ستاری؛

بازگشت بیش از ۱۰۰۰ نخبه از برترین دانشگاه‌های دنیا

رئیس بنیاد ملی نخبگان با بیان اینکه درصدد هستیم فضایی برای بازگشت نخبه هایمان فراهم کنیم، گفت: طی ۲ سال و نیم گذشته ۱۱۰۰ نخبه ایرانی به کشور بازگشتند.

کد خبر: ۲۴۰۷۰۶

تاریخ: ۲۱ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۲:۳۱

به گزارش ایران اکونومیست، رئیس بنیاد ملی نخبگان در خصوص تعداد دانشجویان ایرانی در خارج از کشور، آمار مهاجرت نخبگان ایرانی، تعداد دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج از کشور و چگونگی فعالیت نخبگان در کشور صحبت کرد.

ستاری با تاکید بر ضرورت ایجاد فضایی برای ایرانیان مقیم خارج و نخبگان گفت: راه اندازی استارتاپ ها بهترین انگیزه برای بازگشت نخبگان به کشور محسوب می شود.

مشروح گفتگوی مهر با سورنا ستاری به شرح زیر است:

*یکی از شایع ترین آمارهایی که درباره ایران همیشه ورد زبانها است، آمار مهاجرت نخبگان است همیشه عنوان می شود که ما در این زمینه در مقایسه با سایر کشورها آمار بالایی داریم شما به عنوان رئیس بنیاد ملی نخبگان این موضوع را تأیید می کنید؟

بهترین و معتبرترین آمار برای مهاجرت به صورت کلی همان آماری است که توسط سازمان ملل منتشر می شود؛ متاسفانه کسی موضوع مهاجرت را نفی نمی کند اما اعداد ژورنالیستی گفتن در خصوص مهاجرت نخبگان باعث ضربه زدن به سیستم فکری کشور خواهد شد.

*بر اساس همین آمار سازمان ملل وضعیت مهاجرت دانشجویان یا قشر نخبه ایرانی به خارج از کشور چقدر است؟

طبق آمار سازمان ملل ایران جزء کشورهایی است که نه مهاجر پذیر و نه مهاجر فرست است؛ ما الان در چنین جایگاهی هستیم و آمار آن نیز هر ساله منتشر می شود.

*پس آمارهایی که از سوی صندوق بین المللی پول منتشر می شود صحیح نیست؟

آمارهایی که از قول صندوق بین المللی پول منتشر می شود که تعداد بالایی از ایران مهاجرت کرده اند و این اخبار در سایت ها می چرخد، آمارهای صحیحی نیستند.

*در حال حاضر آخرین آمار دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور چقدر است؟

آمار دانشجویان خارج از کشور ما بسیار پایین است؛ یعنی حدود 47-48 هزار دانشجوی ایرانی در خارج از کشور داریم که به نسبت جمعیت دانشجویی کل کشور که برابر با 4 ونیم میلیون است، تقریبا حدود یک درصد می شود.

این در حالی است که متوسط دنیا در این زمینه بالای 3 درصد است و ما بر اساس آخرین آمار نرخ بالایی در زمینه تحصیل دانشجویانمان در دانشگاههای خارجی نداریم.

*این میزان مهاجرت بیشتر در چه رشته هایی صورت می گیرد؟

ما ایرانی ها به علوم پایه و مهندسی در اروپای غربی، امریکا و کانادا معروف هستیم. از طرفی در پزشکی و علوم انسانی آمار کمتری داریم. در پزشکی کمتر از علوم پایه بوده و در علوم انسانی آماری شاغلان به تحصیل در خارج از کشور بسیار انگشت شمار هستند.

83درصد دانشجویان ما در علوم پایه و مهندسی در امریکا مشغول به تحصیل هستند. ما معروف به علوم پایه هستیم.

در سایت امریکایی و کانادایی آمار مهاجرت های60-70 ساله به تفکیک جنسیت، تحصیلات و ابعاد مختلف مشخص شده است؛ در این سایت مشخص شده که آمار مهاجرت ایرانی ها به کانادا سیر نزولی داشته است به صورتیکه طی چند سال اخیر از حدود 16هزار به 5 هزار نفر کاهش پیدا کرده است.

در سایت امریکایی و کانادایی مشخص شده که آمار مهاجرت ایرانی ها به کانادا کاهش پیدا کرده به صورتیکه طی چند سال اخیر از حدود 16هزار به 5 هزار نفر کاهش پیدا کرده است

*تعداد مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور در مقایسه با قبل از انقلاب چه تفاوتی داشته است؟

در زمان انقلاب 170 هزار دانشجو در داخل مشغول به تحصیل بودند و همزمان 100هزار دانشجو در خارج از ایران تحصیل می کردند که از این تعداد 57-56 هزار نفر فقط در امریکا درس می خواندند؛ کشور ما در آن زمان بزرگترین کلونی دانشجوی خارجی در امریکا بود اما جالب است که در آن زمان به ما لقب فرار مغزها نمی دادند.

*کشور ما در مقایسه با سایر کشورها که آمار مهاجرت بالایی دارند چه وضعیتی دارد؟

اکنون عربستان 5برابر ما دانشجو در خارج از کشور دارد. کره 8 برابر و چین هم 350 هزار دانشجو در خارج از کشور دارد و این یعنی تعداد ما به نسبت سایر کشورها کمتر است.

یک مطالعه توسط NSF یا بنیاد ملی علوم امریکا بر روی دانشجویان دکتری در سال 2015 انجام شد که بر اساس آن متوسط ماندگاری این افراد در امریکا در رشته مهندسی و علوم پایه 68 درصد است.

البته این بد نیست که ما فرزندانمان را تشویق به تحصیل در رشته های مختلف در خارج از کشور کنیم.اما مهم عدم ماندگاری آنها در خارج از کشور است.

*چه تعداد ایرانی نخبه مقیم خارج از کشور به ایران بازگشته اند؟

طی دوسال و نیم گذشته هزار و صد نفر بازگشته اند که 70 درصد آنها در 100 دانشگاه برتر دنیا تحصیل کرده اند.

طی دوسال و نیم گذشته هزار و صد نفر بازگشته اند که 70 درصد آنها در 100 دانشگاه برتر دنیا تحصیل کرده اند

*چقدر تلاش کرده اید تا فضا را برای بازگشت و ماندگاری مهاجرین تحصیلی به کشور فراهم کنید؟

ما روی سیاست های برگشت کار کردیم و به نتیجه رسیدیم که اگر یک فضایی در داخل ایجاد شود که که یکی از پایه های آن استارتاپ ها باشد، می توانیم محیط را برای برگشتنشان فراهم کنیم.

اکنون می بینیم که بسیاری از موفق ترین استارتاپ ها در داخل به واسطه افرادی راه اندازی شده اند که از خارج برگشته اند؛ خیلی از آنها در فیس بوک اوبر، گوگل و... فعالیت داشته اند و همان ایده ها را در کشور ما نیز بومی سازی و پیاده سازی می کنند.