امنیت غذایی دغدغه ای همتراز بحران آب

خیار سبز و هندوانه هایی که بوی سم می دهد، گوجه فرنگی هایی که رگه های سفید داخلشان گواه وجود نیترات فراوان است و هزاران مورد دیگر مسائلی است که امنیت غذایی مردم را به خطر انداخته و این روزها به دغدغه ای همتراز بحران آب تبدیل شده است.

کد خبر: ۲۵۴۶۸۳

تاریخ: ۲۲ مهر ۱۳۹۷ - ۱۱:۰۳

به گزارش ایران اکونومیست؛ هر چند هنوز ستاد بحران آب به شکل واقعی خود در استانهایی کویری و خشک مانند کرمان شکل نگرفته و مردم کمتر، این مهم را باور دارند اما بحرانی شاید بزرگ تر و یا همتراز کمبود آب در بخش امنیت غذایی به سئوالی تبدیل شده که این روزها بیشتر ذهن افراد مختلف جامعه را درگیر خود کرده و نقل محافل و مجالس مختلف است.
استفاده از سموم و کودهای شیمیایی بدون در نظر گرفتن سلامت جامعه و فقط با هدف برداشت محصولی به ظاهر سالم و بدون در نظر گرفتن توصیه های کارشناسان بخش کشاورزی خود معضلی است که نشست های مسئولانه فراوان می طلبد.
حال آنکه جهاد کشاورزی خود را تنها مروج کشاورزان می داند که البته ادعای درستی است، مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان می گوید: آفت کش ها نهاده کشاورزی هستند و ما برای افزایش تولید افزایش بهره وری و جلوگیری از خسارت عوامل خسارت زا ناچاریم به عنوان آخرین گزینه از آفت کش های شیمیایی استفاده کنیم.
ناصر طاهری با اشارهخ به اینکه در بحث عرضه آفت کش ها و ورود آن به کشور یکسری دستورالعمل صادر شده که بر اساس آن فروشگاه ها باید پروانه صلاحیت فنی از سازمان حفظ نبابات و مهندسی کشاورزی دریافت کنند اظهار داشت : در عین حال فروشگاه ها باید مسئول فنی داشته باشند و عرضه سموم باید با فاکتور انجام شود.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان ادامه داد: تمام آفت کش های مجاز از سازمان حفظ نبابات مجوز دارند و استانداردهای کیفی لازم را دارا هستند لذا همواره به کشاورزان توصیه می شود آفت کش ها را از مراکز مجاز و زیر نظر کارشناسان خریداری و از مصرف خودسرانه پرهیز کنند.
وی مبارزه تلفیقی با آفات را شامل به کارگیری تمام روش های مبارزه علیه آفات از جمله مبارزات بیولوژیک، فیزیکی، غیرشیمیایی و زراعی و در نهایت در صورت جواب ندادن روش های دیگر مبارزه شیمایی دانست.
طاهری افزود: وظیفه جهاد کشاورزی آموزش و ترویج کشاورزان است تا از روش های نوین مبارزه با آفات استفاده کنند و در همین راستا کارشناسان حفظ نباتات سیستم دولتی و کارشناسان ناظر گیاه پزشک و کلینیک های گیاه پزشکی بر این عرصه نظارت دارند.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان تصریح کرد: این سازمان متولی تولید محصولات کشاورزی است و با ارائه آموزش و ترویج کشاورزان را در راستای تولید محصول سالم ترغیب می کند اما بررسی و اعلام سلامت محصول توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی انجام می شود.
وی افزود: کارشناسان وزارت بهداشت و درمان بر اساس قانون حفظ نباتات موظف هستند از محصولات عرضه شده در میادین تره بار نمونه برداری کنند و در صورتی که از نظر باقی مانده آفت کش ها و فلزات سنگین غیرمجاز باشد باید نسبت به امحا آن محصولات اقدام کنند.
