سودجویانی که بلای جان عقرب‌ ها شده‌اند!

در برخی مناطق کشور این روزها ورود سودجویان و دلالان به حوزه شکار، خرید و فروش عقرب‌ها باعث نگرانی فعالان محیط زیست شده است.

کد خبر: ۲۴۲۷۸۵

تاریخ: ۲۹ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۴:۴۵

به گزارش ایران اکونومیست، شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان تنها یکی از مناطق حاشیه ای کویر مرکزی ایران است که بیشتر گستره 610 هزار هکتاری آن را کویر و بیابان در بر گرفته و در این میان کژدم پای ثابت موجودات زنده در چنین اقلیم گرم و خشکی است.

این بخش از کویر مرکزی ایران در کنار مناطقی مانند کرمان و مشهد چند وقتی است به جولانگاه افرادی سودجو تبدیل شده که برای یافتن یا خرید و فروش این بندپای مفید در چرخه محیط زیست تلاش می کنند.

کژدم یا عقرب نام یکی از گونه‌های بندپایان رده عنکبوتیان با رنگ‌های زرد مایل به قهوه‌ای، قهوه‌ای، خاکستری و سیاه دارای هشت پا و نیشی با زهر کشنده است که در قسمت نوک دم آن قرار دارد.

این گونه با اندازه 5.1 تا 18 سانتیمتر که بیشتر در آب و هوایی گرم فعال است و با چنگال‌های خارداری که قسمتی از دهانش محسوب می‌شود، می تواند ماده زهرآلود خطرناکی به سوی مهاجمان بپاشد.

200 گونه متفاوت کژدم در سراسر دنیا پراکنده هستند اما تنها نزدیک به 20 گونه سمی وجود دارد؛ 2 گونه ایرانوس و خوزستانوس در ایران کشف و با نام کژدم ایرانی به ثبت رسیدند و سه گونه کژدم خطرناک هم وجود دارد.
نقش کژدم ها در زیست سازگان و زندگی انسان ها

یکی از دانش آموختگان دوره دکترای نانو شیمی گفت: برخی افراد ناآگاه در مناطق کویری ایران همگام با سوداگران در این روزها اقدام به شکار یا خرید و فروش کژدم ها می کنند، بی خبر از آن که اثر این رفتار بی رحمانه برای منطقه چقدر می تواند خطرناک باشد.

زینب خانی افزود: کژدم ها جزئی از زیست سازگان نقاط کویری مانند آران و بیدگل هستند که از حشره ها و جانورانی مانند سوسمارها، مارمولک ها، عنکبوت ها و موش ها تغذیه می کنند.

وی اضافه کرد: حذف یا کاهش محسوس تعداد کژدم ها در چرخه زیستی به افزایش تعداد سایر گونه هایی منجر می شود که پیش تر خوراک آنها بودند و این تغییر غیر قابل بازگشت بر محیط زیست و زندگی جامعه انسانی ساکن در آن محدوده به طور قطع اثرگذار است.

این متخصص نانو شیمی ادامه داد: زهر کژدم ها در زمینه پزشکی نیز برای انواع بیماری ها از سرطان، نقص سیستم ایمنی و ام اس گرفته تا دیابت، لوپوس، بیماری کورن، پسوروزیازیس، آرتریت روماتوئید، کولیت زخم دار، بیماری التهاب روده بزرگ و سیروز صفراوی مورد توجه است.

این کارشناس افزود: یکی از موثرترین کاربردهای زهر کژدم نابودی حشره ها و آفت ها در بخش کشاورزی و بهداشت است.

وی ادامه داد: به طور میانگین از هر نمونه کژدم (که البته بسته گونه متفاوت است) 0.01 تا 2 میلی گرم زهر خشک با روش الکتروشوک به دست می آید و به عبارتی برای تولید یک گرم زهر خشک باید بین 500 تا 100 هزار نمونه داشته باشیم.

