درمان نابینایی با برنامه ریزی مجدد سلول های شبکیه

محققان با استفاده از ژن درمانی توانستند سلول های شبکیه چشم موش هایی را که به صورت مادرزادی نابینا بودند، مجددا برنامه ریزی و نابینایی آن ها را درمان کنند.

کد خبر: ۲۴۱۸۸۱

تاریخ: ۲۵ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۶:۰۰

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از پایگاه خبری ساینس دیلی، مجموعه ای از سلول های استوانه ای دریافت کننده نور که در شبکیه چشم قرار دارند و در واکنش به نور سیگنال هایی را برای مغز ارسال می کنند، عامل اصلی حس بینایی هستند.

اما این سلول ها که از نوع نورون ها هستند، حداقل در پستانداران توانایی بازسازی خود را ندارند و در صورت آسیب دیدن، توانایی آن ها از بین می رود.

اما سایر جانوران از جمله ماهی زبرا قادر است نوعی سلول موسوم به «مولر گلیا» Müller glia را به سلول های گیرنده نور تبدیل کرده و بینایی خود را مجددا به دست آورند.

محققان دریافتند چنین تبدیلی در پستانداران نیز امکان پذیر است و می توان سلول های Müller glia را به سلول های استوانه ای دریافت کننده نور تبدیل کرد.

محققان برای این منظور یک فرآیند دو مرحله ای توسعه دادند که در مرحله اول با تزریق ماده ای به چشم سالم موش، پروتئینی موسوم به بتا کاتنین را فعال می کنند.

این کار سلول های Müller glia را برای تولید مثل تحریک می کند. در مرحله دوم که چندهفته بعد اجرا می شود، محققان ترکیباتی را به چشم ها تزریق می کنند که سلول های جدید را به سلول های استوانه ای تبدیل می کند.

در آزمایش های اولیه مشخص شد سلول های استوانه ای که از این طریق ساخته می شوند کاملا مشابه سلول های طبیعی هستند و به همراه آن ها یک شبکه از سیناپس ها نیز ایجاد می شود که امکان برقراری ارتباط بین آن ها را فراهم می کند.

در آزمایش های بعدی محققان از این فرایند دو مرحله ای برای درمان نابینایی مادرزادی در موش های استفاده کردند.

گام بعدی محققان ارزیابی عملکرد این سلول ها در آزمون های بینایی و امکان سنجی بهره گیری از این شیوه برای درمان نابینایی در انسان است.گزارش کامل این تحقیقات در نشریه Nature منتشر شده است.