پرورش مروارید سیاه صنعتی پرسود برای ایران

بیش از نیم قرن است که از آب های نیلگون دریای خزر مروارید سیاهی تولید و صادر می شود که بعد از زعفران از بنام‎ترین محصولات ایران به شمار می رود و این روزها دامنه های دنا محل پرورش مروارید سیاه شده است.

کد خبر: ۲۲۳۳۲۵

تاریخ: ۰۵ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۳:۴۱

به گزارش ایران اکونومیست از یاسوج ؛  93 درصد از ذخایر ماهیان خاویاری جهان در دریای خزر موجود است و مدیریت حفظ و تکثیر و رها سازی ماهیان خاویاری دریای خزر نیز با ایران است. ایران سالانه در حدود ۲۰ تا ۲۲ میلیون بچه ماهی خاویاری از گونه قره برون را در دریا رها می‌سازد.

ماهیان خاویاری یا استورژون، از خانواده تاس‌ماهیان، از جمله گونه‌های آبزی کم نظیری هستند که از قدمتی چند صد میلیون ساله که به عصر ژوراسیک باز می‌گردد بر خوردارند و از این رو ماهیان خاویار را فسیل‌های زنده جهان می‌نامند که همراه با تکاملی فیلوژنی تا به امروز باز مانده‌اند. این ماهیان به ۲۷ گونه و زیرگونه در جهان تقسیم می‌شوند که از این تعداد ۶ گونه در دریای خزر زندگی می‌کنند. ارزش ماهیان خاویاری نه به جهت استفاده از گوشت آنان که به واسطه تخم آنان است که به خاویار یا مروارید سیاه مشهور است.

همچنین ۵ گونه از ماهیان خاویاری ممتاز جهان نیز در دریای خزر زندگی می کنندکه به ترتیب کیفیت عبارت‌اند از «فیل ماهی»، «قره برون یا ماهی خاویاری ایران»، «ماهی خاویاری گلد (چالباش) یا روس»، «ماهی شیپ»، «ماهی ازون برون».

فیل ماهی بزرگ‌ترین ماهی آب‌های داخلی ایران است که از نقطه نظر کیفیت خاویار رتبه اول را به خود اختصاص داده‌است. خاویار انواع گوناگونی دارد، مثل خاویار طلایی و سرخ و سیاه که البته در این میان خاویار سیاه از ارزشی قابل توجه برخوردار است.

به پشتوانه نیم قرن فعالیت‌های بازسازی ذخایر ماهیان خاویاری و فعالیت‌های تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات تاسماهیان دریای خزر، خوشبختانه ایران از دانش و تجارب بسیار بالایی در زمینه تكثیر، تولید و پرورش انواع‌ گونه‌های اقتصادی ماهیان خاویاری برخوردار و در سطح جهانی مطرح است. به همین دلیل كمتر از 2 دهه قبل سرمایه‌گذاری در زمینه ساخت مزارع پرورش ماهیان خاویاری در كشور آغاز شد و این روند همچنان ادامه دارد. به طوری که هم اکنون بیش از ۹۰ مزرعه پرورش ماهیان خاویاری در 18 استان کشور وجود دارد که بیشترین مزارع پرورش ماهیان خاویاری در گیلان و مازندران وجود دارد و بزرگترین مزرعه پرورش ماهیان خاویاری کشور در جویبار مازندران با پرورش ۳۰ تن ماهی خاویاری در حال فعالیت است.
ايران بزرگترین تولید کننده خاویار

کارشناس مرکز شیلات شهید بهشتی رشت گفت: ماهیان خاویار به فسیل زنده معروف هستند و در دنیا به دلیل داشتن خاویار از ارزش اقتصادی بالایی برخوردارند هم اکنون بزرگترین مزرعه پرورش ماهیان خاویاری دنیا در جویبار مازندران با پرورش ۳۰ تن ماهی خاویاری در حال فعالیت است.

حصیرباف افزود: هدف از پرورش ماهیان خاویار جدا از تولید گوشت،تولید خاویار می باشد که ارزش جهانی دارد و می توانیم برای صادرات تولید کنیم و با اشاره به رشد چشمگیر آبزی‌پروری ماهیان خاویاری در کشور، ایران در بین پنج کشور برتر دنیا در زمینه تولید ماهیان خاویاری قرار گرفت.

این کارشناس شیلات گفت: بعد از صادرات نفت تولید این ماهی می تواند با ارزش ترین صادرات باشد.

حصیرباف افزود: قیمت هر کیلو گوشت ماهی خاویاری بین 35تا 60 هزار تومان و هر کیلو خاویار از 5تا 7 میلیون به فروش می رسد. این ماهیان می توانند از دمای 5 درجه تا 35 درجه را تحمل کنند و در کلیه نقاط ایران قابل پرورش هستند و حتی در آب های شور یزد ما میتوانیم خاویار تولید کنیم.
پرورش ماهیان خاویاری در استان کهگیلویه و بویراحمد

مدیرکل شیلات سازمان جهاد کشاورزی استان کهگیلویه و بویراحمد به خبرنگار ما گفت: ۲۰۰ طرح پرورش ماهی در استان فعالیت می کنند که سالانه بیش از ۱۴ هزار تن ماهیان سردسیری، گرمسیری و زینتی در آنها تولید می شود.

