راز بقای استارتاپ ها

استارتاپ ها، ایده های خلاقانه جوانان با انگیزه و مشتاق به تولید و کسب و کار است اما رونق آن در برخی استان ها همچون گلستان با موانعی مواجه است که از حرکت جهش وار و شتابان فعالان این عرصه می کاهد.

کد خبر: ۲۴۵۴۶۳

تاریخ: ۱۱ شهريور ۱۳۹۷ - ۱۰:۴۹

به گزارش ایران اکونومیست؛ شکل گیری استارتاپ یا کسب و کارهای نوین که بیشتر با اتکا به فناوری های روز متولد شده اند، در جهان به سرعت و در ایران تا شتاب کمتری در حال گسترش است.
کارآفرینان پر شور و با انگیزه این کسب و کارها با ایده و نوآوری به دنبال اثبات ارزش و توانایی های خود و گرفتن سهم بیشتر از بازار برای کسب درآمد پایدار هستند.
ضریب نفوذ حدود 70 درصدی اینترنت در گلستان فرصت مناسبی برای فعالیت استارتاپ ها در شاخه های گوناگون است اما آنچه بیش از همه فراروی کسب و کارهای نوین استان قرار گرفته سیل ناامیدی ناشی از بی توجهی و بی مهری به آن ها است.
بر همین اساس ایده های نوین در ابتدای شکل گیری خشکیده یا به سرانجام نمی رسد به گونه ای که گویی انگیزه ها و آرزوهای دور و دراز طراحان و ایده پردازان بر باد رفته است.
حال و روز این شرکت های استارتاپ با راز بقایی که در حیات وحش می شناسیم چندان هم بیگانه نیست؛ آن ها مایوسانه به دنبال راهی برای بقا و نه ارتقای شرکت های خود می گردند تا از دنیای شتابان رونق کسب و کارهای نو فقط عقب نمانند.
کار به جایی رسیده که صدای استاندار گلستان هم درآمده و می گوید: طرح های حوزه فناوری و اطلاعات استان به نتیجه نرسیده و انتظار از این بخش در ایجاد اشتغال و کارآفرینی برآورده نشده است.
سید مناف هاشمی می افزاید: یک هزار و 500 طرح اشتغال ارزان قیمت در حوزه فناوری که به بانک های عامل استان معرفی شده است؛ سرانجامی نداشت.
با وجود تاکید مسوولان دولتی، وجود زمینه فعالیت استارتاپ ها و بازارهای فراوان و تقریبا بکر، این ایده ها در استان گلستان به سرانجام نرسیده و ناکام مانده است.
نمایشگاه الکامپ گلستان و دومین نمایشگاه رسانه های دیجیتال و فناوری اطلاعات، مخابرات و بورس که چندی پیش در گرگان برگزار شد فرصت مناسب ارزیابی اقدامات مسوولان و تعمق در دلایل نارسایی و کمبودها برای شتاب بخشیدن به فعالیت استارتاپ های استان است.
یکی از ایده های استارتاپی گرگان شرکت «دیجی یدک» است که با گستره کشوری ایده ارسال لوازم یدکی خودرو برای مشتریان سرگردان در راه مانده را مورد نظر قرار داد.
مسوول این شرکت استارتاپی  گفت: در ابتدای فعالیت، مسوولان از ایده ما استقبال کردند اما هر چه به مرحله عمل نزدیک شدیم پشتیبانی مسوولان کمتر و مشکلات افزون تر شد.
سینا رنجبر اظهار داشت: یکی از معضلات جدی که با آن روبه رو هستیم، ناتوانی در دریافت تسهیلات بانکی است.
وی بیان کرد: بارها و با ارائه ایده راه اندازی این کسب و کار جدید به مسوولان و بانک ها مراجعه کردیم اما توفیقی در دریافت وام که بتواند زمینه گسترش فعالیت ها را فراهم کند به دست نیاوردیم.
