ناتل؛ شهری گمشده در تاریخ مازندران

ارگ تاریخی ناتل، امام زاده شاهزاده رضا کیا سلطان، بقعه ابو عبدالله ناتلی به عنوان استاد ریاضی ابوعلی سینا از جاذبه تاریخ ناتل است که آن را از دیگر روستاهای مازندران متمایز می‌کند.

کد خبر: ۲۳۶۷۵۸

تاریخ: ۰۴ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۶:۲۱

به گزارش ایران اکونومیست؛ دومین همایش منطقه تاریخی ناتل با حضور فرماندار، بخشدار و دیگر روسای ادارت و مردم فرهنگ دوست شهرستان نور با هدف احیای گذشته و شناساندن ناتل در این روستای تاریخی برگزارشد.

ناتل در روزگارانی شهری آباد و پر اهمیت بود؛ اما هم اکنون نام روستایی بسیار زیبا در شهرستان نور است که استادانی چون ابوعبدالله ناتلی ( استاد ریاضی ابو علی سینا) و دکتر پرویز خانلری ناتلی شاعر و زبان شناس و استاد ادبیات فارسی را پرورانده است.

شهر تاریخی ناتل در قرن سوم هجری تا قرن نهم هجری، شهری بسیار آباد بود و اهمیت آن به حدی است که در برخی دوره‌ها هم چون سده‌های هفتم و هشتم هجری، ولیعهدنشین حکومت "رستم‌دار" بود. با توسعه ناتل شهر واتاشان نیز در قرن هشتم هجری در شرق ناتل ایجاد شد .

در کاوش‌های باستان‌شناسی اشیائی مربوط به پیش از اسلام در ناتل یافته شده است. بنا بر گزارش‌های تاریخی احتمالا نیمی از این شهر در زیر دو روستای ناتل و خوریه مدفون شده و نیمی دیگر در دل جنگل‌های انبوه قرار گرفته است.

باستان شناسان معتقدند شهر باستانی ناتل با وقوع سیلابی عظیم، که لایه‌ای رسوبی به قطر سه تا چهار متر بر جای گذاشته، مدفون شده است. در دوره صفوی با توجه به موقعیت مکانی و نواحی جنگلی منطقه، قلعه‌ای در این منطقه بنا شد. پلان قلعه‌ کشف شده مدور بوده، و به منظور افزایش توان دفاعی گرداگرد آن خندقی حفر شده بود. مصالح اصلی ساخت این بنا را قلوه سنگ‌های رودخانه‌ای با ابعاد متوسط و بزرگ و آجر تشکیل می‌دهند که در کف‌سازی و دیوار به کار رفته‌اند. باستان‌شناسان هم‌چنین آثاری از جمله بقایای معماری متفاوت از بنای قلعه، سفال‌های شاخص قرن سوم و چهارم و مُهر شیشه‌ای کتیبه‌دار به خط کوفی در محوطه باستانی ناتل، در دهستان "ناتل کنار علیا" در شهرستان نور، کشف نموده‌اند .

*سکون عامل ازبین رفتن ملت‌ها

علی شادمان فرماندار شهرستان نور در  در  حاشیه این همایش  با اشاره به این‌که ما رسالت خود را بیشتر در گذشته جستجو می‌کنیم تا آینده ،اظهار کرد: امروزه ملت هایی در اوج تمدن به دلیل نداشتن گذشته بلند مجبورند برای هویت و شخصیت فرزندان خود تاریخ جعلی بسازند در حالی که ما با تاریخ غنی و پرافتخار بهتر از ملت‌های دیگر می‌توانیم تاریخ خود را بسازیم و به آن ببالیم.

وی با بیان این که سکون عامل ازبین رفتن ملت است، تصریح کرد: جامعه‌ای می‌تواند آینده خوبی داشته باشد که پویا و پر تحرک باشد و ماندن در موقعیت سکون را از خود دور کند.

