روابط بانکی ایران و چین، قربانی عدم عضویت در FATF

روابط بانکی و اقتصادی ایران با چین به عنوان شریک نخست تجاری تهران، به دلیل عدم عضویت ایران در 'گروه ویژه اقدام مالی' موسوم به FATF در حال تضعیف است.

کد خبر: ۲۵۲۱۱۶

تاریخ: ۱۰ مهر ۱۳۹۷ - ۱۲:۴۵

به گزارش ایران اکونومیست؛ بانک مرکزی چین در تازه ترین اقدام خود و به خاطر عدم عضویت ایران در FATF ، جمهوری اسلامی ایران را در صدر کشورهای پر ریسک بانکی قرار داده است.
در این فهرست که حدود 20 کشور و سازمان را شامل می شود ایران بعد از کره شمالی در جایگاه دوم قرار گرفته است با قرار دادن ایران در لیست کشورهای تحریم شده و دارای خطر پذیری بالا، هیچ بانک چینی به ایرانیان و شرکت های ایرانی مقیم این کشور خدمات بانکی ارائه نمی دهد.
در این لیست که شامل کشورهای تحریم شده و دارای خطرپذیری بالا است چند کشور دیگر از جمله سودان، سوریه و عراق هم دیده می شوند.
گروه ویژه اقدام مالی (Financial Action Task Force) یا همان FATF در سال 1989 میلادی از سوی کشورهای گروه هفت شکل گرفت و کارکرد کنونی آن نیز وضع استانداردهایی برای مقابله با پولشویی، تامین مالی تروریسم و سایر جرایمی است که سلامت نظام مالی را تهدید می کند.
لایحه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به گروه ویژه اقدام مالی (FATF) هم اکنون در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار دارد، مجلس برای پیوستن به این لایحه مخالفان و موافقانی دارد.
به دنبال گنجاندن ایران در فهرست کشورهای پر خطر بانکی توسط بانک مرکزی چین، بانک هایی نظیر بانک کشاورزی و بانک سازندگی چین این اسناد را به دنبال فشار مشتریان ایرانی که در بانک ها با مشکل مواجه شده بودند، در اختیار آنها قرار داده اند.
این فهرست مدت هاست در اختیار بانک های چین قرار دارد و بر اساس همین فهرست است که برای برخی از کشورها در چین مشکلات بانکی فراوانی نیز بوجود آمده است.
نام هایی چون کره شمالی، سودان، سوریه و چند کشور دیگر در این فهرست دیده می شود در مقابل اسم این کشورها نوشته شده است، بر اساس اعلام آمریکا، سازمان ملل و سازمان مبارزه با پولشویی، این کشورها جزو کشورهای پرخطر بانکی محسوب می شوند.
بسته شدن حساب های بسیاری از ایرانیان در بانک های چین در ماه های اخیر که البته برای چند هفته گذشته فروکش کرده بود، بر اساس همین فهرست صورت می گیرد.
به سختی می توان از طریق بانک ها به این فهرست دست یافت اما هر از چند گاهی نام کشورها در فهرست بر اساس یک رده بندی تازه منتشر می شود که در تازه ترین رده بندی در زمان حاضر نام ایران بعد از کره شمالی در صدر فهرست قرار گرفته است.
به گفته نایب رئیس وقت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران ، پنج ماه پیش بود که گفته شد ساز ناکوک چینی‌ها برای ایران نواخته می‌شود در آن زمان تاکید شد که چینی‌ها در تجارت با ایران، دیگر آن چشم‌بادامی‌های سابق نیستند که حاضر باشند همه کار کنند تا بازار ایران را به دست بگیرند و با ایرانی‌ها مراوده داشته باشند اکنون آنها روش‌های متنوعی را برای کاهش تجارت خود با ایران به دست گرفته و اتفاقا، شاهرگ مبادلات تجاری یعنی روابط بانکی را نشانه گرفته‌اند.
این اولین باری نیست که چین، حساب ایرانی‌ها را در این کشور مسدود می‌کند و البته هر بار هم بهانه‌ای جدید برای آن می‌آورد در گذشته و بخصوص در سال های 2012 و 2013 میلادی بود که چینی‌ها حساب دانشجویان ایرانی و برخی تجار را مسدود کرده بودند دلیل اصلی‌شان اجرای برخی قوانین و مقررات مبارزه با پولشویی بود و اکنون بار دیگر در اقدامی جداگانه، به تازگی حساب شرکت های ایرانی فعال در این کشور با سوابق بالا را مسدود کرده است.
اکنون برخی تجار با دریافت اخطارهایی از سوی برخی بانک های چینی مواجه شده‌اند که مسدود کردن حساب ها را خبر می‌دهد و البته از تغییراتی در سیاست این کشور در مقابل ایران حرف می‌زنند که شاید آینده درخشانی را پیش روی تجارت خارجی دو کشور قرار ندهد.
پدرام سلطانی، نایب رئیس وقت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در این رابطه پیشتر گفته بود حساب شرکت های ایرانی ثبت شده در چین یک به یک در بانک های چینی در حال بسته شدن است و موضوع، تنها منحصر به دانشجویان و اشخاص حقیقی ایرانی نیست.
مجیدرضا حریری، نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین نیز در گفت و گویی اعلام کرده بود: بانک‌های چینی در سال 2017 برای تجار ایرانی، ایرانیان دارای شرکت در چین و دانشجویان و ساکنان ایرانی در چین محدودیت‌های بسیار زیادی ایجاد کرده‌اند که این محدودیت‌ها براساس همان بخشنامه FATF است که ایران را با ریسک بالا شناخته‌اند حتی مواردی مشاهده شده که مسافران ایران در چین برای تبدیل پولشان به یوان مراجعه کرده‌اند و بانک‌ها برای آنها این کار را انجام نداده‌اند.
پیش از این نیز بانک مرکزی چین در بخش نامه ای به بانک های چین به دلیل نپیوستن ایران به FATF، از آنها خواسته بود حساب های بانکی ایرانیان مقیم این کشور را ببندد و موجودی حساب آنها را تا زمان مراجعه صاحب حساب و برداشت تمام پول، مسدود کند.
مدیرکل امور بین الملل بانک مرکزی چین همان زمان از پاسخ  در مورد دلیل بسته شدن حساب های ایرانیان مقیم چین خودداری کرد اما گفت تنها ایرانیان در این لیست قرار نگرفته و مشمول بسته شدن حساب بانکی نیستند بلکه کشورهای دیگری هم مشمول این قوانین شده اند.
او افزود: بانک های چین به دلیل اینکه بتوانند ارتباطات جهانی خود را حفظ کنند مجبور هستند قوانین مالی بین المللی از جمله عضویت کشورها به گروه ویژه اقدام مالی در را رعایت کنند.
کارشناسان معتقدند «پایبندی به اصول گروه کاری اقدام مالی FATF و پذیرفته شدن در آن، این تضمین را به سایر کشورها میدهد که مراودات مالی با ایران، پرخطر نیست. در صورت عدم پایبندی ایران به رعایت توصیه های 40 گانه، ‏انزوای مالی کشور قطعی خواهد بود».

