وقتی پویش آب در مزرعه شکل می گیرد

تغییر اقلیم و کاهش بارندگی، روزهای گرم و کم آبی پیش پای ایران و جهان قرار داده، پدیده ای که اکنون پویش های مردمی به ویژه در استان البرز راه مقابله با آن را از مرزعه تا خانه در پیش گرفته اند.

کد خبر: ۲۳۷۵۲۲

تاریخ: ۰۸ مرداد ۱۳۹۷ - ۰۹:۵۵

به گزارش ایران اکونومیست؛ آنطور که در مستندات تاریخی آمده، اقلیم خشک و نیمه خشک ایران در ادوار گذشته بارها خشکسالی را تجربه ساکنان این سرزمین کرده که حفاری های طولانی با نام قنات در اعماق زمین خود گواهی براین مدعاست.
اینکه ساکنان این سرزمین گاهی بنا به تجربه راه مصرف بهینه آب را در پیش گرفته و زمانی هم آن را به فراموشی سپرده اند، خود حکایتی است که باید ریشه یابی شود.
طبق اعلام مسئولان کشور، بیش از 90 درصد آب های ایران در بخش کشاورزی به مصرف می رسد و سنتی بودن کشت و کار و باغداری در کشور سبب شده تا میزان تبخیر آب و هدر روی آن بالا باشد.
آبیاری به سبک کشاورزی سنتی افزون برآب های سطحی ، سفره های زیر زمینی را هم یکی پس از دیگری می بلعد و حفاری چاه های غیر مجاز نیز چاشنی آن شده است.
تغییر این روش کشت و آبیاری موضوعی است که در این سال ها توسط دستگاه های اجرایی تبلیغ و ترویج می شود و اکنون این درک مشترک بین مسئولان و کشاورزان و باغداران به وجود آمده تا کم کم از کشاورزی و آبیاری سنتی فاصله گرفته شود.
با این حال گرمای کم سابقه تابستان 97 همه قشرهای مردم به ویژه کشاورزان و باغداران را تحت تاثیر خود قرار داده و این روزها حرکتی ارزشمند در مناطقی از استان البرز با عنوان پویش های مردمی آب در مزارع و مناطق شهری به چشم می خورد.
پویش مردمی مصرف بهینه آب تیرماه سال جاری توسط فرهنگیان استان البرز کلید خورد اما پیوستن کشاورزان و باغداران به عنوان مصرف کنندگان عمده آب به این پویش، بیانگر احساس عمومی از خطر کم آبی و رفتن به سمت شیوه های جدید برای مقابله با این بحران یا به عبارت دیگر در پیش گرفتن مسیر درست مصرف آب است.
اعلام آمادگی کشاورزان و باغداران استان البرز برای مشارکت در طرح های مصرف بهینه آب، شرکت آب منطقه ای استان را بر آن داشت تا تیم های کارشناسی و ترویج مصرف آب را به روستاها، مزارع و باغ های منطقه اعزام کند که ضمن معرفی سیستم های آبیاری نوین ، روش های مصرف بهینه آب برای کشاورزان و زارعان تشریح شود.
با تشکیل پویش آب در مزارع و باغ های استان البرز، این روزها کارشناسان و مروجان شرکت آب منطقه ای استان البرز ها همگام و همراه با کشاورزان و باغداران اسلوب علمی و اصولی کشت وکار و آبیاری را با الگو برداری از روش های تجربه شده جهانی در سطح مزارع استان پیاده سازی می کنند.
از سوی دیگر وجود دهها چاه غیرمجاز آب دراستان البرز، موضوعی است که این روزها مروجان و کارشناسان شرکت آب منطقه ای البرز در قالب پویش آب برای انسداد آنها و تعادل بخشی در مصرف آب به محدوده های برداشت بی رویه از آب رفته اند.
آنطور که در آمارهای رسمی استان البرز اعلام شده ، حدود 11 هزار حلقه چاه غیر مجاز آب در این استان وجود دارد که خطری برای سفره های زیر زمینی محسوب می شوند.
بنا به گفته مسئولان شرکت آب منطقه ای البرز، این شرکت در تلاش است تا با کمک زارعان و باغداران، چاه های غیر مجاز را مسدود و شیوه های مناسب را جایگزین آبیاری سنتی کند ، موضوعی که با استقبال بهره برداران مواجه شده و انتظار می رود پویش آب به جهش مناسب در ترویج آبیاری نوین بینجامد.
براساس آمار موجود، 92 درصد آب های کشور توسط بخش کشاورزی به مصرف می رسد که اگر شیوه های آبیاری نوین جایگزین روش های سنتی شود، می توان به وضعیت مطلوب آب در کشور امیدوار شد.
** پویش آب در مزارع البرز الگویی برای کشور
رئیس روابط عمومی شرکت آب منطقه ای استان البرز اعلام کرد که برای نخستین بار در کشور، پویش مردمی مصرف بهینه آب در مزارع و باغ های این استان تشکیل شده و این پویش می تواند الگویی فراگیر شود.
عباسعلی کیخایی اظهار داشت: به دنبال این پویش مردمی، تیم های کارشناسی شرکت آب منطقه ای استان البرز با حضور در مزارع و باغ های استان اصول مناسب مصرف بهینه آب را به زارعان و باغداران آموزش می دهند.
وی با قدردانی از کشاورزان و باغداران زحمتکش و فهیم استان البرز گفت: کاهش بارندگی ها و کمبود منابع آبی این درک مشترک را به وجود آورد تا پویش مردمی برای مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی البرز شکل بگیرد.
کیخایی اظهار داشت: برهمین اساس کارشناسان شرکت آب منطقه ای استان البرز در تلاش هستند آبیاری در مزارع و باغ های استان جایگزین شیوه های سنتی شود.
رئیس روابط عمومی شرکت آب منطقه ای البرز افزود: کشاورزانی که برای مزارع از روش غرقابی و از چاه های غیر مجاز استفاده می کنند با فراگیری آموزش های لازم از رویه سنتی آبیاری اجتناب خواهند کرد.
وی بیان داشت: اکنون تیم کارشناسی استان البرز با حضور در 2 روستای مراد تپه و صحت آباد شهرستان اشتهارد ضمن آموزش به کشاورزان در حال پیاده سازی طرح های آبیاری نوین هستند.
کیخایی خاطر نشان کرد: متاسفانه آثار کم آبی در کل کشور مشهود است و برای عبور از این بحران بسیج مردم و همراهی آنها نیاز است.
به گفته وی، شرکت آب منطقه ای استان البرز با بسیج کارشناسان و اعزام آنها به مناطق مختلف استان ، موضوع مدیریت آب را به سمت همگانی کردن پیش می برد که انتظار می رود این رویه در سراسر کشور عملی شود.
کیخایی خاطر نشان کرد: قرار است که کلاس های آموزشی برای کشاورزان و باغداران در سراسر استان استمرار یابد تا راه های مقابله با بحران آب به صورت فراگیر پیش رود.
وی گفت: تلاش می شود تا مشارکت مردم چاه های غیر مجاز آب مسدود و باغ ها و اراضی کشاورزی استان با روش های مناسب آبیاری شود.
براساس اعلام مسئولان آب منطقه ای البرز اکنون حدود 97 درصد از آب سفرهای زیر زمینی این استان برداشت می شود که اگر طی 4 سال آینده این منابع آبی جبران نشود به مرگ سفره های زیر زمینی می انجامد.
استان البرز 75 هزار هکتار زمین کشاورزی و باغی دارد.

