خودسرانه سرم تزریق نکنید

به گفته پزشکان متخصص، تزریق مایعات به شکل وریدی در بیشتر موارد ضروری نبوده و فقط باید در موارد خاص و به میزان لازم آن هم از سوی پزشک مربوط تجویز شود.

کد خبر: ۲۲۹۶۲

تاریخ: ۰۴ تير ۱۳۹۲ - ۱۶:۲۷

به گزارش خبرنگار گروه "رسانه‌های دیگر" خبرگزاری تسنیم، شاید این روزها در میان افراد خانواده یا در بین دوستان و آشنایان کسانی را دیده باشید که به محض ضعف، گیجی، رخوت و خستگی ناشی از گرمای هوا یا تنش ناشی از امتحانات درسی آخر سال برای تزریق سرم به تزریقاتی محل مراجعه کرده یا از افراد ناآگاه به دانش پزشکی که طی دوره‌هایی کوتاه مدت در مراکزی غیررسمی تزریقات را آموزش دیده و به صورت خانگی فعالیت می‌کنند، کمک بگیرند.
بیشتر این افراد علت اصلی مشکل شان را افت قند یا فشارخون مطرح می کنند و تزریق سرم را در بهبود حال شان موثر می دانند.

اما برخلاف این تصورات، به گفته پزشکان متخصص، تزریق مایعات به شکل وریدی در بیشتر موارد ضروری نبوده و فقط باید در موارد خاص و به میزان لازم آن هم از سوی پزشک مربوط تجویز شود.

خستگی، ضعف، سستی و رخوت در بیشتر اوقات ناشی از افت قند یا فشارخون نبوده و در اغلب موارد علت مهم و خطرناکی ندارد.

افسردگی، اضطراب های خفیف و نهفته، بی نظمی های هورمونی، مصرف برخی داروها، گرمی و آلودگی هوااز جمله عواملی است که می تواند علت ضعف و خستگی ما باشد.

در این موارد حفظ آرامش، کمی استراحت و مصرف برخی نوشیدنی های سالم می تواند به رفع خستگی کمک کند. اگر هم احساس رخوت و خستگی به طور مستمر، باعث اختلال در فعالیت های روزمره می شود باید به دنبال علت اصلی آن بود و تزریق سرم چاره آن نیست.

**شایع ترین اشتباهات در حین تزریق سرم

البته شاید سرم به طور موقت بتواند احساس خوبی در ما ایجاد کند، اما باید بدانید تزریق مداوم محلول های وریدی نه تنها هزینه ای را به ما تحمیل می کند، بلکه همانند هر تزریق دیگری عوارضی دارد که شایع ترین آن اشتباهاتی است که بیشتر از سوی افراد ناآگاه در زمان تزریق وریدی اتفاق می افتد.

تزریق سرم شست وشو به جای سرم وریدی، استفاده از سرم های تاریخ مصرف گذشته، کنترل نشدن سرعت ورود مایع سرم به عروق و در پی آن تورم و افت شدید حرارت بدن و بروز لرز و خطرناک تر از همه تزریق سرم قندی به بیماران دیابتی است.

سرم ها انواع مختلفی دارند و بر اساس ترکیبات دارویی به کاررفته در آنها هر کدام برای بیماری خاصی مورد استفاده قرار می گیرد و پر کاربردترین آن، سرم شست وشو و سرم حاوی محلول قندی و نمکی است.

سرم شست وشو نوعی محلول نمکی بوده و با نوع تزریقی آن تفاوت دارد و فقط برای استعمال خارجی همچون شست وشوی بینی، غرغره لوزه ها و شست وشوی زخم ها به کار می رود و تزریق وریدی آن ممنوع و خطرناک است. سرم قندی و نمکی هم که از نامشان پیداست.

البته بد نیست بدانید نوعی سرم تغذیه ای هم وجود دارد که بیشتر در بیمارستان استفاده می شود. این سرم حاوی چربی و پروتئین بوده و تامین کننده کالری است و برای بیمارانی که نمی توانند غذا بخورند، تجویز می شود.

**پزشک، چه موقع سرم تجویز می کند؟

سرم، برای تامین آب و الکترولیت در مسمومیت ها و خونریزی های داخلی و خارجی و تامین کالری بدن تجویز می شود و پزشک تا زمانی که فرد قادر به خوردن و آشامیدن بوده و دچار تهوع شدید نیست، برای او سرم تجویز نمی کند، اما در بیماران بدحالی که به دلیل اسهال و استفراغ شدید با وجود تشنگی قادر به نوشیدن آب و مایعات نیستند یا راه سیستم گوارشی شان به علت انسداد یا عمل جراحی بسته شده باشد یا به دلیل خونریزی یا سوختگی، حجم خون یا آب بدنشان بشدت افت کرده یا سالمندانی که بیش از حد از داروهای مدر استفاده کرده و بدن آنها دچار کم آبی شده باشد یا افرادی که به دلیل تزریق انسولین یا مصرف قرص قند بشدت دچار افت قندخون و کاهش انرژی شده یا کسانی که به علت بیماری خاصی فشارخون شان بسیار پایین تر از حد طبیعی باشد، بنا به نظر پزشک مربوط ، مجاز به دریافت نوع خاصی از سرم هستند.

**بیماری زمینه ای خود را قبل از تزریق سرم اطلاع دهید

نکته مهمی که بی توجهی به آن عوارض غیرقابل جبرانی برای بیمار به دنبال خواهد آورد، آن که در موارد اورژانسی که مجبور به بستری سریع بیمار در درمانگاه، کلینیک یا بیمارستان هستید یا زمان هایی که کارکنان اورژانس در منزل بر بالین بیمار حاضر می شوند، شرح حال کاملی از بیماری های زمینه ای، مزمن یا حاد مصدوم همچون بیماری های قلبی، کلیوی، کبدی یا دیابت و پرفشاری خون در اختیار کارکنان درمانی قرار دهید؛ چرا که در غیر این صورت احتمال دارد پزشک به دلیل آگاهی نداشتن از این نوع بیماری ها سرمی تجویز کند که به وخامت حال مصدوم منجر شود.

برای مثال تزریق سرم حاوی محلول نمکی در بیماران دچار نارسایی قلبی، کلیوی و همچنین بیماران مبتلا به فشارخون بالا که مجاز به مصرف نمک نیستند، می تواند سبب تورم و افزایش فشارخون شده و فشار مضاعفی را به قلب، ریه و کلیه ها وارد کند.

همچنین مصرف سرم قندی برای بیماران با قندخون بالا می تواند سبب برهم خوردن تعادل قندخون شده و اغمای بیمار را به دنبال داشته باشد. به گفته پزشکان گرفتن تست قند و فشارخون قبل از تزریق سرم از جمله مواردی است که باید از سوی کارکنان درمانی یا امدادگران انجام شود.