یزدان پناه افزود: استان دارای دو شرایط اقلیمی گرمسیری و سردسیری است و در سال 1391 برای نخستین بار طرح پرورش ماهیان خاویاری در استان راه اندازی شد که تعداد 2هزار قطعه بچه ماهی خاویار در مزرعه پرورش ماهیان خاویار در شهرستان دنا رهاسازی شد و تولید آزمایشی این نوع ماهی با موفقیت انجام شد.

وی ماهیان خاویاری در استان را از نوع ازون برون، سیبری، شیب، استرلیاد و فیل ماهی عنوان کرد و ادامه داد:هر سه سال یک بار از ماهیان خاویاری، خاویار استحصال می شود و برای اولین بار از این مزرعه حدود 15تن گوشت ماهی خاویار و 17کیلوگرم خاویار استحصال شد.

وی با بیان اینکه کهگیلویه و بویراحمد شرایط لازم برای پرورش ماهیان خاویاری را دارد گفت:استان با منابع آبی فراوان، اقلیم‌های گرمسیری و سردسیری، جایگاه طبیعی و مناسب برای تولید ماهیان خاویاری باکیفیت است و به همین منظور و برای توسعه مزارع ماهیان خاویاری مجوز سه مزرعه دیگر را صادر کردیم که تا پایان سال97 به بهره برداری می رسند.
پرورش ماهیان خاویار در شهرستان دنا با سرمایه گذاری بخش خصوصی

اسلامی سرمایه گذار مزرعه ماهی خاویاربه خبرنگار ما گفت: بنا به شرایط آب و هوایی و جغرافیایی استان ما در سال 91پرورش ماهی خاویار را در روستای ده شیخ پاتاوه در شهرستان دنا شروع کردیم که خوشبختانه با موفقیت انجام شد و بعد از 3 سال توانستیم به تولید خاویار برسیم.

وی ابراز داشت:با پرورش ماهی خاویار در دنا معلوم شد آب رودخانه بشار ظرفیت تولید این نوع ماهی را به خوبی دارد و ما می توانیم ارز خوبی در این زمینه داشته باشیم.

اسلامی تولید کننده نخستین مزرعه پرورش خاویار افزود: هم اکنون در این مزرعه بیش از 100 نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم مشغول به کار هستندکه با اجرای فاز دوم این تعداد به بیش از 700نفر افزایش می یابد.

وی همچنین ادامه داد با توجه به اینکه ما برای تامین بچه ماهی خاویاری مورد نیاز مزرعه با کمبود و مشکل روبه رو بودیم گفت: برای توسعه مزرعه و تامین بچه ماهی مورد نیاز با کمک سازمان شیلات کشور و با همکاری کارشناسان مرکز شیلات شهید بهشتی رشت کار تولید و تکثیر بچه ماهی خاویاری را در استان شروع کردیم.

توسعه مزارع خاویار استان با تولید و تکثیر بچه ماهی خاویاری

کارشناس تکثیر و تولید ماهیان خاویارمرکزشیلات شهید بهشتی رشت به خبرنگار ما گفت: کار تکثیر این ماهیان خیلی مشکل است و تاکنون فقط در استان های شمالی کار تکثیر انجام شده است.

قاسمی گفت: با حمایت های شیلات و سرمایه گذار طرح پرورش ماهی خاویار در شهرستان دنا ما موفق شدیم در این مزرعه کار تولید و تکثیر ماهیان خاویار را در این مزرعه انجام دهیم.

وی افزود: برای تکثیر ماهیان خاویاری بعد از تخم گیری از ماهیان خاویار و لقاح تخم ،تخم های لقاح یافته را به انکوباتور منتقل می کنیم بسته به گونه ماهی بعد از 5 تا 7 روز به لارو تبدیل می شوند و بعد لاروها را به تراف منتقل می کنیم و بعد از چند روز شروع تغذیه فعال بچه ماهی های خاویاری آماده انتقال به مزارع پرورش ماهی خاویاری می شوند.

قاسمی اضافه کرد: برای نخستین بار در این مزرعه ما موفق شدیم 10هزار بچه ماهی خاویاری تولید کنیم که کار بسیار ارزشمندی است.

تخم ماهیان خاویاری،معروف به مروارید سیاه،از گرانترین غذاهای جهان محسوب می شود و هم اکنون هرکیلو گرم آن بین 5 تا 7 میلیون تومان به فروش می رسد.

حالا که استان کهگیلویه و بویراحمد با منابع آبی فراوان، اقلیم‌های گرمسیری و سردسیری شرایط لازم برای پرورش ماهیان خاویاری را دارد و امروز پرورش این ماهی در استان نتیجه داده است، می طلبد که مسئولان آستین همت بالا بزنند و با ارائه تسهیلات لازم و همکاری با سرمایه گذاران زمینه توسعه و پرورش صنعت ماهیان خاویاری را دراستان مهیا کنند.