ایده پرداز گرگانی این استارتاپ افزود: برای طراحی نرم افزار موبایلی این شرکت 200 میلیون ریال هزینه کردم اما هر چه می گذشت از موفق شدن طرح ناامیدتر شدم.
رنجبر ادامه داد: در مدت کوتاه فعالیت درخواست های متعددی از استان های دور و نزدیک داشتم اما در زادگاهم گرگان این ایده مورد استقبال قرار نگرفت.
وی گفت: یکی دیگر از مشکلات این استارتاپ پیدا نکردن بازار فروش در استان گلستان به دلیل تبلیغات اندک و دسترسی آسان مردم به خدمات مشابه و سنتی است.
رنجبر اظهار داشت: پس از ماه ها تلاش و فعالیت به این نتیجه رسیدم که ایده ارسال لوازم یدکی خودرو در شهرهای کوچک به نتیجه نمی رسد و این گونه استارتاپ ها فقط برای کلان شهرها مناسب است.
وی گفت: قبل از راه اندازی این استارتاپ مغازه کوچکی در گرگان داشتم و می خواستم محل کسبم را به انباری بزرگ برای کالاهای مورد تقاضای مشتریان تبدیل کنم اما با استمرار مشکلات موجود تصور می کنم راهی جز بازگشت به کار و کاسبی قبلی و سنتی ندارم.
مسوول یکی دیگر از استارتاپ های گلستان که با محور گردشگری فعالیت می کند  گفت: پیچ و خم های اداری برای کسب مجوزها و تفاوت اندک فعالیت این گونه استارتاپ ها با شرکت های حقیقی کار را برای ما دشوار و سخت کرده است.
خانم لاریجانی اظهار داشت: در حالی که مشخصه اصلی استارتاپ ها بی نیازی از صرف این گونه هزینه ها و اتکا به فناوری است باید همانند همه شرکت های مجازی برای دریافت مجوز مکان ثابت و مشخصی را تادیه و معرفی کنیم.
وی که در زمینه ذخیره آن لاین اقامتگاه های شهری فعالیت می کند، گفت: اگر دولت می خواهد کسب و کارهای نوین تقویت شود باید با تسهیل و روان سازی قوانین فرصت فعالیت و رقابت را برای افراد و شرکت ها فراهم کند.
لاریجانی ادامه داد: ظرفیت های گردشگری استان گلستان فرصت مناسبی برای ایجاد اشتغال است که اگر از ایده هایی مانند شرکت ما حمایت شود، امکان شغل آفرینی برای عده زیادی وجود خواهد داشت.
وی بیان کرد: به جز گرگان در شهرهای اطراف هم متقاضیانی برای همکاری داریم اما امید ما برای توسعه فعالیت ها؛ رفع موانع دست اندازهای دولتی و حمایت برای تبلیغ بیشتر فعالیت این استارتاپ است.
لاریجانی دشواری های ثبت شرکت مجازی، وجود نداشتن نهادهای پشتیبان و همکاری بین سازمانی، نبود زیرساخت های فنی مناسب مانند پهنای باند و سرعت اینترنت و مشکلات فرهنگی و اجتماعی که در نتیجه آن و به کارآفرینی به عنوان یک حرفه و یک مسیر شغلی نگریسته نمی شود را از دیگر مشکلات استارتاپ ها دانست.
مدیرکل آموزش فنی و حرفه ای گلستان با قبول برخی از مشکلات مرتبط با آموزش ایده پردازان استارتاپی  گفت: یکی از اقداماتی که می تواند استارتاپ ها را از خطر شکست نجات دهد، فراگیری آموزش های لازم پیش از شروع فعالیت است.
سید علیرضا حسینی طلب اظهار داشت: مطالعه کافی، بررسی ظرفیت های استان گلستان و جستجو برای بازارهای مصرف، الزاماتی است که انجام آن می تواند به راه اندازی ایده جدید و موفق منجر شود.
