فوتبال فراتر از یک ورزش

جام جهانی 2018 روسیه موجی از هیجانات جهانی با ابزار فوتبال به وجود آورد که فارغ از مرزبندی های جغرافیایی، سیاسی، نژادی، جنسیتی و نتایج، پایان جام را برای قشرهای مختلف به علامت سوال تبدیل کرد.

کد خبر: ۲۳۴۴۴۳

تاریخ: ۲۵ تير ۱۳۹۷ - ۱۳:۵۳

به گزارش ایران اکونومیست؛ علامت سوالی که نشان داد جام جهانی فراتر از یک رقابت ورزشی، رویدادی در قاموس یک رخداد بین المللی است و می شود این تورنمنت را هم تراز با بسیاری از تحولات بزرگ سیاسی، اقتصادی و نظامی جهان شمول تلقی کرد. این ویژگی فراملی و جهان گستر فوتبال موجب شد تا جام جهانی 2018 روسیه فارغ از اشک ها و لبخندهای پایان مسابقات، هیجان ویژه ای به طرفداران این رشته در سراسر جهان تزریق کند؛ هیجانی که از یک سو صدها هزار تماشاگر را به روسیه کشاند و در سوی دیگر برنامه های ویژه جام جهانی در شبکه های مختلف را به پربیننده ترین ها تبدیل کرد.
ویژگی وحدت بخش فوتبال را برخی از نظریه پردازان به «زبان فوتبال» برای جهانیان تعبیر می کنند؛ زبانی که فارغ از لغات و واژه های خاص در قالب یک بازی تیمی و قوانین ورزشی می تواند ایجاد کننده وحدت بین افراد مختلف جهان باشد؛ وحدتی که در قالب هواداری و تعصب نسبت به یک تیم یا ستاره ورزشی شکل خواهد گرفت و در نهایت به یک اجماع جهانی تبدیل می شود. در این اجماع دیگر روابط کشورها، قومیت، دین، نژاد یا مذهب ملاک نیست.
سویه دیگر از رقابت های جام جهانی نبرد ملت ها در مسیر صلح جهانی است؛ این نبرد دیگر مانند گذشته و ورزش های تفریحی اعیان، خاص یک گروه نیست بلکه فعالیتی در مسیر صلح جهانی قلمداد می شود که در ذات خود خالق یکپارچگی و دوستی ملت ها است. این ویژگی و خصیصه بارز فوتبال موجب شد تا در یک ماه گذشته آوردگاه روسیه به جشنواره جذابی از فرهنگ و ورزش ملت ها تبدیل شود.
ویژگی های خاص فوتبال و فراگیری جام جهانی به عنوان جذاب ترین تورنمنت ورزشی جهان نشان داد، برد و باخت در کنار اشک و لخندهایی که از دریچه دوربین خبرنگاران و شبکه های ورزشی به جهانیان مخابره شد، تنها کارکرد فوتبال نیست، بلکه واقعیت جشنواره فوتبالی جهان هیجان ذاتی است که از طریق یک زبان مشترک به تمامی نقاط جهان مخابره می شود. هنر واقعی فوتبال خلق صحنه های ماندگار در مستطیل سبز بود که می تواند تا سال ها در ذهن هواداران ثبت شود. با این شرایط، مستطیل سبز مکانی برای هنرآفرینی بازیکنانی بود که سعی داشتند با استفاده از تجربیات خود روی نیمکت، به دنبال خلق آثاری ماندگار در زمین باشند. این رشته ورزشی می تواند تجسمی از سمفونی مون‌لایت بتهوون، نقاشی ادوارد مونک یا شاهکارهای هنری ساخته دست بشریت باشد که نقش آفرینان آن بازیکن، مربی و تماشاگر است.
اما سویه دیگر جام جهانی، اعجاز ارتباطی این تورنمنت بین المللی بود. تورنمنتی که توانست به رسانه ای گسترده تر از لنز دوربین ها تبدیل شود. رسانه ای فراگیر که به خوبی تئوری «مارشال مک لوهان» نظریه پرداز ارتباطات، درباره «دهکده جهانی» را تفسیر کرد. در این دوره از جام جهانی ورزشگاه های چند ده هزار نفری روسیه، به دیگ های جوشانی تبدیل شدند که تب فوتبال را از این کشور پهناور به سراسر دنیا مخابره می کردند.
با توجه به آنچه گفته شد تمرکز جهانیان بر تورنمنت 2018 روسیه، مولفه هویت بخشی فوتبال، تبدیل شدن جام جهانی به رسانه ای فراگیر و هنر بازیکنان و ستارگان ورزشی در مستطیل سبز مجموعه ویژگی هایی بود که زمینه را برای شکل گیری کارناوال هایی از اقوام، نژاد و فرهنگ های مختلف در روسیه و سایر کشورهای جهان ایجاد کرد که بدون هیچ گونه تخاصم قومی و نژادی هر کدام فقط به دنبال برتری تیم محبوب خود بر رقیب بودند.
بیست و یکمین دوره بازی های جام جهانی فوتبال از 24 خرداد با بازی تیم های ملی روسیه و عربستان سعودی در مسکو آغاز شد و 24 تیر با قهرمانی فرانسه به پایان رسید. تیم ملی فوتبال ایران در این دوره از بازی ها به همراه تیم های پرتغال، اسپانیا و مراکش در گروه دوم قرار داشت که با چهار امتیاز در مرحله گروهی حذف شد.