بزرگترین انقلاب علمی در حوزه اندازه شناسی رقم خورد

در بیست و ششمین مجمع عمومی اوزان و مقیاس ها(CGPM 2018) سیستم بین المللی یکاها( SI )بازنگری و باز تعریف شد که این تغییر به نظر اندازه شناسان، بزرگ ترین انقلاب علمی در حوزه اندازه شناسی محسوب می شود.

کد خبر: ۲۶۴۳۷۱

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۳۹۷ - ۱۸:۲۳

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از سازمان ملی استاندارد؛ خسرو معدنی پور، رییس مرکز اندازه شناسی که در این مجمع حضور داشت با اشاره به ضرورت تغییر در سیستم یکاها گفت: این الزام اساسی برای سیستم بین المللی یکاها وجود دارد که در سراسر جهان برای تجارت بین المللی ، تولید فناوری های پیشرفته، سلامت و ایمنی انسان ها، حفاظت از محیط زیست، مطالعات اقلیمی جهانی و سایر علوم و فناوری ها یکسان و قابل دسترس باشند.

وی با بیان اینکه واحد های SI باید در دراز مدت پایدار بوده و قابلیت اجرای عملی بر اساس مبانی نظری در بالاترین سطح را داشته باشد افزود: لزوم بازنگری SI برای برآورده شدن الزامات فوق، در نشست 24 امین CGPM در سال 2011 با قطعیت آرا تصویب شد که روش جدیدی برای تعریف SI بر اساس مجموعه ای از هفت ثابت بنیادی فیزیک پیشنهاد کرده بود که به تعاریف هفت واحد پایه منتج می شود.

معدنی پور اعلام کرد: پس از سالها تلاش و مشارکت کشورهای مختلف در تعیین دقیق ثوابت بنیادی و همچنین ارائه روشهای عملیاتی مناسب برای تحقق یکاها بر اساس تعاریف جدید، در 16 نوامبر 2018 با رای مثبت تمام کشورهای عضو دارای حق رای در این اجلاسیه از جمله جمهوری اسلامی ایران، این تغییرات با رای مثبت تمام اعضا به تصویب رسید. بر این اساس از 30 اردیبهشت 1398 (برابر با 20 مه 2019) سیستم بین المللی یکاها، سیستمی متشکل از هفت ثابت بنیادی با مقادیری دقیق و بدون عدم قطعیت به شرح زیر خواهد بود:

- فرکانس گذار فوق ظریف حالت اصلی غیر اختلالی اتم سزیم 133، ∆ν_Cs ، که برابر است با Hz 770 631 192 9

- سرعت نور در خلاء، c ، که برابر است با m/s 458 792 299

- ثابت پلانک، h، که برابر است باJ s 34-10×6.62607015

- بار بنیادی، e، که برابر است باC 19-10×1.602176634

- ثابت بولتزمن، K، که برابر است باJ/K 23-10×1.380649

- عدد آووگادرو، N_A، که برابر است باmol^(-1) 1023×6.02214076

- بازده شدت روشنایی فرکانس تابش تک فام Hz 1012×540 که برابر است با lm/W 683

که در آن هرتز، ژول، کولن، لومن و وات به ترتیب با نمادهای Hz، J، C، lm و W به یکاهای ثانیه، متر، کیلوگرم، آمپر، کلوین، مول و کاندلا با نمادهای Hz = s-1،kg s-2 J = m2 ، C = A s، lm = cd m2 m-2 = cd sr و W = m2 kg s-3 مرتبط می شوند.

رییس مرکز اندازه شناسی، بزرگترین تغییر در این بازتعریف را مربوط به تعریف کیلوگرم دانست و گفت: از سال 1884 تاکنون( 134 سال پیش)، برای اندازه گیری از استوانه ای فلزی از جنس پلاتین-ایدویوم استفاده می شد اما این وزن بر اثر گذشت زمان دچار تغییرات شده است.

وی با اشاره به اینکه تاکنون برای تعریف یکای جرم، از یک استوانه فلزی با آلیاژ پلاتین -ایریدیم استفاده می شد خاطرنشان کرد: این مصنوع، معیار جهانی برای کیلوگرم(یکای جرم) بود. از این پس کیلوگرم بر اساس ثوابت بنیادی از جمله ثابت پلانک تعریف می شود و با استفاده از ترازوی کیبل تحقق می یابد.

نمایندگان جمهوری اسلامی ایران در بیست و ششمین مجمع عمومی اوزان و مقیاس ها(CGPM 2018) که 22 تا 25 آبان با حضور نمایندگان کشورهای عضو کنوانسیون متر در ورسای پاریس برگزار شد، حضور داشتند.