علوم رایانه و ضرورت عمومی سازی

پس از انقلاب صنعتی در جهان، به تدریج فناوری‌های زیادی مانند رایانه و تلفن های هوشمند پا به زندگی آدم‌ها گذاشتند و گسترش دامنه این فناوری ها می طلبد که برای عمومی سازی دانش و مهارت به کارگیری آنها برنامه ریزی صورت گیرد.

کد خبر: ۲۶۴۲۴۸

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۳۹۷ - ۱۲:۱۶

به گزارش ایران اکونومیست؛   دبیر علمی چالش بین‌المللی ببراس در ایران روز شنبه در خصوص اهمیت علوم کامپیوتر، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و مسائلی از این دست در زندگی گفت: با ظهور تلفن‌های همراه هوشمند و پیشرفتی که در هوش مصنوعی حاصل شده، فضای دنیا در حال عوض شدن است.
چالش ببراس bebras با محوریت ترویج و عمومی‌سازی علوم رایانه و اهمیت آن، حدود 15سال است در دنیا آغاز شده است.
ببراس یک چالش بین‌المللی است؛ اما اساسا مسابقه و رقابتی بین کشورها وجود ندارد و صرفا یک چالش بزرگ برای آشنایی کودکان و نوجوانان با مفاهیم علوم رایانه و تفکر رایانشی است. این چالش دو سال است که به شکل رسمی در ایران نیز برگزار می‌شود.
سعید شعبانی  افزود: حدود یک دهه است تلفن‌های هوشمند به تولید انبوه رسیده‌اند و ما وسیله‌ای همراه‌ خود داریم که می‌توانیم با آن هر کاری انجام بدهیم. ما در دهه مهمی زندگی می‌کنیم. در دهه‌ای که حتی سوپرمارکت، رستوران و نیازهای خدماتی ما با استفاده از تکنولوژِی گوشی همراه‌ رفع می‌شود.

**غول های هوشمند
وی درباره تاثیر هوش مصنوعی، اینترنت و گوشی‌های هوشمند در زندگی امروزی گفت: در یک دهه‌ گذشته، با به وجود آمدن یادگیری عمیق، هوش مصنوعی بیش از گذشته مطرح شده و این احتمال وجود دارد که در آینده، هوش‌های مصنوعی غول پیکری به وجود آیند که نزدیک به مغز انسان باشند و کارهای ما را مدیریت کنند.
شعبانی افزود: سال 2006 مقاله‌ای درباره‌ی مفهوم «تفکر رایانشی» نوشته شد. ما برای این که بتوانیم به شیوه درست و همگام با کشورهای رو به توسعه دیگر از علوم کامپیوتری استفاده کنیم، باید علاقمندان به تفکر رایانشی (محاسباتی) را از سنین پایه شناسایی و برای آینده آماده‌ کنیم. کشورهای پیشرفته مانند انگلیس، فرانسه و مالزی مدت هاست برنامه ریزی برای وارد کردن علوم کامیپوتر را از پایه به دروس رسمی دانش آموزان آغاز کرده اند.

**آشنایی با ببراس
به دلیل اهمیت این مسئله، موسسه فرهنگی فاطمی تصمیم گرفت در خصوص تاثیری که یادگیری علوم کامپیوتری از سنین کودکی روی جامعه و افراد دارد، تحقیق کند. مطالعه، تحقیق و ترجمه‌هایی که نتیجه آن آشنایی با چالش ببراس بود: «ما در تحقیقاتی که داشتیم با کمک دکتر علی شریفی از اعضای هیات علمی دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف و عضو تیم المپیاد کامپیوتر ایران با چالش ببراس آشنا شدیم، چالشی برای ترویج علم کامپیوتر و اهمیت آموزش آن در سنین پایین. این چالش توسط پرفسور ولنتینا و گروهی از افرادی که در المپیاد بین‌المللی کامپیوتر نقش داشتند، از سال 2003 برنامه ریزی و برای اولین مرتبه در لیتوانی برگزار شد.
ببراس و نحوه برگزاری آن باعث شد دکتر شعبانی و دوستانش تصمیم بگیرند آن را در ایران اجرا کنند: «در این چالش 15 سوال وجود دارد که بچه ها باید آن را در زمان مشخص پاسخ بدهند. سوالات همگی تستی نیست و اغلب به شکل معما جلو می رود و باید معماها را حل کنند. معماها داستان خاص خودشان را دارند و در آن ها مسئله فنی و پیچیده ای دیده نمی شود. در تمام دنیا این چالش برای بچه‌های 7 تا 18 سال برگزار می شود، اما در ایران به دلیل این که تازه این کار را آغاز کرده ایم، چالش بین بچه های 10 تا 18 سال برگزار می شود.»

**سوالات کارشناسی شده
کشورهای عضو مجمع عمومی ببراس هر سال سوالاتی را که برای این چالش در نظر گرفته اند، به مجمع ارسال می کنند تا کارشناسان آن ها را از نظر فنی ویرایش کرده و به نوعی غنی سازی کنند.
موسسه فاطمی نیز به عنوان نماینده ایران در چالش ببراس، چند سالی است سوالاتش را برای این چالش ارسال می کند و به گفته شعبانی، سال گذشته ما هشت سوال برای مجمع ارسال کردیم که در نهایت هفت سوال ما مورد قبول واقع شد. به این ترتیب چالش در ایران در سه سطح برگزار شد. چهارم تا ششم دبستان، هفتم تا نهم متوسطه و دهم تا دوازدهم دبیرستان. بچه ها باید در دو نوبت امتحان بدهند. یک نوبت آنلاین و در خانه‌هایشان و یک نوبت حضوری. در نوبت آنلاین که در منزل انجام می شد، قصدمان این بود که بزرگترها به بچه ها کمک کنند و در واقع این راهی برای آشنایی آن ها با علوم رایانه بود. در نوبت حضوری نیز بچه ها به سایت های کامپیوتری که برای آن ها در نظر گرفته بودیم آمدند و یک بار دیگر شروع کردند به حل کردن معماهایی که پیش روی شان قرار گرفته بود.

**کارگاه آموزشی
شعبانی در خصوص کودکان و نوجوانانی که در چالش عنوان برتر را کسب می کنند و برنامه ای که برای آن ها دارند، گفت: «ما سال گذشته برای بچه هایی که سن شان کم بود گواهینامه حضور در چالش و جایزه های فکری فرستادیم. از بین بچه های بزرگ تر 150 نفر به عنوان افراد برتر برای شرکت در یک ورکشاپ دو روزه انتخاب شدند. ما بچه ها را به پژوهشگاه دانش های بنیادی (IPM) دعوت کردیم. در آن جا علاوه بر آشنایی با محیط، کارگاهی برگزار شد و استادهایی در این زمینه برای آنها سخنرانی کردند.» روال برگزاری مراسم و اهدای جوایز در چالش امسال نیز به همین شکل است.
دبیر علمی چالش بین‌المللی ببراس در ایران در خصوص نحوه ثبت نام در این چالش گفت: کودکان و نوجوانان علاقمند می توانند تا 15آذر ماه با مراجعه به سایت bebras.ir در این چالش ثبت نام کنند. ثبت نام چند روز قبل آغاز شد و در حال حاضر 1000نفر ثبت نام کرده اند؛ پیش بینی ما این است که تعداد کسانی که در دومین چالش ببراس شرکت می کنند نسبت به آمار 3هزار نفری سال گذشته، بیشتر باشد.