این متخصص نانو شیمی افزود: بهره برداری بهینه از کژدم ها تاکنون در ایران صورت نگرفته و استفاده از آن تنها به تولید پاد زهر محدود است اما به هر روی نباید این گونه را با اندک صدقه ای در اختیار دلالان و کلاهبرداران قرار داد و به محیط زیست آسیب زد.

بازار سیاه تجارت کژدم
گرچه هر از چندی خبرهایی جسته و گریخته از پرورش یا خرید و فروش حیواناتی عجیب در گوشه و کنار دنیا به گوش می رسد اما شاید کمتر شنیده باشیم که عده ای در برخی کشورها دست کم چندین سالی است که به تجارت کژدم روی آوردند.

موضوع به صورت محدود در برخی رسانه های منطقه بازتاب داشته و گزارش هایی از بازار سیاه شکار و خرید و فروش کژدم در برخی کشورهای واقع در منطقه جنوب غربی آسیا و حاشیه خلیج فارس و رواج مصرف تدخینی کژدم در همین کشورها خبر دادند که به طور مستقل قابل تایید نیست و صحت و سقم موضوع نیازمند بررسی های بیشتر است.

این مخدر عجیب، به ظاهر زمان نشئگی طولانی تر دارد اما به همان میزان شدت تخریبش هم بالاست و موجب از دست رفتن حافظه بلند مدت و کوتاه مدت، اختلال خواب، کم اشتهایی، توهم دائمی فرد و در نهایت حتی مرگ مصرف کننده می شود.
هنوز مسئولان امر حاضر به اظهار نظر در این زمینه نشدند اما گویا این داستان شگفت انگیز و در عین حال تاسف بار چند وجهی تنها به آن کشورها محدود نیست.

به نظر می رسد بعضی یافته های علمی در کنار برخی مسائل دیگر دلالان و سودجویان در نقاط کویری ایران را هم مانند کشورهای همسایه مجاب کرده تا برای ایجاد بازار سیاه خرید و فروش شکارچیان کویر دست به کار شوند.

همچنان که گشت و گذاری در فضای مجازی را در نهایت به سوی چند کاربر سودجو و برخی افراد ناآگاه رهنمون می کند که این روزها بدون توجه به آسیب های زیانبار این تجارت کثیف بر محیط زیست و زندگی انسان ها به خرید و فروش کژدم روی آوردند.

شایعه ها از فروش یک کژدم به مبلغ 20 هزار ریال تا سه میلیون ریال بسته به گونه، اندازه و وزن آنها در این بازار سیاه حکایت دارد.
یکی از خریداران عقرب در این زمینه به خبرنگار ایرنا گفت: تنها کژدم هایی با مشخصات خاص (وزن بالای 15 گرم) از شکارچیان خریداری و به ازای هر عدد نزدیک به 20 هزار ریال پرداخت می شود.

وی افزود: بازار شایعه در شهرستان آران و بیدگل و کاشان داغ شده مبنی بر این که برای هر کژدم چند میلیون ریال پرداخت می شود اما این قیمت ها حقیقت ندارد و به هیچ وجه چنین پول هایی برای خرید هیچ گونه ای پرداخت نشده است.

او با تلاش برای پنهان کاری در مورد مشتریانش در نهایت استفاده تدخینی از کژدم ها را تایید و بیان کرد: امروز به چند نفر از جمله اتباع خارجی فروش داشتم.

یک شکارچی عقرب به ایرنا گفت: ماه گذشته از روی ناآگاهی از ممنوع بودن شکار کژدم، فریب تبلیغ کلاهبرداران را خورده و اقدام به شکار دهها عقرب کردم.

وی اضافه کرد: پس از شکار برای فروش عقرب ها با بهایی گزاف به دنبال نشانی خریداران گشتم اما کسی ریالی برای خرید عقرب ها پرداخت نکرد.

