گیاهان زینتی، ایجاد اشتغال پایدار و حذف آلودگی ها

پرورش گل و گیاهان زینتی که اغلب مردم نگاهی فانتزی به آن دارند، علاوه بر اینکه می تواند راهکاری موثر برای ایجاد اشتغال پایدار و ارزآوری برای کشور داشته باشد، در حذف آلودگی های داخل منازل نیز موثر است.

کد خبر: ۲۳۱۱۳۱

تاریخ: ۱۰ تير ۱۳۹۷ - ۱۷:۰۱

به گزارش ایران اکونومیست؛ ایران با داشتن بیش از 8 هزار گونه گیاهی یکی از مهم ترین منابع ژنی و تنوع گونه های گیاهی در جهان محسوب می شود.
این گونه های گیاهی که اغلب به صورت وحشی و خودرو رشد می کنند، ظرفیت بالایی در تولید گیاهان زینتی دارند که راهکار آن اهلی کردن و تولید به نژادی گیاهان بومی است.
اگر به این ظرفیت بومی کشور پرداخته شود، هم نیاز داخل را با توجه به سازگاری با اقلیم و محدویت های آبی ایران تامین می کند و هم قابلیت تجاری سازی و حضور در بازار جهانی را برای تولید کنندگان فراهم می سازد.
در ایران حدود 500 گونه 100 درصد زینتی وجود دارد که حداقل 50 گونه آن قابلیت تجاری سازی دارند که نیاز اول برای تجاری سازی و ورود در عرصه های جهانی، کار به نژادی بر روی آنان است.
ایران خاستگاه گونه های مهمی در حوزه گیاهان زینتی جهان است به طوریکه مهمترین آنان شامل لاله، لاله واژگون، میخک، گلایول و زنبق است که هم اکنون در جهان به شکل اصلاح شده و تجاری مورد استفاده قرار می گیرند.
رئیس انجمن گل و گیاهان زینتی ایران  گفت: این انجمن علمی با انتشار کتبی شروع به فرهنگ سازی مصرف گل در میان مردم کرده تا به مزیت مصرف گل و گیاهان زینتی و تاثیر آن در جذب آلودگی های محیطی پی ببرند.
پژمان آزادی افزود: در این کتب مردم را تشویق می کنیم که به جای استفاده از گل های مصنوعی به گل های طبیعی رو بیاورند به دلیل اینکه به صورت مستقیم با سلامت مردم در تماس است و می تواند خیلی از آلودگی های محیطی را که در داخل منازل هست را جذب کنند.
رئیس انجمن علمی گل و گیاهان زینتی ایران بیان داشت: بر اساس بررسی های علمی آلودگی های داخل محیط منزل نزدیک به 10 برابر آلودگی بیرون از محیط منزل هست که دلیل آن وجود انواع پارکت ها، کاغذدیواری ها و انواع وسایلی است که ترکیبات سمی آزاد می کنند و گیاهان زینتی می توانند این ترکیبات را جذب و منجر به ایجاد هوای سالم در منزل و محیط کار شوند.
وی در خصوص میزان مصرف گل و گیاهان زینتی در ایران گفت: سرانه مصرف گل و گیاهان زینتی خیلی مشخص نیست ولی در کشورهای اروپایی و ژاپن هزینه گل و گیاهان زینتی برای هر فرد در سال بیش از 100 دلار است ولی در ایران حدود 15-10 دلار در سال تخمین زده شده است که یک دهم مصرف کشورهای پیشرفته و توسعه یافته استو نیاز به فرهنگ سازی زیادی وجود دارد. .
وی تنوع در گیاهان زینتی را بسیار زیاد عنوان کرد و گفت: سالانه ارقام تجاری زیادی توسط شرکتهای اصلاحی معرفی می شوند، بطور مثال فقط در گل رز بیش از 20 هزار رقم جدید در دنیا از زمانی که پروژه های اصلاحی شروع شد وجود دارد بنابراین حوزه گل و گیاهان زینتی بسیار وسیع است.