وی بیان کرد: حرکت به سمت راه اندازی شرکت های متکی به فناوری های نوین یک ضرورت اجتناب ناپذیر است اما باید در این مسیر ویژگی های بازار سنجیده شده و با معیار انعطاف پذیری مقابل تحرکات بازار اقدام به راه اندازی کسب و کار جدید کرد.
رییس پارک علم و فناوری استان هم به برگزاری نمایشگاه الکامپ گلستان و دومین نمایشگاه رسانه های دیجیتال و فناوری اطلاعات، مخابرات و بورس اشاره کرد و گفت: در این نمایشگاه 35 شرکت با ایده و خلاقیت های گوناگون ثمره تلاش مداوم برای معرفی کسب و کار نوین را عرضه کردند.
موسی حسام اظهار کرد: اگر چه برخی شرکت ها از کمبودها و مشکلاتی رنج برده و آن را اعلام کردند اما در گلستان شرکت های استارتاپی حضور دارند که پس از مدتی فعالیت به دلیل گستردگی تقاضا، محل فعالیت خود را به تهران منتقل کردند.
وی بیان کرد: آن چه بیش از همه در مسیر فعالیت این گونه شرکت ها اهمیت دارد، شناخت کامل فضای جامعه قبل از آغاز فعالیت است تا در روند اجرا آسیبی به شرکت و کسب و کار عرضه شده وارد نشود.
رییس پارک علم و فناوری استان گلستان یکی از مهمترین مشکلات رونق گرفتن فعالیت شرکت های استارتاپ در گلستان را کمبودهای زیرساختی دانست و گفت: فضای فیزیکی و زمین های قابل واگذاری برای فعالیت این گونه شرکت ها اندک است و این مانع بزرگ فرآیند تقویت و توسعه کار کسب و کارهای نو را با دشواری همراه کرده است.
حسام بر لزوم حضور موثرتر بخش خصوصی برای شتاب دادن بیشتر به فعالیت استارتاپ ها تاکید کرد و گفت: تعدادی از شرکت های گلستان با وجود داشتن ایده های قابل اعتنا به دلیل نداشتن سرمایه کافی برای رونق کسب و کار، فعالیت خود را در حالت تعطیلی قرار داده اند.
با این وجود وی به حضور 30 شرکت استارتاپ گلستان از مجموع 135 شرکت ثبت شده و رسمی استان در برگزاری نمایشگاه الکامپ گلستان و دومین نمایشگاه رسانه های دیجیتال و فناوری اطلاعات ، مخابرات و بورس اشاره ای نکرد.
در همین پیوند چندی پیش معاون وزیر ارتباطات به جایگاه استان گلستان در حوزه فناوری اطلاعات اشاره و بر لزوم سرعت شتابان تر استان در عرصه فناوری و کسب و کارهای نوین تاکید کرد و گفت: گلستان به واسطه ظرفیت‌ها و قابلیت‌هایی همانند نیروی انسانی مستعد و دانشگاه های پویا در حوزه توسعه کسب و کارهای نوپا و اپلیکیشنی در جایگاه خوبی نسبت به دیگر نقاط کشور قرار دارد.
رسول سراییان اظهار داشت: پتانسیل رشد شرکت‌های نوپا در گلستان وجود دارد و می‌تواند محور توسعه خدمات در استان باشد.
وی اظهار امیدواری کرد اعتماد بخش خصوصی و حضور آن در عرصه کسب و کارهای نوین و استارتاپ ، منجر به حمایت بخش دولتی در مسیر توسعه این شرکت‌ها شود.
سعید مازندرانی مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گلستان هم به برنامه دولت برای پرداخت تسهیلات به متولیان و طراحان روستایی فنآوری های جدید اشاره کرد و گفت: نرم افزارهای مرتبط با فروش تولیدات روستایی، بومگردی، حمل و نقل و سلامت مورد توجه و حمایت این اداره کل است که پرداخت تسهیلات برای راه اندازی و رونق آن ها با جدیت بیشتری دنبال می شود.