طاهری اظهار داشت: میزان مصرف سم در ایران در هر هکتار حدود 650 تا 700 گرم است و این مقدار در اروپا حدود یک و نیم تا 2 لیتر است و ما یک سوم مصرف جهانی هستیم و این کاهش به دلیل شرایط اقلیمی است.
وی با تاکید بر اینکه بیشتر محصولات کشاورزی تولید شده در استان کرمان سالم هستند گفت: تاکنون گزارشی مبنی بر آلودگی و باقی سموم و فلزات سنگین در این محصولات نداشته ایم.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان افزود: ضمن اینکه کارگروه سلامت استانداری و اداره استاندارد از محصولات تولیدی استان نمونه برداری و سلامت آنها تایید شده است.
وی تصریح کرد: بیشترین مصرف آفت کش ها در باغات پسته است این در حالی است که بیش از 90درصد محصول پسته کرمان بعد از تایید سلامت به کشورهای اروپایی صادر می شود.
طاهری افزود: مصرف آفت کش ها تابع شرایط اقلیمی است لذا امسال نسبت به سال قبل بیش از 50 درصد کاهش مصرف سموم را در استان کرمان شاهد بوده ایم و ضمن اینکه در محصولاتی مانند گردو، خرما و بسیاری از محصولات کشاورزی دیگر تولیدی در استان کرمان از آفت کش ها استفاده نمی شود.
* مواد غذایی تولید شده در کرمان تایید سلامت می شود
مدیر اداره غذا معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کرمان نیز گفت: تایید سلامت محصولات غذایی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی که فرایندی روی آنها انجام شده باشد بر عهده وزارت بهداشت است.
منصور قنبری زاده افزود: محصولات تولید شده باید دارای پروانه ساخت یا شناسه نظارت از اداره نظارت بر مواد غذایی باشد.
وی ادامه داد: مسئولیت نظارت بر سلامت محصولات بعد از اینکه تولید می شوند تا زمانی که به مرحله عرضه می رسد نظارتش با اداره غذا معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی است و پس از قرار گرفتن در چرخه عرضه ، گروه بهداشت محیط است که امر نظارت و کنترل مواد را بر عهده دارد.
وی با اشاره به اینکه حدود چهار سال است وزارت بهداشت از محصولات کشاورزی عرضه شده به بازار نمونه برداری می کند و آنها را از نظر باقی مانده سموم مورد ارزیابی قرار می دهد اظهار داشت : سال قبل 720 نمونه محصولات کشاورزی در استان کرمان به آزمایشگاه ارسال شد.
وی با بیان اینکه 2 طرح در حوزه معاونت غذا و دارو در حال اجرا است گفت: در یک طرح محصولات آرایشی و بهداشتی و در طرح دیگر میوه و سبزیجات از نظر وجود سموم بررسی می شود.
قنبری زاده افزود: تمام مواد غذایی مانند کنسروجات نیز نمونه برداری و آزمایش می شود و از نظر صحت و سلامت با استاندارد ملی تطابق پیدا می کند. و سپس نتایج بعد از جمع بندی به سازمان غذا و دارو در تهران ارسال می شود.
* کشتارگاه های کرمان به پیش سرد کن مجهز شد
مدیرکل دامپزشکی استان کرمان با تاکید بر تامین امنیت غذایی توسط این سازمان گفت: کشتارگاه های استان مجهز به پیشرد کن هستند و لاشه دام های ذبح شده برای جلوگیری از انتقال بیماری ها به مدت 24 ساعت در این مکان نگهداری می شوند.
حسین رشیدی با اشاره به اینکه امنیت غذایی دسترسی مردم به غذای سالم و کافی در همه زمان ها است لذا باید برای این مهم غذا به اندازه کافی تولید و سلامتش تضمین شود ، تصریح کرد: اقدامی که دامپزشکی در مرحله نخست حفظ امنیت غذایی در جامعه انجام می دهد حفظ و حراست از سرمایه دامی استان است.