وی ادامه داد: به طوریکه شامل حوزه گل های شاخه بریده، گل های گلدانی و فضای سبز است که در کشور ما حدود 70 درصد کشت و کار به گل های شاخه بریده، تقریبا 20 درصد گل های گلدانی و 10 درصد آن نیز به فضای باز اختصاص دارد.
رئیس انجمن گل وگیاهان زینتی ایران اظهار داشت: ایران یکی از کشورهای غنی در گل و گیاهان بومی و وحشی است و منابع ژنتیکی بسیار ارزشمندی به خصوص در گل و گیاهان پیازی همچون لاله، لاله واژگون، انواع آلیوم ها و سیکلمن داریم که بومی کشور هستند.
وی گفت: تعداد زیادی از ارقامی که در دنیا تجاری شده اند بومی کشور ایران بوده و متاسفانه هنوز خودمان نتوانسته ایم کار موثری برای تولید ارقام جدید با بهره گیری از این گونه های بومی انجام دهیم و هنوز به صورت وحشی و خودرو در کشورمان رشد می کنند که نمونه آن لاله واژگون است.
آزادی با بیان اینکه در ایران مهمترین و پر مصرف ترین گل های شاخه بریده شامل رز، گلایول، مریم، میخک و داوودی هستند، افزود: همچنین گل های گلدانی شاملپوتوس، فیکوس، بنجامین،آگلونما،داوودی وآنتوریومنیز از گلهای پر مصرف در داخل کشور محسوب می شوند.
وی اضافه کرد: البته همیشه گل های جدیدی وارد بازار می شو ند که هر ساله سهم خود را در میان گل های قدیمی تر افزایش می دهند.
وی به سطح زیر کشت گل و گیاه در کشورمان اشاره کرد و بیان داشت: نزدیک 6 هزار هکتار سطح زیر کشت داریم که تقریبا 3500 هکتار آن به فضای باز و 2500 هکتار آن به صورت گلخانه ای کشت می شود که بر اساس برآورد انجام شده بیش از 10 هزار نفر در این حوزه مشغول فعالیت هستند.
این عضو هیات علمی پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران با بیان اینکه عمده تولیدات گل در کشور ما در حوزه شاخه بریده است، ادامه داد: در حوزه فضای باز استان های مازندران، مرکزی، تهران، خوزستان و البرز به صورت گسترده کار می کنند و در حوزه تولیدات گلخانه ای تهران رتبه نخست و سپس استان های مرکزی، خوزستان، مازندران، اصفهان و البرز بیشترین فعالیت را دارند.
وی به میزان اشتغال و درآمد حاصله از این صنعت اشاره کرد و افزود: گردش مالی گیاهان زینتی در دنیا بیش از 200 میلیارد دلار هست که عدد بسیار بزرگی هست و کشورهای در دنیا همچون هلند وجود دارند که بازاری تقریبا 15 میلیارد دلاری دارند که گردش مالی خوبی از این طریق به دست آورده اند.
وی با بیان اینکه هلند به عنوان یک کشور پیشرفته و توسعه یافته در این عرصه فعالیت می کند، اضافه کرد: ولی کشورهایی همچون کلمبیا، کنیا و اتیوپی نزدیک یک میلیارد دلار صادرات گیاهان زینتی دارند و در حالیکه سطح توسعه یافتگی این کشورها از لحاظ تکنولوژی از ایران به مراتب کمتر است بیست برابر کشو ما صادرات گل و گیاهان زینتی دارند.
آزادی دلیل موفقیت این کشورها در بازار جهانی را مشارکت با کشورهای توسعه یافته دانست و گفت: این کشورها با ورود سرمایه گذار به خصوص از کشورهای پیشرفته اروپایی مثل هلند موفق شده اند که اشتغال خوبی ایجاد کرده و از طرفی گردش مالی بسیار بالا داشته و سود بسیار خوبی نصیب آن کشورها شده است.
وی افزود: یکی از مباحث مهم برای ما داخل کشور هست که بتوانیم تعاملمان را با کشورهای توسعه یافته و کشورهای اصلی حوزه گل و گیاه گسترش دهیم و شرایط داخلی را طوری مهیا کنیم تا آن ها سرمایه گذاری کنند.