برخی نیز در این میان با شنیدن خبر خرید و فروش کژدم با قیمت های نجومی پیشگام شدند تا با واسطه گری بین شکارچیان و خریداران اصلی، پولی به جیب زده و سهمی از این بازار ببرند.

یکی از این دلالان به خبرنگار ایرنا گفت: با توجه به تبلیغات فراوان مبنی بر ارزش بالای کژدم، با فردی در یکی از شهرهای اطراف تماس گرفتم که وی قول خرید و همکاری داد.

او افزود: با توجه به این گفته ها اقدام به خرید دهها عقرب با قیمت 300 هزار ریال از چند شکارچی کردم اما تماس هایم با فرد مورد نظر به جایی نرسید و شماره مورد نظر پاسخ نداد.

شکار کژدم ممنوع
رئیس اداره حفاظت محیط زیست آران و بیدگل در گفت و گویی به رواج خرید و فروش کژدم در این شهرستان اشاره داشته و بر عزم راسخ یگان حفاظت برای برخورد قاطع با متخلفان تاکید کرد.

الهیار دولتخواه گفت: شکار و خرید و فروش کژدم یا هر نوع خزنده دیگر جرم محسوب می شود و پیگرد قضائی دارد.

وی بیان کرد: گزارش های زیادی مبنی بر شکار بی رویه کژدم ها در نقاط کویری شهرستان آران و بیدگل به دست ما رسیده که موجب نگرانی سازمان حفاظت محیط زیست و فعالان این حوزه شده است.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست آران و بیدگل اضافه کرد: افراد سودجو و کلاهبردار با رواج شایعه هایی در این شهرستان مبنی بر ارزش بالای کژدم و خرید میلیونی آن، موجب شدند تا برخی افراد ناآگاه با رویای کسب درآمدهای نجومی نسبت به شکار بی رویه این گونه اقدام کنند.
او با بیان اینکه تاکنون 2 نفر متخلف در ارتباط با شکار کژدم در شهرستان آران و بیدگل احضار شدند، گفت: پیگرد قضائی متخلفان در دستور کار است و با افزایش گشت های یگان حفاظت محیط زیست به شدت با هر گونه شکار و خرید و فروش کژدم و سایر حیوانات وحشی برخورد خواهد شد.

اما داستان به اینجا محدود نیست و حمزه ابراهیمی رئیس اداره حفاظت محیط زیست ریگان نیز پیش تر به ایرنای کرمان از دستگیری 2 شکارچی کژدم در این شهرستان خبر داده بود که به دنبال انتقال آنها به تهران بودند.

همچنین جواد علیپور رئیس اداره حفاظت محیط زیست تایباد در مشهد از دستگیری دو قاچاقچی از سوی نیروهای مرزبانی پاسگاه 17 شهریور مرز دوغارون خبر داده بود که قصد داشتند 13 نمونه کژدم بومی استان های جنوبی ایران را به مقصد افغانستان حمل کنند.

وی در این زمینه عنوان کرده بود: کژدم ها با هدف پرورش، تولید زهر و خواص دارویی زنده گیری شده و برای انتقال به برخی کشورهای عربی منطقه قرار بود به شهر هرات منتقل شوند.

تحقیقات، تولید دارو، تدخین یا تفریح علت شکار کژدم ها هر چه که باشد در نهایت غیر قانونی بوده و اثر یکسانی بر محیط زیست مناطق مختلف ایران دارد و نیازمند ورود جدی مسئولان متولی برای مقابله با سودجویان، دلالان و قاچاقچیان است.

گرچه سودجویان و قاچاقچیان از گذشته های دور تا کنون در هر زمینه سودآوری ورود می کردند اما رونق این روزهای شبکه های اجتماعی موجب شده تا آنها هم از این فضا برای هدف های شوم خود از جمله شکار کژدم بهره برداری کنند که در این راستا باید احتمال رواج مصرف تدخینی نیز به طور ویژه بررسی شود.