** حرکت ارزشمند فرهنگیان البرز
مدیر کل آموزش و پرورش البرز از اجرایی شدن پویش مصرف بهینه آب با مشارکت فرهنگیان و معلمان در این استان خبرداد.
خسرو ساکی با اشاره به جمعیت 460 هزار نفری دانش آموزی و حدود 30 هزار فرهنگی در استان البرز افزود: دراین پویش با مشارک مربیان و کارشناسان به دنبال گسترش راه های مصرف بهینه آب و پیشگیری از اصراف و هدر روی آب به ویژه در فصل تابستان در بین جامعه هدف هستیم.
وی گفت: با توجه به کاهش بارندگی ها و پایین آمدن سطح آب های زیر زمینی در سال های اخیر، فرهنگ سازی در بین خانواده ها می تواند آثار و تبعات خشکسالی را کم کند.
ساکی با اشاره به اینکه پویش فرهنگیان البرز در قالب پیام های آموزشی از طریق فضای مجازی و پایگاه های غنی سازی اوقات فراغت دنبال می شود، اظهارداشت: معلمان و دانش آموزان البرزی فعال در حوزه محیط زیست، منابع طبیعی و طرح داناب همواره می کوشند تا در قالب نشست های آموزشی و برنامه های فرهنگی و هنری از جمله فضای مجازی فرآیند انتقال پیام های آموزشی به شهروندان را دنبال کنند و گسترش دهند.
مدیرکل آموزش و پرورش البرز تصریح کرد: امروز بحران آب به دغدغه عمومی تبدیل شده و باید از این فرصت برای انتقال دانش مصرف بهینه آب در بین مردم استفاده کرد.
وی خاطرنشان شد: معلمان و والدین در آموزش فرهنگ استفاده بهینه ازمنابع انرژی به خصوص آب در کلاس درس و خانه نقش موثر و تاثیر گذاری دارند .
مدیر کل آموزش و پرورش در ادامه به برگزاری مسابقه آب زندگی برای دانش آموزان در البرز پرداخت و افزود : در طول سال تحصیلی 97-96 به منظورانتقال نکات آموزشی به زبان هنر نیز فراخوان یک مسابقه بزرگ فرهنگی استانی با موضوع « آب زندگی » در سطح مدارس استان برگزار شد.
ساکی با اشاره به اینکه این مسابقه برای دانش آموزان 6 تا 16سال پیش بینی شده بود ، تصریح کرد: در این مسابقه بزرگ دانش آموزان آثار خلاقانه هنری خود را با موضوع « آب زندگی » با الگو برداری از فرهنگ غنی اسلامی ایرانی به تصویرکشیدند.
وی اضافه کرد: در این مسابقه 5 هزار دانش آموز البرزی شرکت کردند که پس از ارزیابی داوران منطقه ای - استانی 32 اثر در بخش کودکان و نوجوانان منتخب شناخته شد.
وی یاد آور شد: این طرح آموزشی - فرهنگی با همکاری معاونت پرورشی آموزش و پرورش و شرکت آب و فاضلاب استان البرز در مدارس البرز برگزار شد.
وی تاکید کرد: ابعاد مختلف چالش آب با توجه به وضعیت کم آبی و خشکسالی کشور و استان البرز
باید اطلاع رسانی شود.
با این حال شکل گیری پویش های مردمی در مزارع و خانه های البرز نویدبخش حرکتی عمومی برای پاسداشت آب و در پیش گرفتن اسلوب و روش های مصرف بهینه و مقابله با بحران خشکسالی است که اگر در سطح کشور فراگیر شود می توان به پیاده سازی مدیریت آب امیدوار بود.