیاهان دارویی را در کشور کسب کرده است، از متولیان امر تقاضا کرد تا با راه اندازی کارخانه بسته بندی و صنایع تبدیلی ضمن حمایت از کشاورزان در راستای ارزش افزوده محصولات تولیدی در استان گام بردارند.
در همین حال مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری نیز با تایید ناقص بودن زنجیره تولید گیاهان دارویی در استان، اظهار داشت: باید تلاش کرد تا صنایع تکمیلی، بازاریابی و صادرات گیاهان دارویی در استان تکمیل شود تا این محصولات ارزش صادراتی پیدا کنند.
ابراهیم شیرانی ادامه داد: هم اینک 85 درصد گیاهان دارویی تولید شده در استان بصورت خام و فله ای به استانهای دیگر از جمله خراسان و اصفهان فرستاده می شود تا در کارگاه ها که بیشتر بصورت سنتی فعالیت دارند، فرآوری شوند.
وی خاطرنشان کرد: با این وجود در مسیر جذب سرمایه گذار در این حوزه نشست های متعددی با سرمایه گذاران برگزار شده و امید می رود ظرف 2 سال آینده بخشی از چرخه فرآوری گیاهان دارویی استان تکمیل شود.
تاکید می شود از آنجا که گیاهان دارویی ثروت ارزشمند کشور است و قابلیت های بسیار بالایی در صنایع دارویی و ایجاد اقتصاد پویا و افزایش درآمد حاصل از تولید ناخالص ملی دارد، می تواند به عنوان پتانسیل بالقوه در ایجاد درآمدهای ارزی و کاهش واردات مواد اولیه داروهای شیمیایی نقش موثری ایفا کند از همین رو می طلبد به نقش استان هایی از قبیل چهارمحال و بختیاری که ظرفیت منحصر به فردی در تولید گیاهان دارویی خاص و ارگانیک دارد، بیش از پیش توجه کرد.