** 'اف ای تی اف' فواید فراوانی دارد
'لی چانگ جین' اقتصاد دان چینی در مورد ضرورت عضویت کشورها در گروه 'اف آی تی اف' می گوید این گروه یک ساختار بین المللی متشکل از کشورهای مختلف برای مقابله با پولشویی و جلوگیری از جریان های پولی مرتبط با تروریسم است و فواید فراوانی از لحاظ مالی و بانکی در ساختار اقتصادی دنیا دارد.
رئیس شرکت 'مرچانیت آیرون'  خاطر نشان کرد کشورها برای مصون ماندن و دور بودن از فهرست های پر ریسک بانکی می توانند با این نهاد ارتباط و همکاری نزدیکی داشته باشند.
وی گفت که پیوستن نزدیک به 198 کشور دنیا و پذیرش توصیه های آن از سوی سازمان های بین المللی نشان می دهد که این نهاد از جایگاه ویژه ای برای مقابله با پولشویی مرتبط با تروریسم برخوردار است و قابلیت های آن می تواند به هر کشوری برای مقابله با این پدیده کمک کند.
این کارشناس امور اقتصادی چین تصریح کرد ضرورت مقابله با پولشویی و مبارزه با تروریسم مالی و تلاش هایی که کشورها برای این منظور کرده اند باید برای همه کشورها مورد اهتمام قرار گیرد.
عضو اتاق بازرگانی پکن تاکید کرد همزمان باید به این آگاهی داشت که مرتبط نبودن با این نهاد می تواند هزینه های سنگین مالی و خسارات بانکی به کشورها وارد کند و بعضا فعالیت های عادی بازرگانان این کشورها را در کشورهای دیگر تحت تاثیرات منفی قرار دهد.
لی تاکید کرد اگر کشورهای جامعه بین المللی می خواهند مبارزه مشترکی با پولشویی و جلوگیری از تامین مالی تروریسم داشته باشند طبیعی است که در چارچوب نهاد، چنین همکاری هایی برای آنها میسر خواهد بود.
به هر حال چین یکی از کشورهای مهم در روابط سیاسی و اقتصادی با ایران است و عدم رفع موانع و مشکلات بانکی که به پیوستن ایران به گروه ویژه اقدام مالی FATF بستگی دارد می تواند روابط دو کشور را حداقل از نظر اقتصادی و تجاری، آسیب پذیر کند.