دست رد «منبت» به سینه بیکاری

اینجا از کارخانه های بزرگ، فروشگاه ها و نمایشگاه های مجلل خبری نیست؛ اهالی اش در پیچ و تاب زندگی صنعتی شهری گم نشده اند، سنت را بر مدرنیته ترجیح داده اند و در کوچه پس کوچه های خشتی روستا نان بازوی خود را می خورند و با هنر منبت شان، چرخ اقتصاد روستا را می چرخانند.

کد خبر: ۲۵۱۵۲۹

تاریخ: ۰۸ مهر ۱۳۹۷ - ۱۲:۲۲

به گزارش ایران اکونومیست؛ «دهنو آورزمان» را می گویم، روستایی در 25 کیلومتری شهر ملایر از توابع بخش سامن که بیش از یک هزار و 700 تن جمعیت دارد و به این عنوان مفتخر است که تنها روستای بدون بیکار استان همدان نام گرفته است.
این روستا منبت کاران چیره دستی دارد که بیش از چهل سال است در کارگاه های سنتی به دور از هرگونه همهمه و هیاهوی شهری، نسل به نسل هنر منبت را به فرزندانشان می آموزند تا ردی از بیکاری در روستا نباشد، حتی ردی از مهاجرت جوانان به جامعه شهری که این روزها روستاهای زیادی را با چالش مواجه کرده است.
در کوچه پس کوچه های این روستا جز کودکان هیچ آدم بیکاری وجود ندارد، دهنو در تولید مبلمان منبت به طور کامل خودکفا است و از صفر تا صد کار را خود منبت کاران انجام می دهند، به امید آنکه روزی که قطب ایجاد اشتغال در منطقه باشند، آرزویی که شاید دور از انتظار نیست.
در این میان اما ملی شدن صنعت مبل و منبت ملایر، روند توسعه اشتغال و رونق این هنر را در تنها روستای نمونه بدون بیکار شتاب بخشید و به لطف کسب این نشان ملی، تعداد نمایشگاه های مبل و منبت دهنو 2 برابر شد و از 10 نمایشگاه به 20 مورد افزایش یافت.
در حال حاضر 500 هنرمند منبت کار در این روستا در 250 کارگاه مشغول فعالیت هستند و تاکنون این هنر بسترساز اشتغال در دهنو آورزمان بوده و به عنوان یک شغل پردرآمد و پررونق در مقایسه با روستاهای همجوار به شمار می رود، در حالیکه به گفته اهالی، این روستا در سال های اخیر یک روستای مهاجر پذیر بوده است، اتفاقی که شاید امروز در بسیاری از روستاها به یک رویا تبدیل شده است.
سال 95 و 96 روستای دهنو آورزمان به عنوان روستای نمونه بدون بیکار در استان همدان شناخته شد، عنوانی که اهالی آن به هر قیمتی در صدد حفظش هستند، به گونه ای که بخشدار سامن نیز روستای دهنو را یک شاخصه مهم برای توسعه اشتغال می داند و آن را الگویی برای دیگر روستاها خواند.
مصطفی عبدالملکی در این باره  گفت: حدود 45 سال پیش 2 برادر اهل و ساکن این روستا به نام های 'علی و محمد روستایی' هنر مبل و منبت را وارد دهنو کردند و از آن سال ها این هنر در روستای نمونه بدون بیکار استان همدان رونق دارد.
وی بیان کرد: جوانان بسیاری در روستا به این هنر روی آوردند و از این طریق امرار معاش می کنند، بدون آنکه فکر مهاجرت به شهر باشند.
عبدالملکی قرار گرفتن دهنو آورزمان در مسیر گردشگری ارگ باستانی نوشیجان را یک امتیاز ویژه برای این روستا برشمرد و افزود: با توجه به اینکه این روستا گردشگری خاصی ندارد، در صدد هستیم برای توسعه اشتغال و گردشگری دهنو تورهای گردشگری و گردشگران این اثر تاریخی را برای بازدید از این روستا هدایت کنیم.
