نگاهي به ضرورت تداوم آموزش فرهنگ ترافيکي در کلان شهرها

وقتي سياهي شب بر قوانين خط بطلان مي کشد

همين که روشني آسمون کمي تاريک مي شود، ديگر هيچ ورود ممنوعي، خلاف نيست. ديگر هيچ خيابان يک طرفه اي، يک طرفه باقي نمي ماند. همه راه هاي مسدود، باز مي شوند حتي برخي از بلوک هاي چيده شده بر سر خيابان يا کوچه اي، با مشارکت رانندگان به کناري گذاشته مي شوند تا ميان برها چاره ساز ترافيک شوند.

کد خبر: ۲۲۹۱۲

تاریخ: ۰۴ تير ۱۳۹۲ - ۱۴:۱۰

به همين دليل است که کارشناسان معاونت حمل و نقل و ترافيک معتقدند رانندگان تهراني شب ها بيشتر از روزها تخلف مي کنند. کوچه و خيابان ها براي تردد در شب ها ناايمن تر از روزها هستند چرا که رانندگان متخلف به واسطه خلافي که انجام مي دهند قصد تردد سريعتر دارند و همين سرعت دردسر ساز مي شود. اما اينکه چه عواملي سبب افزايش تخلفات رانندگي در شب ها مي شود را بايد در ضعف فرهنگ ترافيکي جست و اينکه رانندگان بر اين باورند قوانين تنها در روز حاکم هستند و شب ها با تاريک شدن هوا، فراموش و کم اهميت مي شوند.

نخبگان اهميت قوانين را بازآموزي کنند
سياست هاي مديريت شهري در تهران بر خلاف گذشته‌هاي نه چندان دور که خودرو بر انسان مقدم بود، بر اساس تقدم انسان بر خودرو تعريف شده است. چرا که شهر انساني، شهري است که حقوق انسان‌ها در آن رعايت مي‌شود و نظم و انضباط در آن برقرار است و شهروندان آن با آرامش، ايمني و رواني در شهر خود زندگي کرده و به رفت و آمد مي‌پردازند. اين مسئله در تهران نيز حاکم است اما تنها در روزها چرا که به محض تاريک شدن آسمان و فرا رسيدن شب، تخلفات رانندگي شدت مي يابند. ضمن اينکه ترافيک تهران در ساعات شب بدتر از ساعات روز است، علت اين امر نيز آن است که رانندگان چون احساس مي کنند شب ها کمتر ديده مي شوند، بيشتر تخلف مي کنند و در مقابل چون روزها حس مي کنند بيشتر در معرض ديد هستند، کمتر مرتکب تخلف مي شوند.
در اين زمينه معاون حمل و نقل و ترافيک شهرداري تهران يکي از مهم ترين دلايل افزايش آمار تخلف در شب ها را حضور کمرنگ و بکار گرفته نشدن تجربه و تخصص اصحاب علم و دانش در جامعه مي داند.
به گفته سيد جعفر تشکري هاشمي نخبگان علمي و علماي ديني بايد اهميت احترام به قانون و رعايت حقوق ديگران را به آن ميزان در جامعه تبيين و ترويج کنند که «قانون‌ پذيري» جاي «قانون گريزي» و «قانون ‌ستيزي» را گرفته و تمکين نسبت به قانون مي بايست ملکه ذهن آحاد افراد جامعه شود. چرا که در کشور ما رانندگان با آموزش مختصر گواهينامه رانندگي دريافت مي کنند اما نه تنها افراد پياده‌ بلکه راکبان موتورسيکلت نيز هيچ گونه آموزشي نمي‌بينند و با اين وسيله نقليه دوچرخ جان خود و ديگران را به مخاطره مي‌اندازند.
از ديدگاه اين متخصص حوزه حمل و نقل، ناديده گرفته شدن فرهنگ ترافيکي از سوي رانندگان و آموزش هاي ضعيف و کم اثر قوانين رانندگي هم به شهروندان و هم رانندگان يکي از مهم ترين دلايل افزايش آمار تخلفات رانندگي است.