مدیرکل دامپزشکی استان کرمان گفت: سرمایه گذاری خوبی در زمینه پرورش دام و طیور در این استان انجام شده و بخش قابل توجهی از غذای مردم با گوشت مرغ ، تخم مرغ ،گوشت قرمز و آبزیان تامین می شود.
وی افزود: حیوانات پرورشی در معرض بیماری های واگیردار قرار دارند و ممکن است علاوه بر بیماری دامی، مشکلات اقتصادی و بیماری های انسانی را نیز موجب شوند.
به گفته رشیدی اداره کل دامپزشکی برنامه هایی چون رصد، واکسیناسیون و مراقبت های بهداشتی و قرنطینه ای را در راستای تامین امنیت غذایی این استان انجام می دهد.
وی تصریح کرد: اگر این اقدامات انجام نشود دام ها به دلیل بیماری های واگیردار تلف می شوند و علاوه بر ایجاد خطر در فعالیت های اقتصادی موجب بروز بیماری های مشترک بین انسان و دام می شود.
مدیرکل دامپزشکی استان کرمان تاکید کرد: دامپزشکی در تامین سلامت مواد غذایی با منشا دامی نقش مهمی دارد لذا گوشت قرمز، سفید و لبنیات از نظر بیماری های مشترک بین انسان و دام که می تواند برای انسان مخاطره آمیز باشد مورد پایش قرار می گیرد.
رشیدی گفت: دامپزشکی از مزرعه تا آشپزخانه بر روی سلامت مواد غذایی با منشا دامی نظارت دارد و با اعمال نظارت های بهداشتی در واقع سلامت این محصولات را تضمین می کند.
وی بیان کرد: نظارت دامپزشکی از نظارت بر خوراک دام آغاز و تا درمان های مجاز دام، نظارت بر دوره پرهیز دارویی تا باقی مانده سموم در گوشت کشتار شده ادامه دارد.
رشیدی ادامه داد: اداره کل دامپزشکی استان کرمان در این راستا اقدام به تدوین سند امنیت غذایی کرده و ما هر سال بر اجرای مفاد این سند نظارت داریم و محصولات غذایی که به دست مردم می رسد کد رهگیری دارند و بدین ترتیب مشخص می شود محصولات از کدام دامداری یا کشتارگاه به مراکز عرضه رسیده اند.
وی با اشاره به انجام آزمایشات پایش باقی مانده دارویی و آنتی بیوتیک در گوشت مرغ در کرمان تصریح کرد: لاشه های کشتار شده در کشتارگاه ها لیبل گذاری شده و مهمور به مهر دامپزشکی است.
رشیدی اظهار داشت: اقدامات مشابهی در مورد تامین سلامت شیر خام نیز توسط دامپزشکی انجام می شود که نمونه گیری از شیر از نظر عوامل و بار میکروبی و تقلب ها و غیره از آن جمله است.
وی تاکید کرد: در راستای علمیاتی کردن اسناد امنیت غذایی اقدامات زیادی از جمله تشدید نظارت های بهداشتی، نمونه گیری دوره ای از محصولات خام دامی و اصلاح مراکز تولید مواد غذایی در استان کرمان انجام شده است.
مدیرکل دامپزشکی استان کرمان گفت: حمل گوشت و سایر فراورده های خام دامی نیز مورد نظارت کارشناسان خبره این اداره کل است لذا گوشت با کانتینرهای مناسب سردخانه دار به مراکز فروش ارسال و مورد بازبینی مرتب قرار می گیرند.
وی با بیان اینکه اقدامات دامپزشکی با هزینه اندک افزایش بهره وری و خودکفایی در کشور را به همراه دارد گفت: اقدامات درمانی دامپزشکی امنیت غذایی را تضمین می کند.
رشیدی با بیان اینکه رسانه ها نقش موثری در اطلاع رسانی اقدامات انجام شده در حوزه دامپزشکی به مردم دارند افزود: بسیاری از این اقدامات بدون حضور رسانه ها به نتیجه نمی رسد.
وی ادامه داد: زیرا مطبوعات را به عنوان رکن چهارم دموکراسی می شناسیم و قبول داریم نقش رسانه ها در تنویر افکار عمومی ارزنده است.