بخشدار سامن با بیان اینکه تمامی افراد 18 تا 55 سال در این روستا مشغول به کار منبت کاری و نجاری هستند ادامه داد: این روستا کشاورزی خاصی ندارد و زمین های آن به دلیل اینکه شوره زار است، فقط گندم و جو و یونجه در آن کشت می شود و عده ای هم به کار دامداری مشغول اند.
عبدالملکی ثبت ملایر به عنوان شهر ملی منبت را در توسعه اشتغال و رونق این هنر در روستای دهنو مهم دانست و گفت: در این راستا پس از ثبت ملی منبت، بسیاری از اهالی روستاهای همجوار به این روستا مهاجرت کردند و حتی برخی ساکنان مهاجر این روستا دوباره برگشتند و نمایشگاه مبلمان دایر کردند.
وی همچنین به اعطای تسهیلات به منبت کاران و هنرمندان این حرفه اشاره و بیان کرد: صنعتگران این هنر برای توسعه کار خود از سوی دولت مورد حمایت قرار می گیرند.
صنعت مبل و منبت همانند دیگر صنایع و تولیدات نیاز به حمایت و مراقبت دارد، حراست از آسیب هایی که ممکن است روستای نمونه بدون بیکار دهنو را مورد تهدید قرار دهد، تهدیدی جدی که بخشدار سامن ورود دستگاه «سی ان سی» را عامل اصلی این آسیب عنوان کرد.
به گفته عبدالملکی یک دستگاه «سی ان سی» می تواند کار 20 منبت کار را انجام دهد و ادامه این روند به بیکار شدن بیش از 80 درصد از منبت کاران روستای دهنو می انجامد.
وی علاوه بر دستگاه «سی ان سی»، گرانی مواد اولیه، کمبود چوب و افت بازار فروش مبلمان منبت را از دیگر عواملی عنوان کرد که روستای بدون بیکار دهنو را مورد تهدید قرار داده است و بسیاری از منبت کاران به شغل های دیگری همچون کشاورزی و خروج از روستا برای برداشت محصول روی آورده اند.
با وجود اینکه روستای دهنو آورزمان نمونه بارز اقتصاد مقاومتی و اشتغالزایی است و می تواند کمک حال معیشت اهالی و شتاب بخشیدن به رونق اقتصادی منطقه باشد، اما بستر فروش و صادرات تولیدات منبت کاران نیز باید فراهم شود، امر مهمی که منبت کاران و نمایشگاه داران دهنو صدای نجات این هنر صنعت را در روستای بدون بیکار استان همدان بلند کرده اند.
آنها می گویند هنر منبت که شغل اصلی اهالی این روستا شده است، اگر حمایت نشود، به طور قطع با ورود دستگاه های «سی ان سی» بیشتری و زیاد شدن دست دلالان و واسطه ها در بازار مبل و منبت، شاهد ورشکستگی منبت کاران و بیکاری آنها خواهیم بود.
این در حالیست که منبت کاران روستای دهنو ایجاد تعاونی تولیدکنندگان مبل و منبت را راهکاری مهم برای برون رفت از این مشکل می دانند که دست واسطه ها را از بازار چوب کوتاه می کند و در نهایت مواد اولیه ارزانتر و مورد نیاز تولیدکنندگان از این طریق تهیه خواهد شد.
با وجود اینکه منبت کاران این روستا بهترین دوران عمر خود را صرف یادگیری و ترویج این هنر ارزشمند کرده اند و فرصتی برای آموختن شغل دیگری را ندارند، به دلایلی که ذکر شد تعداد کثیری از آنها مجبورند به شغل های دیگری همچون باغداری و برداشت محصول در شهرهای همجوار روی آورند، تهدیدی جدی که با ورود یک دستگاه «سی ان سی» و نبود مواد اولیه بلای جان منبت کاران دهنو شده است.
دهیار روستای دهنو آورزمان  اظهار می کند: مسئولان باید فکری اساسی برای حل این مشکل داشته باشند، مشکلی که علت اصلی آن ورود دستگاه «سی ان سی» و کمبود مواد اولیه است.
