انتخاب آگاهانه رشته تحصیلی دغدغه دانش آموزان

انسان در طول زندگی خود دست به انتخاب های مختلفی می زند اما برخی از آنها مانند برگزیدن رشته تحصیلی مناسب در دبیرستان و دانشگاه به ویژه برای دانش آموزان سال نهم دوره اول متوسطه از اهمیت فراوانی برخوردار است، زیرا آینده آنان را رقم می زند.

کد خبر: ۲۲۳۲۳۹

تاریخ: ۰۵ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۱:۰۱

به گزارش ایران اکونومیست، یکی از دغدغه های مهم دانش آموزان سال نهم و والدین آنها را انتخاب رشته تحصیلی تشکیل می دهد، زیرا این انتخاب سرنوشت ساز در زندگی آینده آنان تاثیر زیادی دارد.
اگر این انتخاب آگاهانه یا به درستی انجام نشود، دانش آموز و یا دانشجو در آینده تحصیلی، شغلی و حتی در زندگی فردی و اجتماعی خود نیز با مشکلاتی روبه رو می شود.
انسان در طول زندگی خود همواره دست به انتخاب می زند و این موضوع به قدری اهمیت دارد و تکرار می شود که می توان گفت بدون انتخاب کردن زندگی غیرممکن است.
انتخاب کیف و کفش، لباس، موسیقی دلخواه، ورزش مورد علاقه، مدرسه مناسب، برنامه تلویزیونی، دوست مناسب، چگونگی گذراندن اوقات فراغت، طبیعت یا در کنار خانواده، کتاب، روزنامه یا سایت های خبری برای مطالعه همه نمونه هایی از انتخاب های فراوانی است که هر روز ما با آن ها مواجه هستیم.
نکته مهم این است که انتخاب های ما ارزش یکسان و برابری ندارند، چرا که بعضی از آنها اثرات بزرگ و عمیق در زندگی ما دارند و برخی این گونه نیست، به عنوان مثال اهمیت انتخاب یک مدرسه خوب از خرید کیف و کفش بیشتر است.
تحصیل در مدرسه مناسب که برنامه های آموزشی و تربیتی مطلوبی برای دانش آموزان خود طراحی و اجرا می کند و زمینه لازم را برای رشد علمی و تربیتی آنان مهیا می سازد و آینده تحصیلی و شغلی آنها را تضمین می کند، با انتخاب یک کیف و کفش خوب تفاوت فاحش دارد.
روانشناسان معتقدند که اثرات برخی از تصمیم ها و انتخاب ها در سراسر زندگی ما باقی خواهد ماند، پس لازم است افراد در سه انتخاب مهم زندگی شان که شامل انتخاب رشته تحصیلی، شغل و همسر است دقت کنند تا با پشیمانی و ناکامی روبه رو نشوند.

**انتخاب رشته، نخستین تصمیم زندگی
فاطمه فیضی از مشاوران تحصیلی آموزش و پرورش ناحیه یک کرج گفت: انتخاب رشته تحصیلی نخستین تصمیم مهمی است که دانش آموزان سال نهم دوره اول متوسطه برای ادامه تحصیل و سپس راهیابی به دانشگاه می گیرند.
وی اظهار داشت: انتخاب رشته در دوره متوسطه مقدمه و زمینه ساز ساز انتخاب رشته اصلی هر فردی در دانشگاه است، بنابراین فردی که بخواهد در رشته دانشگاهی خاص تحصیل کند اول باید رشته تحصیلی مناسبی را در دوره متوسطه انتخاب کند تا در آینده بتواند در شغلی که علاقه مند است پس از کسب مهارت علمی و فنی مشغول به کار شود.
وی با اشاره به اینکه مشاغل امروزی آنقدر پیچیده شده اند که بدون گذراندن دوره های آموزشی و مهارتی نمی توان به شاخص های تعریف شده برای هر شغل در جامعه دست یافت، خاطرنشان کرد: امروز با دانش و مهارت است که می توان شغلی مناسب داشت.
وی تصریح کرد: در گذشته افراد مهارت های شغلی را به صورت سنتی یاد می گرفتند به طوری که شغل هایی مانند کشاورزی، صنعت، نجاری، خیاطی، مغازه داری و... نسل به نسل انتقال می یافت اما امروز دیگر مشاغل ارثی نیستند و هر فرد بر اساس توانمندی، علاقه، استعداد، پشتکار، مهارت و انتخاب آگاهانه رشته تحصیلی در سال نهم دوره اول متوسطه می تواند راه را برای رسیدن به شغل مورد نظرش در آینده هموار کند.
وی اضافه کرد: امروز در ایران همانند اکثر کشورهای جهان تشکیلات خاصی برای آموزش مهارت های شغلی دایر شده است تا نیروی انسانی مورد نیاز در کشورمان برای بخش های مختلف ابتدا در مدارس سپس در دانشگاه ها و مرکز آموزش فنی و حرفه ای تربیت شوند تا چرخه تولید، صنعت، اقتصاد، فرهنگ و هنر و آموزش را به دست گیرند.
وی یاد آور شد: هنوز در ایران کسانی هم هستند که به صورت سنتی مرحله شاگردی در بازار کسب و کار را دنبال می کنند که به تدریج این روش با توجه به روش های نوین کسب و کار در جامعه بر چیده می شود.
وی ادامه داد: به طور کلی در مدارس کشور تا پایان دوره تحصیلی راهنمایی، آموزش های عمومی مانند سواد خواندن و نوشتن، اطلاعات عمومی در زمینه دانش هایی چون ریاضی، زبان فارسی، عربی و انگلیسی، تاریخ و جغرافیا، معارف اسلامی و علوم تجربی به دانش آموزان ارایه می شود اما در دوره متوسطه دانش آموزان با انتخاب رشته تحصیلی مسیر زندگی خود را مشخص می کنند که اگر همراه با آگاهی و مشورت با افراد متخصص به ویژ ه مشاوران تحصیلی در مدارس نباشد می تواند در آینده فرد را با مشکلات زیادی روبه رو کند.
وی گفت: در سالی که از آن به عنوان سال سرنوشت یاد می شود دانش آموزان سال نهم دوره اول متوسطه بایستی در شاخه نظری که شامل رشته های ریاضی فیزیک، علوم تجربی، علوم انسانی و معارف اسلامی است یا در شاخه فنی و حرفه ای، خدمات و کاردانش دست به انتخاب بزنند که این تصمیم گیری مهم نیاز به همفکری و همراهی والدین نیز دارد.