وی بیان کرد: سود 4 درصد این تسهیلات و بازپرداخت 6 ساله آن فرصت مناسب استفاده جوانان فعال در عرصه آی تی و فناوری های استارتاپی است اما تاکنون این خدمات آن گونه که انتظار میرفت مورد توجه جوانان و فعالان این عرصه در گلستان قرار نگرفته است.
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گلستان افزود: طرح های ارائه شده برای دریافت تسهیلات مشاغل روستایی در بخش استارتاپ بسیار اندک است و سهم بسیار اندکی از اعتبار 400 میلیارد ریالی این بخش در گلستان را شامل می شود.
مازندرانی ادامه داد: با توجه به نیاز و اهمیت فعالیت شرکت های استارتاپی، حمایت حداکثری از این طرح انجام می شود که امیدواریم جوانان شهری و روستایی گلستان با ورود به این بخش علاوه بر تامین بازار و زمینه سازی برای ایجاد مشاغل گوناگون از مزایای تسهیلات کم بهره نیز بهره مند شود.
وی گفت: سال گذشته حدود 2 میلیارد ریال وام مشاغل خانگی در گلستان پرداخت شد که بخش عمده آن مرتبط با فناوری و کامپیوتر به مراکز تایپ و تکثیر اختصاص یافت.
باوجود اظهارات بعضا متنقاض مسوولان؛ بر اساس یافته های خبرنگار  بکر بودن فضای کسب و کار و تجارت استارتاپی گلستان فرصت مناسب ورود علاقمندان به این عرصه برای تغییر روند داد و ستد در استان را فراهم آورده اما موانع و مشکلات اجرای آن را کند کرده است.
مسیر حرکت بازار در دنیای کنونی بهره مندی حداکثری از فناوری های جدید در قالب شرکت های استارتاپی است که اگر در گلستان امکان بهره مندی از آن با توان داخلی فراهم نشود، شرکت های خارج از استان این گوی را ربوده و نیاز بازار را تامین خواهند کرد که در آن صورت فرصت اشتغال آفرینی کمتری نصیب اهالی منطقه خواهد شد.
کم توجهی برخی مدیران محلی و رغبت اندک بانک ها برای پرداخت تسهیلات به فعالان این عرصه چالش جدی توسعه و گسترش فعالیت های مرتبط با استارت آپ است همچنان که با وجود پیگیری های مکرر  و قول چند باره مدیر شعب بانک ملی گلستان به عنوان رییس شورای هماهنگی بانک های استان، وی از گفت و گو و پاسخگویی طفره رفت.
گفته می شود بی میلی بانک ها برای پرداخت تسهیلات به متقاضیان راه اندازی و توسعه استارتاپ ها؛ کاغذی (مجازی) بودن این شرکت ها از نگاه مدیران بانکی است به طوری که در این رویکرد ارزش و اعتبار یک حجره فرسوده در بازار قدیمی هر شهر بسیار بیشتر از شرکتی معتبر و بزرگ اما مجازی و شناور است.
بر اساس آنچه از رویگردانی مدیران بانکی از پاسخگویی به عنوان اصلی ترین حلقه این زنجیره می توان استنباط کرد؛ آسیب های زیرساختی و کمبودهای پایه ای و بنیادین گلوی شرکت های استارتاپی را فشرده و به این آسانی نمی توان برای حل مشکل شرکت هایی که آینده بازار و اشتغال به رونق آن ها چشم دوخته؛ امیدوار بود هرچند این مهم نافی وظیفه ذاتی سایر دستگاه های اجرایی نیست.
استان گلستان با جمعیت 1.9 میلیون نفر در گستره 14 شهرستان اقتصاد مبتنی بر کشاورزی دارد هرچند در حوزه گردشگری نیز دارای مزیت نسبی است.