همراه با مولفان ادبیات دفاع مقدس

نویسنده‌ای که با «بچه‌های کارون» به گرای ۲۷۰ درجه سفر کرد

بیست و دو سال از عمر ادبی خود را صرف تالیف کتاب کرده است، با «سفر به گرای 270 درجه» در سال 75 خوش درخشید و همچنان بر همان منوال بر مدار تالیف آثار در حوزه دفاع مقدس قلم می‌زند.

کد خبر: ۲۵۰۱۴۹

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۳۹۷ - ۱۱:۴۲

به گزارش ایران اکونومیست، جنگ که تمام شد، او نوشتن درباره جنگ را آغاز کرد. بعد از «روزهای آخر» و «ستاره شلمچه »، اولین رمان خود یعنی «سفر به گرای ۲۷۰ درجه » را نوشت که علاوه بر کسب جوایز داخلی به زبان انگلیسی هم ترجمه شد و در دانشگاه‌های مختلف آمریکا در دسترس قرار گرفت. حالا ۵۲ سال از روز تولد احمد دهقان در شهر کرج و چیزی حدود ۲۲ سال از ورود جدی‌اش به دنیای ادبیات جنگ می‌گذرد.

احمد دهقان از جمله نویسندگانی است که در حوزه ادبیات دفاع مقدس طی سال‌ها خوش درخشیده است. نویسنده‌ای که در داستان‌پردازی، مرزهای کلیشه و احساسات را در نگارش آثار برای این گونه ادبی کنار گذاشته و با ایجاد گونه داستانی منحصر به فرد خود از پایه‌گذاران یک سبک ادبی و داستان‌نویسی خاص در ایران دهه هفتاد به بعد بوده است.

دهقان تلاش داشته بیشتر بر پایه مستندات تالیف کند. او در آثارش موضوعات را جزء به جزء فراروی مخاطب قرار می‌دهد و به عمق قصه مخاطب را پرت می‌کند. آثار او در حوزه نوجوان هم خواندنی است که از آن جمله نمی‌توان از کتاب «بچه‌های کارون» چشم پوشید.

زاویه دید نویسنده در سال ۹۲ با تالیف این داستان به نحوی است که همچنان کتاب را پرمخاطب کرده است. قصه‌ای درباره اشغال و آزادسازی خرمشهر از نگاه چند نوجوان که در کنار رود کارون در سنگر نیروهای ایرانی به سر می‌برند و شرح ماجراهایی است که در زمان جنگ بر آن‌ها رفته است.

در این رمان، قهرمان قصه پسرک نوجوانی است در منطقه خرمشهر که با گروهی از رزمندگان در تدارک حمله برای آزادسازی این شهر است. نوجوان اما در این فضا از شور و حرارت نوجوانی غافل نیست و شیطنت‌های قابل توجهی دارد. وجه دیگر از شخصیت او در رابطه عاشقانه‌اش با مادرش که در پشت جبهه در کار امداد به رزمندگان است، خلاصه می‌شود. دهقان در «بچه‌های کارون» با ایجاد این شور و عشق در یک نوجوان به خلق یکی از جذاب‌ترین و ماندگارترین چهره‌های ادبی نوجوان در ادبیات ایران نائل شده است که تحلیل چیستی و چرایی خلق آن می‌تواند تا سال‌ها برای نویسندگان فعال در این عرصه یک درس تازه به شمار بیاید.

در این رمان دسته‌ای از رزمندگان نوجوان در شرق رودخانه کارون سعی دارند کاری برای آزادسازی شهر خود انجام دهند که این دسته با ورود شخصیتی به نام عبدول دچار تحولاتی شده و این موضوع قصه را به جلو می‌برد.

توجه به بستر جنگ از این نویسنده آثاری را ماندگار کرده که هریک بیش از دیگری با اقبال همراه است. هرچند برای کتاب «من قاتل پسرتان هستم» زاویه دیدها مختلف است.

اما در ادامه گزارش به دیگر اثر این نویسنده پرداخته می‌شود و آن کتاب نام آشنای «سفر به گرای ۲۷۰ درجه» است، در صحبت‌های نویسنده مشهود است که حدود ۱۰ سالی به دنبال نوشتن این اثر بوده. دهقان می‌گوید: در واقع جرقه نوشتن این اثر از آن جا آغاز شد که از کسی شنیدم یکی از اسیران عراقی در ایران روایتی داشته از نوجوانی که در دوران اشغال خرمشهر با حضور در آن شهر سعی می‌کرده به مواضع ارتش عراق ضربه‌هایی مقطعی وارد کند. در تمام این سال‌ها این قصه با من بود، اما فرصت نوشتن آن را پیدا نکردم تا اینکه سرانجام داستان در ذهن من پخته شد و آن را نوشتم. البته این داستان تنها روایتی از یک واقعیت است که در ذهن من متحول شد و به نقط کنونی رسید. من برای این منظور سعی کردم در این دوران سراغ نوشتن کار دیگری نروم که نرفتم. در واقع این قصه رهایم نکرد تا آن را بنویسم.

اقبال گسترده از این اثر آن را به چاپ بیست و پنجم رسانده است. این اثر از سوی انتشارات کتاب نیستان در آستانه هفته دفاع مقدس در ۲۴۰ صفحه تجدید چاپ شد.

قلم دهقان امضای خود را دارد؛ اثری مستند همراه با جزئیات، اما همین دقت نظر موجب شده که احمد دهقان بتواند جوایزی را از آن خود کند. این کتاب توسط پال اسپراکمن، نایب رئیس مرکز مطالعات دانشگاهی خاورمیانه در دانشگاه راتگرز امریکا به انگلیسی ترجمه شده و نخستین رمان ایرانی با موضوع جنگ است که در آمریکا منتشر می‌شود.

«سفر به گرای ۲۷۰ درجه» که به زبان ایتالیایی نیز ترجمه شده است، نخستین بار در سال ۷۵ از سوی انتشارات سوره مهر منتشر شد،‌ اما در سال‌های اخیر احمد دهقان حق انتشار تمام کتاب‌هایش را به انتشارات نیستان واگذار کرد.

در کارنامه این نویسنده «مأموریت تمام»، «لحظه‌های اضطراب»، «روزهای آخر»، «ستاره‌های شلمچه»، «سفر به گرای ۲۷۰ درجه، ۱۳۷۵»، «گردان چهار نفره، ۱۳۷۵»، «هجوم، ۱۳۷۸»، «من قاتل پسرتان هستم، ۱۳۸۳»، «دشت‌بان، ۱۳۸۸»، «پرسه در خاک غریبه، ۱۳۸۸»، «بچه‌های کارون، ۱۳۹۲» دیده می‌شود.