پست؛ کهن میراث ارتباطی جهان

برقراری ارتباط و تعامل از دوران بسیار دور نقش کاربردی در بین انسانها و ملت ها داشته که این رابطه ها از دوران کهن با استفاده از مراکز چاپار انجام می شده و رفته رفته همگام با پیشرفت های جوامع این بخش نیز رشد کرده و اینک به عنوان پست شناخته می شود.

کد خبر: ۲۵۳۸۲۹

تاریخ: ۱۷ مهر ۱۳۹۷ - ۱۵:۴۵

به گزارش ایران اکونومیست؛ بشر از همان ابتدا زندگی در این کره خاکی همواره در پی ایجاد ارتباط با یکدیگر بوده ایجاد صدا و آوا، برافروختن دود و آتش، بستن نامه به پای پرندگان و مانند آن از جمله کارهایی بوده که در این رابطه انجام می داده است.
با گذشت زمان و گسترش جوامع بشری توجه به سرعت انتقال پیام و صحت آن مورد توجه قرار گرفت، تلگراف و بعد پست مواردی بودند که جایگزین روش های کهن شدند.
پست به عنوان یک ابزار ارتباطی جمعی از پیشینه ای طولانی برخوردار است، تاریخچه استفاده از پست در ایران به سه هزار سال پیش و زمان حکومت هخامنشیان باز می گردد که این امر پیشتازی کشور در استفاده از این ابزار را نمایان می کند.
استفاده از شیوه های نوین در پست به تدریج گسترش یافت و فعالیت ها در این حوزه انجام شد، پست در ایران تا پیش از 1221 هجری شمسی به صورت اداره بود که با توجه به موفقیت های پست در انجام دادن امور کشور ناصرالدین شاه قاجار دستور تشکیل وزارت پست را صادر کرد و امیر کبیر بنیانگذار تاسیس آن بود، با تشکیل اتحادیه پست جهانی ایران به عنوان یکی از نخستین کشورهای دنیا به عضویت این اتحادیه درآمد.
شیوه های نوین پستی با پیروزی انقلاب اسلامی ایران رواج بیشتری یافت و به مرور فعالیت های بی شماری در شبکه پستی کشور صورت گرفت.
حذف ساختار سنتی پست و به کارگیری فناوری های تازه و متنوع چون پست پیشتاز، پست مستقیم، سلف سرویس پستی، تحویل هوشمند بسته های پستی، پست تصویری، پست یافته، صندوق شخصی، پست تلفنی 193، پست اکسپرس، پست خرید، پست رستانت، خرید اینترنتی، پست ویژه، پیک ویژه و مانند آن از جمله دستاوردهای مهم در این حوزه است.
شرکت پست جمهوری اسلامی ایران در اجرای بسیاری از طرح های کلان ملی از جمله توزیع کارت سوخت، توزیع کالابرگ های شهری، روستایی و عشایری، ثبت نام و توزیع کارت ملی، کارهای خودرو، توزیع فرم های اطلاعات اقتصادی، سرشماری عمومی نفوس و مسکن، ثبت نام تلفن همراه و مانند آن مشارکتی گسترده دارد.
این نهاد به منظور توسعه هر چه بیشتر رقابت پذیری، پویایی و پاسخگویی مناسب به نیازهای متنوع و تازه پستی بستری مناسب به منظور حضور و مشارکت فعال بخش خصوصی به همراه اپراتورهای دولتی برقرار کرده و خصوصی سازی یکی از نتایج مهم برای آن است.
پست به مفهوم یک نهاد ارتباطی در نظام اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی یک کشور نقش دارد بویژه در بخش اجتماعی و اقتصادی، باعث حفظ محیط زیست، کاهش سفرهای شهری و میان شهری افراد، آسان کردن فرآیندهای نظام اداری، توسعه رفاه اجتماعی و زمینه های صرفه جویی و بهره وری اقتصادی را به وجود می آورد در بخش فرهنگی نیز فرهنگ عمومی و تخصصی جامعه را بالا و ارتباطات فرهنگی را آسان می کند در عرصه سیاسی نیز باعث برقراری ارتباط حکومت، سازمان ها و مردم می شود.
سیستان و بلوچستان با وسعتی حدود 187 هزار و 502 کیلومترمربع (معادل 5/11 درصد مساحت کشور) و بیش از 2 میلیون و 775 هزار نفر جمعیت پهناورترین استان کشور محسوب می شود که نقش ارتباطات و مبادلات در این منطقه بسیار مهم بوده و است.

