بررسی اجمالی انگیزه های فرار مالیاتی

فرار مالیاتی ، ریشه در پهنای تاریخ مالیات ستانی در سطح جهان دارد. اصولا انسانها از اینکه اموال و دارایی خود را به رایگان در اختیار کسی بگذارند احساس خوبی ندارند. این امر موجب شده که دولتها همواره در امر دریافت مالیات از مودیان مالیاتی دچار چالش و دشواری شوند.

کد خبر: ۲۳۲۶۲۱

تاریخ: ۱۶ تير ۱۳۹۷ - ۱۸:۳۲

به گزارش ایران اکونومیست؛ در بیشتر موارد، روند امر مالیات ستانی هزینه های گزافی را برای دولتها در برداشته و مشکلات عدیده ای برای نظام مالیاتی به وجود می آورد. تنها راه گریز از این مسئله، ترویج فرهنگ مالیاتی و به کار بستن راهکارهایی برای اقناع افکار عمومی جامعه و بالاخص مودیان مالیاتی در خصوص نقش مالیات در اداره امور و کمک به گسترش عمران و آبادانی کشور می باشد.

در هر کشوری به فراخور فرهنگ و اعتقادات آن کشور راههای متفاوتی برای این امر در پیش گرفته می شود. البته مهمترین راهکار، تدوین قوانینی شفاف و متقن و محکم در خصوص مالیات و مسائل جانبی آن است.

ضرورت وجود قانونی روشن و گویا که وظایف و تکالیف مودیان را روشن کرده و حقوق آنها را نیز صراحتا عنوان کرده است، همیشه بهترین گزینه برای جلب اعتماد و اطمینان مردم و مودیان می باشد.

انگیزه های فرار مالیاتی تحت تاثیر عوامل مختلفی به وجود آمده و در سطح جامعه رشد می نماید.

برخی ذاتا قانون گریز هستند و تخلف در آنها نهادینه شده است. این افراد با تمسک به قانون و راهکارهایی که در قانون صراحتا عنوان شده قابل پیگیری بوده و برخورد با آنها مطابق قانون می باشد. در اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم یکی از مواد به نام جرم انگاری مالیاتی مطرح شده که مصادیق جرم و تخلف را صراحتا تبیین کرده و اختیارات لازم را به دستگاه مالیاتی تفویض کرده است.

اما موارد دیگری هستند که افراد، تمایل ذاتی به تخلف نداشته و به دلایل ضعف فرهنگ مالیاتی و عدم اطلاع از نقش مالیات در عمران و آبادانی کشور و انتفاع از محاسن پرداخت مالیات، اقدام به فرار مالیاتی می نمایند.

مهمترین علت در اینگونه افراد، عدم آگاهی از موارد مصرف مالیات توسط دولت است یعنی اینکه این افراد فکر می کنند مالیات، پول زور است که از آنها گرفته می شود و به عبارتی مصادیق عینی مالیات در زندگی روزمره را مشاهده نمی کنند.

نگارنده معتقد است که بیشترین تعداد فراریان مالیاتی بر اثر عدم آگاهی از نقش و فایده مالیات در جامعه و کشور به این کار اقدام می کنند. بی شک اگر اطلاع رسانی جامع و مستندی از موارد مصرف مالیات به آنها داده شود قانع شده و چه بسا با طوع و رغبت درپرداخت مالیات مشارکت می نمایند.

شایان ذکر است که در جهان کنونی با توجه به اینکه رسانه های دیجیتال و وجود ابزارهای اطلاع رسانی اقصا نقاط دنیا را درنوردیده است کمتر کسی را می توان یافت که به مقوله مالیات آشنایی نداشته باشد اما چیزی که حائز اهمیت است تبیین مصادیق عینی محلهای مصرف مالیات دریافت شده از مردم و اطلاع رسانی لازم به آنها می باشد.

عدالت مالیاتی و شناسایی مودیان و دریافت مالیات واقعی از آنها بدون اغماض، مطالبه دیگری است که جامعه از دولت دارد. بی تردید زمانی که قانون در برابر همه یکسان باشد و تبعیضی در اعمال قانون و دریافت مالیات از اصناف و فعالان اقتصادی صورت نگیرد، مودیان مالیاتی با اطمینان بیشتری نسبت به پرداخت مالیات اقدام می کنند.

چشم پوشی از شناسایی دانه درشت ها و یا بی عدالتی در دریافت مالیات از این قشر و فشار آوردن به مودیانی که کار و کسب محدود دارند از دیگر مواردی است که نارضایتی مودیان را در پی داشته و فرار مالیاتی را رقم می زند.

در کل باید گفت تقویت فرهنگ مالیاتی و شفاف سازی قوانین مالیاتی برای تک تک آحاد جامعه، یکی از عوامل از بین رفتن انگیزه فرار مالیاتی در مودیان بوده و مهمترین عامل، معرفی موارد مصرف مالیات و نقش آن در اداره امور کشور و ایجاد رفاه و آسایش شهروندان می باشد.

چنانچه مردم بدانند که مشارکت آنها در پرداخت مالیات، موجب راحتی و آرامش خود و خانواده شان خواهد شد قطعا تمایل و انگیزه قوی تری برای پرداخت مالیات پیدا می کنند. نظام مالیاتی می بایستی این فاکتورها را در برنامه ریزیهای کلان خود مد نظر قرار داده و راهکارهای رسیدن به این مهم را پیش بینی نماید.