مدیرکل دامپزشکی استان کرمان تصریح کرد: دامپزشکی در بخش های امنیت غذایی نقش مهمی برعهده دارد و اقدامات این نهاد در تولید و توسعه پایدار نقش مهمی برعهده دارد.
مدیرکل دامپزشکی استان کرمان گفت: اقدامات دامپزشکی هزینه های زیادی را از دوش بهداشت و درمان بر می دارد و به سلامت جامعه کمک می کند و هر چند کار اصلی دامپزشکی واکسیناسیون و پیشگیری از بیمارها است اما این نهاد در راستای رصد و اقدام سریع و بموقع بیماری های دامی در مناطق مختلف اقدامات قابل توجهی را انجام می دهد.
رشیدی افزود: دامپزشکی در سیستم پدافند غیرعامل نیز با عملکرد سریع خود نقش مهمی دارد و اتفاقات بموقع رصد،اعلام و پیگیری می شود و داروهایی که در اختیار دامداران قرار می گیرد کاملا تحت نظر این نهاد است و کارشناسان دامپزشکی مراقبت می کنند باقی مانده داروها در فرآورده های دامی وجود نداشته باشد.
رشیدی گفت: کرمان تنها استانی است که باقی مانده دارو در گوشت مرغ را پایش می کند و مرغی که اکنون توزیع می شود از به لحاظ باقی مانده آنتی بیوتیک مورد آزمایش قرار می گیرد.
وی افزود: کمیته های فنی با نوآوری که دامپزشکی رویکرد ها و برنامه های عملیاتی را مطابق آخرین استانداردهای دنیا تعریف کرده تا بهره وری ارتقا یابد که با این شیوه بسیاری از بیماری های مشترک انسان و دام مانند تب مالت، تحت کنترل درآمده است.
رشیدی به مهار نسبی تب مالت در استان کرمان اشاره و تصریح کرد: این بیماری در برخی از شهرستان های استان طی سالهای گذشته 170 مورد در 100 هزار نفر جمعیت بود در حالی که در سال جاری این تعداد به 25 نفر کاهش یافته است.
رشیدی تاکید کرد: یکی از موفقیت های چشمگیر دامپزشکی کرمان کنترل بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان است که این بیماری طی سالهای گذشته تلفات و هزینه های بسیاری را بر جا گذاشت به طوری که 27 میلیون قطعه پرنده در کشور سال گذشته معدوم شد در حالی در استان با انجام اقدامات مراقبتی تاکنون این بیماری شایع نشده است.
مدیرکل دامپزشکی استان کرمان افزود: سال قبل بیش از 6 هزار مورد کار آزمایشگاهی و مراقبتی در راستای کنترل اوضاع در زمینه جلوگیری از بروز بیماری فوق حاد پرندگان در این استان انجام شد .
*30 ناظر شرعی بر ذبح دام در کرمان نظارت می کنند
مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جهاد کشاورزی کرمان با اشاره به تامین امنیت غذایی در این استان گفت: 30 ناظر شرعی بر ذبح دام در بیش از 30 کشتارگاه شمال کرمان نظارت می کنند.
حجت الاسلام علی ایمانی تبار افزود: اسلام حساسیت غذای حلال را مطرح و دنیا را متوجه اهمیت این مهم کرده است چنانچه اکنون دنیا به این نتیجه رسیده بسیاری از خوراکی را که اسلام حرام اعلام کرده از نظر علمی دارای مضراتی است.
وی گفت : نظارت بر کشتارگاه ها در استان کرمان نیز از زمانی که این قانون ابلاغ شده به نحو کامل به صورت نظارت مستمر و مستقیم انجام می شود ضمن اینکه سال های قبل از آن نیز این نظارت وجود داشته است.