احمد عبدالملکی دهنو را جزو نخستین روستای شهرستان دانست که هنر منبت وارد آن شده است و در صدد هستیم برای پیشبرد کار، اتحادیه منبت کاران و نمایشگاه داران را در این روستا تشکیل دهیم و مجوز آن را بگیریم.
وی با بیان اینکه بیش از 70 درصد از جوانان و بزرگسالان این روستا به هنر مبل و منبت مشغول هستند بیان کرد: دهنو آورزمان می تواند الگوی اشتغالزایی برای سایر روستاها باشد.
عبدالملکی قرار گرفتن دهنو در محور همدان، نهاوند، آورزمان و مسیر گردشگری ارگ باستانی نوشیجان موقعیت منحصر به فرد برای این روستا دانست و گفت: دهنو 2 محور تردد دارد و برای توسعه گردشگری این روستا نصب تابلوهای تبلیغاتی و معرفی هنر منبت دهنو در محور نوشیجان در دست اقدام است.
وی گفت: با توجه به اینکه روستای دهنو از سال 90 چندین بار به عنوان روستای شاخص و بدون بیکار معرفی شده است، قرار بود بنیاد مسکن پیاده روسازی و نمای اصلی خیابان های این روستا را انجام دهد که تاکنون اجرایی نشده است.
دهیار روستای دهنو آورزمان با اشاره به اختصاص تسهیلات اشتغال روستایی از سوی دولت تدبیر و امید ادامه داد: تاکنون بیشترین تسهیلات اشتغالزایی را دریافت کرده ایم و بیش از یکصد متقاضی در حوزه مبل و منبت و نجاری از این تسهیلات استفاده کرده اند.
عبدالملکی با بیان اینکه برای اعطای تسهیلات اشتغالزایی مشکلی نداریم افزود: در حوزه صنایع دستی به ویژه مبل و منبت از 200 میلیون ریال تا یک میلیارد ریال تسهیلات به متقاضیان داده می شود.
وی ملی شدن صنعت مبل و منبت ملایر را مسیری هموار برای توسعه این هنر در روستای دهنو عنوان و بیان کرد: اهالی این روستا امیدوار هستند با رفع مشکلات موجود، بتوانند یکی از قطب های بزرگ اقتصادی منطقه باشند.
به تازگی رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی همدان به فعالان صنعت مبل و منبت ملایر اطمینان خاطر داد که مشکلات مواد اولیه بزودی رفع شود و آمادگی اتاق بازرگانی استان را برای اعزام منبت کاران ملایری به کشور گرجستان و بازدید از نمایشگاه های مبلمان کشور ایتالیا اعلام کرد.
همچنین علی اصغر زبردست گفت: اتاق بازرگانی به طور کامل در کنار انجمن ها است و در مواردی همچون بیمه، وام، مالیات و توسعه صادرات به منبت کاران و فعالان این هنر صنعت مشاوره می دهد.
اینها قول های جدی و شدنی از سوی دست اندرکاران حوزه اقتصادی است که نمی توان قول های بی سرانجام آنها را خطاب کرد و عملی شدن آنها به طور قطع می تواند در روند روز افزون توسعه صنعت مبل و منبت روستای دهنو و جلوگیری از بیکاری صنعتگران این حرفه نیز مثمرثمر باشد، اما هنوز شاهد اقدامی اساسی برای جلوگیری از ورود دستگاه «سی ان سی» به شهر ملی منبت نیستیم.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ملایر نیز در این باره به ظرفیت ویژه روستاهای ملایر در حوزه مبل و منبت اشاره کرد و اظهار داشت: با وجود اینکه 35 روستای ملایر به هنر مبل و منبت مشغول هستند، اما دهنوآورزمان یک روستای شاخص است.
ابراهیم جلیلی ادامه داد: مشکلات منبت کاران این روستا را به جد پیگیری می کنیم، چراکه ایجاد اشتغال یکی از اولویت های ما به ویژه در روستاها است.
با این حال روستایی که قادر است ماهانه بیش از یک هزار و 500 دست مبلمان منبت تولید و به سایر نقاط کشور صادر کند، شایسته نیست در گیر و دار مسائلی همچون بیمه، نبود مواد اولیه و دستگاه «سی ان سی» رنج ببرد.