وی بیان داشت: روسیه بزرگترین بازار نزدیک کشور ما هست و تقریبا مصرفی حدود 4 میلیارد دلار در حوزه گل و گیاه دارد که عدد بسیار بزرگی هست و نشان می دهد که باید روی بازار صادرات آن کار زیادی شود.
رئیس انجمن علمی گل و گیاهان زینتی ایران یادآور شد که مهم ترین موضوع اصلی برای بدست آوردن بازار، فاکتور رقابتی بودن تولید هست و آن هم یعنی قیمت، که ما در خیلی از موضوع ها در داخل کشور نمی توانیم به صورت رقابتی تولید کنیم زیرا به طور مثال قیمت رزی که در داخل کشور تولید می شود از قیمت جهانی به مراتب بالاتر هست که این باعث می شود که کشوری مثل اکودور و کلمبیا بتوانند گل خودشان را به روسیه بفرستند ولی ما نمی توانیم حتی اگر بهترین بسته بندی را داشته باشیم در بازار روسیه سهمی داشته باشیم.
وی ادامه داد: بنابراین مهم ترین فاکتور در این عرصه امکان تولید مداوم در سطح زیاد بعنوان یک شرط اصلی است و بعد هم رقابتی تولید کردن است که فعلا ما در حوزه گل های زینتی مثل گل رز این ظرفیت را نداریم علیرغم اینکه مصرف بسیار بالایی هم دارد.
آزادی اظهار امیدواری کرد که در تعامل با کشورهای بزرگ تولید کننده و صادر کننده این عرصه بتوانیم شرایط تولید داخل کشور را مهیا کنیم.
وی از دلایل اصلی افزایش قیمت تولید گل در داخل کشور را بالا بودن قیمت زمین و سودهای بانکی برشمرد و گفت: این فاکتورها دلایلی مهم در افزایش قیمت تولیداتمان است و زمانیکه قیمت تولیدمان افزایش می یابد دیگر نمی توانیم با کشورهای مختلف در این حوزه رقابت کنیم و بازار کشورهای بزرگ را از دست می دهیم.
وی با بیان اینکه در این شرایط تولید در داخل دارایسود برای تولیدکنندگان بوده ولی شرایط رقابتی خوبی برای صادرات ندارد، افزود: کاری که باید به صورت جدی انجام بگیرد این است که شرایط تولید در سطح بالا در مشارکت با و شرکت های بزرگ بین المللی فراهم شود تا از این پتانسیل اصلی استفاده کنیم .
وی بیان داشت: گل و گیاهان زینتی در شرایط فعلی کشور یکی از مهم ترین محصولاتی هست که دولت باید به آن توجه کند زیرا بحران جدی آب را در داخل کشور داریم و عملا خیلی از محصولاتی که امروز کشت می کنیم و حتی امروز هم بعلت کم آبی مناسب کشت نیست به دلیل بحران آب در چند سال آینده اصلا امکان کشت آن وجود ندارد.
آزادی گفت: در این حالت باید به سراغ کشت های گلخانه ای برویم که در این کشت ها یکی از محصولات اصلی در کنار سبزی و صیفی، گل و گیاهان زینتی است که بازار بزرگ صادراتی می تواند داشته باشد.از لحاظ سطح زیر کشت و تعداد نیروی جذب شده کشتهای گلخانه ایاشتغال خیلی بالایی نزدیک 10 برابری نسبت به کشت محصولات زراعی می تواند داشته باشد ، لذا دولتمردان و سیاستگذاران اصلی به گل و گیاهان زینتی به چشم یک کالای صادراتی تولیدی خوب نگاه کنند.
رئیس انجمن علمی گل و گیاهان زینتی ایران تاکید کرد که باید دقت داشته باشیم که همه ی کشورهای بزرگ امروز به نقاط قوت خودشان تکیه می کنند و بر اساس نقاط قوت تولید می کنند و نقاط ضعف خودشان را می پوشانند؛ یعنی باید بدانیم شرایط مناسب را برای تولید کدام گیاهان و محصوات داریم و با صادرات آن ، سایرنیازهای دیگر خود را واردکنیم در غیراینصورت در چند سال آینده ضربه جدی در این حوزه خواهیم خورد.