آموزش مقدمه فرهنگ سازي ترافيکي
حسن نمکدوست تهراني، استاد علوم ارتباطات با اشاره به وضعيت نسبتا مناسب شهر تهران در بين ديگر کلان شهرها از نظر حاکم بودن قوانين راهنمايي و ارنندگي، معتقد است اگر آموزش ها شدت يابد، مشکلات و ضعف فرهنگ ترافيکي برطرف مي شود.
وي استفاده و بکارگيري وسايل ارتباط جمعي در آموزش قوانين راهنمايي و رانندگي را مهم ارزيابي مي کند و مي گويد: در چند سال گذشته با مجموعه‌اي از اقدامات سخت‌افزاري و نرم‌افزاري از سوي مديريت شهري از وخيم‌تر شدن اوضاع ترافيک تهران پيشگيري شد. اما به نظر مي رسد هنوز براي فرهنگ‌سازي در حوزه ترافيک به يک کمپين جامع و کامل آموزشي و آگاه‌سازي نياز داريم تا بتوانيم بر مفهوم هم‌افزايي در ساختارهاي گوناگون با هدف ارتقاي فرهنگ ترافيک، جامه عمل بپوشانيم.

تفاوت فرهنگ ترافيکي، از شهري به شهر ديگر
دکتر محمد حسن خوشنويس، مدير دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي نيز معتقد است آموزش بايد جامعيت و استمرار داشته باشد و هر گونه آموزشي نيازمند نظام ارزيابي است. چر که فقدان آموزش‌هاي شهروندي در کتاب‌هاي درسي، ضرورت بازآموزي اين آموزش‌ها از سوي خانواده‌ها را بيش از هر زمان ديگري مهم جلوه مي دهد زيرا کودکان اگر سنين کم آموزش گيرند، در بزرگسالي قوانين ياد گرفته را همچون فرهنگي انکار ناپذير به کار مي گيرند. البته به اعتقاد وي فرهنگ ترافيک در کشور ما نه تنها شهر به شهر بلکه محله به محله فرق مي‌کند زيرا با توجه به خرده فرهنگ ها، رفتارهاي ترافيکي در برخي از شهرهاي کشورم فاجعه‌آميز جلوه مي کنند و در برخي شهرها نيز فراموش شده.

رانندگي آرام در جامعه مضطرب بي معناست
دکتر ناصر قاسم زاد، روان شناس نيز در اين زمينه مي گويد: در تحليل رفتار متقابل، روان‌شناسي اجتماعي حرف اول را مي‌زند. به همين منظور در سبک زندگي سالم که ارتباط سالم بين افراد يک جامعه معنا و مفهوم پيدا مي‌کند، اختلال در رفتارهاي ترافيکي نشان دهنده اضطراب بالاي جامعه است. به همين دليل است که در جامعه‌ مضطرب نمي‌توانيم انتظار رانندگي آرام و منطقي داشته باشيم. از منظر اين کارشناس علم روان شناسي بسياري از اقدامات فرهنگي زمان‌بر هستند و به طور معمول چند دهه بعد اثرگذاري خود را به نمايش مي گذارند اما در جامعه‌اي که مديران آن رفتارهاي غلط دارند نمي‌توان از مردم جامعه انتظار داشت که درست رفتار کنند. زيرا در چنين جوامعي، افرادي مي‌توانند الگو باشند که نوعي رفتار غلط از خود نشان ندهند و الگوي بدي براي ديگران نباشند. عملکرد کارآمد کلان‌شهرها همواره به وجود سيستم حمل ‌و نقل کارآمد و فرهنگ صحيح ترافيکي بستگي دارد به طوريکه در بسياري از کلان ‌شهرهاي رو به توسعه، با رشد سريع تقاضا در حمل ‌و نقل شهري و پيشي گرفتن آن از ظرفيت سيستم حمل‌ و نقل عمومي، حجم بسياري از ازدحام ها در شهرها شکل مي گيرد که بي هيچ ترديدي، بر روند توسعه اقتصادي تاثير منفي برجاي گذاشته و سبب ايجاد انواع آلودگي ها مي شود. چرا که ازدحام و ترافيک خيابان ها و جاده ها، در وهله نخست کيفيت هوايي که شهروندان استنشاق مي کنند را نشانه مي گيرد و بر آن تاثير مستقيم و مضاعف منفي دارد و به واسطه آن کيفيت و رفاه زندگي شهري را نيز دستخوش تغييرات قرار مي دهند.
در سال هاي اخير همواره کارشناسان حوزه حمل و نقل عمومي کوشيده اند فرهنگ سازي و بازآموزي قوانين راهنمايي و رانندگي را اولويت نخست برنامه ريزي هاي مدون خود قرار دهند اما به نظر مي رسد فرهنگ سازي به کودکان در وهله نخست قرار دارد. به ويژه تداوم اين آموزش هاست که مي تواند اثرگذارتر باشد. چرا که بر اساس آمار سازمان ترافيک، رانندگان در شب ها بيش از روزها مرتکب تخلف مي شوند و فرهنگ ترافيکي را ناديده مي گيرند که اين مسئله هم خطرساز است و هم امنيت خيابان ها را نشانه مي گيرد.
خبرگزاري موج