حجت الاسلام ایمانی تبار با بیان اینکه در هر کشتارگاه استان کرمان یک روحانی به عنوان ناظر بر کشتار شرعی دام و طیور نظارت دارد اظهار داشت: ذابحان آشنا به ذبح اسلامی در کنار ناظران در کشتارگاه ها، کار ذبح شرعی دام و طیور را عهده دارند و ارائه آموزش های شرعی ذبح به ذابحین در کشتارگاه ها، بسیاری از موانع موجود در کشتارگاه ها را برطرف کرده است.
وی با تاکید بر اینکه بسیاری از نابسامانی های موجود در حوزه کشتارگاه های این استان طی سال های گذشته برطرف شده است به مردم استان نسبت به سلامت گوشتی که لیبل کشتارگاه های کرمان را دارند اطمینان داد و از مردم خواست از خرید گوشت از مکان نامعتبر و بدون لیبر دامپزشکی بطور جد بپرهیزند.
ناظر عالی ذبح شرعی در استان کرمان با تاکید بر اینکه امنیت غذایی کمتر از امنیت نظامی نیست تصریح کرد: گاهی بحران هایی که توسط دشمن در جامعه ایجاد می شود در بحث امنیت غذایی است لذا همگام با مسائل نظامی امنیت غذایی نیز مورد تاکید است.
حجت الاسلام ایمانی تبار به تمایل برخی افراد به تهیه گوشت از مراکز غیرمجاز اشاره کرد و گفت: علاوه بر رعایت مسائل شرعی ابتلا به بیماری هایی مانند به تب کنگو، آنفلوآنزا و غیره نیز از این طریق ممکن می شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان با اشاره به اینکه تامین غذا و سلامت غذایی مردم مهمترین وظیفه این سازمان است ، اظهار داشت: جهاد کشاورزی باید به آموزش های مورد نیاز را به کشاورزان آموزش بدهد و مسائل و مشکلات این بخش را رصد کرده و در برابر مشکلات پاسخگو باشد.
عباس سعیدی افزود: از آنجا که بخش کشاورزی بیشترین اشتغال و درآمدزایی را دارد باید با برنامه ریزی دقیق زیرساخت های مورد نیاز بخش کشاورزی را فراهم کرد تا هیچگونه کمبودی از نظر مواد غذایی مورد نیاز مردم وجود نداشته باشد.
وی با بیان اینکه مراکز خدمات کشاورزی خط مقدم کاری این وزارتخانه هستند، افزود: لازم است مسئولان این مراکز، اطلاعات دقیقی از پهنه کاری خود داشته باشند و موارد اقتصادی و غیر اقتصادی را به طور دقیق مشخص کرده تا بر آن اساس کشاورز برای کاشت محصولات اقتصادی راهنمایی کنند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان گفت: به فرض مثال کشت کلزا به دلیل اینکه در زمینه اقتصاد مقاومتی به دلیل تامین روغن مهم است و نیاز آبی کمتر و درآمد بالاتر نسبت به گندم دارد لذا کشت این دانه روغنی یکی از سیاستهای وزارتخانه جهاد کشاورزی است.
سعیدی افزود: علاوه بر اینکه همزمان با این تغییر رویکرد و به دنبال آن رشد مکانیزاسیون ماشین های کشاورزی و طرحهای نوین آبیاری را در اولویت داریم مهم تر از اینها مبحث سلامت جامعه و امنیتی غذایی است که سازمان جهاد کشاورزی به لحاظ اموزش و نظارت نگاه دقیقی دارد .
پر واضح است که امنیت غذایی هر جامعه به طور مستقیم به تولیدات کشاورزی و دامی آن جامعه وابسته است لذا ایجاد هر گونه ناهماهنگی یا کوچکترین خللی در این بخش می تواند سلامت جامعه و البته امنیت سیاسی را دستخوش مشکلات فراوانی کند.
استان کرمان بیش از 6.5 میلیون تن محصولات کشاورزی به ارزش بیش از 20 هزار میلیارد تومان دارد که قطب مهم کشاورزی کشور بشمار می رود و در حقیقت سهم بسزایی را در تامین امنیت غذایی روزمره مردم ایفا می کند .