** موزه پست زاهدان
موزه پست زاهدان در مکانی دیدنی و بافت قدیمی مرکز شهر زاهدان واقع شده است، اگر می خواهید از وضعیت پست در این شهر از آغاز فعالیت آن تا کنون اطلاع پیدا کنید سری به موزه پست زاهدان بزنید موزه ای که در آن انواع مهرها، ماکت ها، مجسمه ها، تمبر های کهن، تمبرهای قبل و بعد از انقلاب، قسمت معرفی ارتباطات، نمایش تلفن های قدیمی و سایر ابزار آلات و همچنین سالن سمعی بصری مجهز به سیستم صوتی و تصویری را از نزدیک دیده و با تاریخچه آن ها آشنا شوید.
ساختمان این موزه بنایی خشتی و گلی مرمت شده و از اماکن قدیمی اداری شهر زاهدان است که در دوران پهلوی و به منظور اداره پست و تلگراف بنا شده است در حال حاضر این موزه در خیابان طالقانی، بین طالقانی 9 و 11 واقع شده است، این بنای ارزشمند در سال1377 با شماره 2157 به ثبت آثار ملی کشور رسیده و در سال 1384 مورد مرمت و احیاء قرار گرفت است.
یکی از افرادی که در حال بازدید از موزه بود  گفت: من ساکن و بزرگ شده شهر زاهدان هستم اما متاسفانه تا بحال از این موزه جذاب دیدن نکرده بودم.
محمد طاهری افزود: آثار و تجهیزات فراوان موجود در این موزه نشان از نقش پیام رسانی و ارتباط در هر جامعه ای دارد.
وی به سهولت ارتباط و انتقال مفاهیم جمعی در جامعه امروزی و دشواری انتقال پیام در زمان های گذشته اشاره کرد و ادامه داد: آثار و ماکت هایی موجود در این موزه نشان از دشواری کار پست در دوران گذشته دارد انتقال و بررسی نامه هایی که گاه شاید تا 2 ماه زمان می برده تا به دست صاحبانش برسد.
این شهروند زاهدانی بر تبلیغ و شناساندن هر چه بیشتر و بهتر چنین مکان هایی تاکید کرد و گفت: ایجاد اردوهای دانش آموزی، هدیه دادن بلیط این اماکن به دوستان و مانند آن می تواند باعث شناخت مردمان از تاریخ و تمدن ملی و غرور و شکوفایی جامعه شود.
مدیر کل پست سیستان و بلوچستان  گفت: 404 دفتر و واحد پستی برای خدمات رسانی به مردم در این استان فعال است.
مهدی زمانی افزود: 39 دفتر دولتی، 77 دفتر پیشخوان، 231 دفتر ict( فناوری اطلاعات و ارتباطات)، 57 دفتر پستی روستایی در سیستان و بلوچستان به مردم این استان خدمات پستی ارائه می کنند.
وی از سه قرار داد جدید در حوزه پستی خبر داد و گفت: امضای قرار داد با شرکت نفت برای ثبت نام خانوارها در تهیه و توزیع کالا برگ نفت سفید از طریق زیر ساخت های الکترونیکی و بانکی در واحد های پستی شهر و روستا که از امروز نیز شروع شده از جمله این قراردادها است.
وی بیان کرد: نحوه نام نویسی کلابرگ نفت سفید براساس جمعیت خانوارها صورت می گیرد و ابتدا از خانوار های 3و 4 نفره شروع شده است.
مدیر کل پست سیستان و بلوچستان امضای قرارداد با بنیاد مسکن برای توزیع اسناد روستایی را از دیگر اقدامات یادشده ذکر کرد و گفت: براساس این قرارداد افراد می توانند با مراجعه به مراکز پستی به تهیه و دریافت اسناد خود اقدام کنند.
زمانی بیان کرد: مردم سیستان و بلوچستان می توانند همواره با مراجعه به این دفاتر از خدمات پستی مورد نیاز خود بهره مند شوند.
وی با اشاره به تنوع خدمات پستی در سیستان و بلوچستان افزود: رهگیری مرسولات پستی با استفاده از تلفن همراه به منظور ارتقاء کیفیت خدمات رسانی به مردم میسر است.
وی تصریح کرد: سرشماره # 193* برای پیگیری مرسولات پستی، از سال 94 توسط شرکت پست جمهوری اسلامی ایران با همکاری اپراتورهای تلفن همراه اختصاص یافته است.
وی خاطر نشان کرد: آشنایی با تمامی خدمات و سرویس های پستی قابل ارائه در تمامی واحدهای پستی از جمله رهگیری مرسولات نیروی انتظامی شامل مدارک خودرو، کارت نظام وظیفه، کارت موتورسیکلت و گواهینامه، تاییدیه کدپستی 10 رقمی، تعرفه های پستی، آدرس و نشانی دفاتر پستی و تماس با سازمانهای دولتی و غیردولتی از جمله خدمات اداره پست به هموطنان است.
مدیر کل پست استان بیان کرد: رهگیری مرسولات پستی و اشیاء گمشده از طریق سایت شرکت ملی پست به آدرس www.post .it امکان پذیر است.
وی اظهار داشت: نامه های پستی مردم سیستان و بلوچستان با روش های عادی، پیشتاز و امانت به صورت زمینی، هوایی و ریلی به داخل و خارج از استان ارسال می شود.
زمانی با اشاره به فعالیت های 6 ماهه نخست امسال اداره کل پست استان افزود: در 6 ماه نخست امسال یک میلیون و 21 هزار مرسوله پستی از طریق دفاتر پستی استان جابجا شده است.
هرچند امروزه تبادل اطلاعات از طریق درگاه های اینترنتی و مجازی کار را برای افراد سهل کرده و با کمترین هزینه و صرف وقت قادر هستند با تمام دنیا ارتباط برقرار کنند و دیگر از نامه های پستی طویل و وقت گیر قدیمی خبر چندانی نیست اما این نظام اجتماعی همواره برای رفع نیازها و رفاه جامعه کشور از تکاپو نایستاده و در تلاش است.
17مهر روز جهانی پست بهانه ای شایسته برای توجه ویژه به نهادی اجتماعی محسوب می شود نهادی که از کهن ترین و گسترده ترین وسایل ارتباطی جهان است و سده های متمادی برای سهولت و آسانی ارتباط انسان ها خدمت های فراوانی را به بشر ارائه کرده است.