* تبلیغات مناسب برای شناساندن تاریخ مازندران به جهانگردان وجود ندارد

قوام الدین بینایی دانش آموخته تاریخ و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد  با اشاره به این که این همایش‌ها در آبادانی و میراث فرهنگی بسیار موثر است، اظهار کرد: آثار باستانی و میراث فرهنگی را خود مردم باید حفظ کنند و این همایش‌ها باید تکرار شود.

این کارشناس تاریخ، بازآفرینی آثار تاریخی را یکی از دغدغه‌ها دانست و افزود: بسیاری از شهرهای تاریخی در حال از بین رفتن است باید بتوانیم میراث فرهنگی را برای حفظ هویت شهر و استان حفظ کنیم.

بینایی در ادامه با اشاره به این که متاسفانه کسی از جهانگردان خارجی نمی‌داند که در استان مازندران ، شهرستان نور روستایی به نام ناتل دارای آثار تاریخی متعلق به هزار سال پیش است، یادآور شد: این امر نشان دهنده این است که کاری برای شناساندن این آثار تاریخی انجام نشده است.

وی با بیان این که آثارباستانی یکی از منابع اقتصادی بسیار مهم در شهرستان، برای جذب گردشگر و توریست و ایجاد شغل‌های فراوان است، خاطرنشان کرد: برگزاری چنین همایش‌هایی برای رشد و اعتلای فرهنگ و توسعه در تک تک شهر ها نیاز است تا به همگان این ظرفیت‌های غنی را بشناسانیم.

*ناتل شهری تاریخی

عبدالرضا مهاجری‌نژاد عضو هیئت علمی پژوهشکده باستان شناسی سازمان صنایع دستی، میراث فرهنگی و گردشگری و سرپرست هیئت کاوش ناتل نور  با اشاره به این که در اسناد و مدارک و منابع قرون اولیه در مورد شهر ناتل مورخین صحبت‌های فراوانی کردند، اظهار کرد: براساس یافته‌ها آثاری قبل از دوره اسلام تا دوره صفوی در شهر ناتل پیدا شده،؛ ضمن آن که مستندات تاریخی نشان می‌دهد ناتل دارای دیوار، خندق و ارگ تاریخی بوده است.

* ارگ ناتل قدمت حدود 2500 ساله دارد

فاطمه خاتمی‌فر دهیار روستای ناتل کنار  هدف از برگزاری این همایش را حفظ جایگاه  و احیا ناتل عنوان کرد و افزود: ارگ ناتل قدمت حدود 2500 ساله دارد. ارگ تاریخی ناتل، امام زاده شاهزاده رضا کیا سلطان، بقعه ابو عبدالله ناتلی به عنوان استاد ریاضی ابوعلی سینا از جاذبه تاریخی این روستا بوده که آن را از دیگر روستاهای مازندران متمایز کره است.

وی افزود: استاد پرویز ناتل خانلری ادیب و سیاستمدار، زبان شناس، نویسنده و شاعر معاصر ایرانی بزرگ‌مرد عرصه فرهنگ ایران از اهالی ناتل بوده است.

خاتمی‌فر بزرگترین مشکل روستای ناتل را ناهمگونی اراضی تقسیم شده بین روستاییان دانست و افزود: بیشتر زمین‌های روستا درگیر منابع ملی هستند و البته طرح هادی روستایی که در حال حاضر اعلام شده مورد تایید شورا و دهیار روستا نیست.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: با توجه به جمعیت و درآمد کم روستا کارهای عمرانی زیادی را نمی‌توانیم انجام دهیم، ولی تنها با گرفتن مجوز توانستیم حمامی که از سال‌ها قبل دراین روستا بود را تبدیل به دهیاری کنیم.

دهیار روستای ناتل یادآور شد: در تلاشیم تا با جذب سرمایه‌گذار صنعت بوم گردی را راه‌اندازی کنیم، ولی هیچ سرمایه‌گذاری با این وضعیت  ریسک نمی‌کند و نیازمند توجه بیشتر مسئولین به این روستای تاریخی هستیم.