وی در ادامه به فعالیت انجمن علمی گل و گیاهان زینتی ایران اشاره کرد و گفت: اعضای انجمن علمی گل و گیاهان زینتی ایران از محققین، اساتید، دانشجویان وتولید کنندگان گل و گیاه کشور هستند.
آزادی افزود: این انجمن بیشتر از 700 نفر عضو دارد که در حوزه های مختلفی فعالیت دارند که عمده فعالیت هایی دارد بر اساس وظایفی است که از طریق وزارت علوم تعریف شده است زیرا این انجمن زیر نظر وزارت علوم فعالیت نموده و دارای مجوز و رتبه الف از وزارت علوم است.
وی به وظایف این انجمن اشاره کرد و اظهار داشت: یکی از این وظایف برگزاری کنگره های ملی و بین المللی هست که این انجمن در این زمینه خیلی خوب عمل کرده و از زمانی که تشکیل شده یعنی از سال 1392 تا کنون کنگره های متعددی برگزار کرده است.
وی با بیان اینکه نخستین کنگره ملی در کرج برگزار شد، گفت: دومین کنگره ملی و نخستین کنگره بین المللی دو سال پیش در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد و امسال نیز سومین کنگره ملی و دومین کنگره بین المللی در اوایل آبان ماه در پژوهشکده گل و گیاهان زینتی برگزار خواهد شد.
آزادی اضافه کرد: همزمان در حوزه سمپوزیوم های تخصصی نیز فعالیت می کنیم بطوریکه سال گذشته با همکاری انجمن بین المللی علوم باغبانی نخستین سمپوزیوم بین المللی گل و گیاهان زینتی بومی را با حضور150 نفر از متخصصان داخلی و خارجی از جمله 20 نفر از محققین و اساتید از 12کشور مختلف شامل بلژیک، ایتالیا، ژاپن، شیلی، تایلند، روسیه و چند کشور دیگر برگزار کردیم.
وی یکی دیگر از وظایف انجمن علمی گل و گیاهان زینتی ایران را حضور در نمایشگاه ها دانست و افزود: دلیل حضور در نمایشگاه ها، ایجاد تعامل بیشتر با شرکت های تولید کننده و خصوصی فعال در این زمینه است زیرا با این تعامل می توان جهت دهی درست تری در حوزه علمی و پژوهشی این بخش انجام شود.
رئیس انجمن علمی گل و گیاهان زینتی ایران اضافه کرد: در سال های اخیر در چندین نمایشگاه ملی و بین المللی حضور و مشارکت داشته ایم بطوریکه در برگزاری آخرین نمایشگاه گل و گیاهان زینتی با عنوان نمایشگاه ایران سبز بود که یکی از نمایشگاه های بسیار موفق در حوزه گل و گیاهان زینتی کشور هست وبیش از 60 شرکت از کشورهای مختلف و نزدیک 50 شرکت داخلی در آن حضور داشتند، مشارکت داشته ایم.
وی یکی دیگر از وظایف این انجمن را در حوزه اطلاع رسانی و فرهنگ سازی مصرف گل و گیاه عنوان کرد و افزود: آخرین اطلاعات اقتصادی، تجاری و تولیدی گیاهان زینتی را هر دو ماه یکبار در خبرنامه الکترونیک ارایه می کنیم که بیش از 3 هزار نفر از فعالان این حوزه آن را دریافت می کنند.
آزادی با اشاره به انتشار یک مجله علمی و ترویجی توسط این انجمن، بیان داشت: امسال در نظر داریم با تعامل با معاونت باغبانی وزارت جهاد کشاورزی گسترده تر عمل کنیم به طوریکه با انعقاد 2 تفاهم نامه درصدد هستیم نیازهای علمی و مشورتی معاونت باغبانی را فراهم کنیم که در این صورت تعامل خیلی گسترده تر خواهد شدو سعی می کنیم از این طریق بتوانیم به تولیدکنندگان کشور در حوزه های علمی کمک نماییم.