**دانش آموزان و مسیر درست انتخاب رشته
معصومه شکر گزار از مشاوران تحصیلی مدارس آموزش و پرورش نظرآباد نیز گفت: دانش آموزان سال نهم دوره اول متوسطه برای انتخاب شغل آینده شان به سه بخش مهم خودشناسی، حرفه شناسی و محیط شناسی توجه خاص داشته باشند تا بتوانند مسیر درست انتخاب رشته را دنبال کنند.
وی بیان داشت: در بخش خودشناسی که به معنای معرفت و آگاهی نسبت به ویژگی های خود فرد است باید به هوش، استعداد، شخصیت، محدودیت ها، ویژگی های جسمانی و اخلاقی توجه خاص داشته باشد.
وی یادآور شد: در بخش حرفه شناسی نیز باید اطلاعات خود را نسبت به حرفه های موجود در جامعه بالا ببرد تا بتواند شغلی را که مناسب آنان است انتخاب کنند و بهترین راه برای کسب اطلاعات در این زمینه مشاهده محیط کار و مصاحبه با افراد شاغل در آن حرفه است.
وی خاطر نشان کرد: در بخش محیط شناسی نیز ضروری است تا فرد به دنبال کسب اطلاعاتی باشد تا پی ببرد که جامعه در زمان حاضر در چه مشاغلی نیاز بیشتری دارد و در آینده احتمالا به چه شغل هایی نیاز خواهد بود؟
وی افزود: در نظام آموزشی فعلی دانش آموزان سال نهم دوره اول متوسطه عمومی باید در این سال رشته تحصیلی خود را انتخاب کنند و از آنجایی که انتخاب رشته تحصیلی، مسیر اصلی تحصیلات و شغل فرد را تعیین می کند، اگر دانش آموزی بتواند رشته ای را انتخاب کند که با توانایی ها، استعداد و علاقه هایش مطابقت داشته باشد تا حد زیادی توانسته است در مسیری حرکت کند که در انتخاب رشته دانشگاهی و شغل آینده با مشکل روبه رو نشود.
وی تصریح کرد: دانش آموز سال نهم دوره اول متوسطه در پایان سال تحصیلی همراه با گرفتن کارنامه برگه هدایت تحصیلی که حاصل یک سال کار تخصصی علمی و روانشناسی مشاوران مدارس بر روی آن است را دریافت می کند که می طلبد دانش آموزان و والدین به اولویت های تعیین شده رشته های تحصیلی ثبت شده در آن دقت کنند تا بهترین رشته ای را که مناسبشان است انتخاب کنند و برای ادامه تحصیل در سال دوم و سوم متوسطه که دروس هر رشته تحصیلی تخصصی می شود با مشکل مواجه نشوند.

**انتخاب رشته آگاهانه
رییس گروه مشاوره تربیتی اداره کل آموزش و پرورش استان البرز در این زمینه گفت: سال نهم دوره اول متوسطه مهمترین سال تحصیلی دانش آموزان است زیرا در این سال سرنوشت ساز، دانش آموزان دختر و پسر مهم ترین تصمیم، تاثیر گذار در زندگی خود را می گیرند.
فرزاد رستمی افزود: در این مسیر باید از مشاوران مدارس بهره ببرند و والدین نیز با تعامل فرزندانشان را در این راه همراهی کنند.
وی به والدین هشدار داد که رسیدن به ناکامی های خود در زندگی را در فرزندانشان جست و جو نکنند و به دانش آموزان در سال اول متوسطه این فرصت و اختیار را بدهند تا با علاقه فردی در رشته ای که تمایل دارند راه ادامه تحصیل در مقطع متوسطه را طی کنند.
وی همچنین افزود: تحصیل دانش آموزان در رشته هایی که همراه با اجبار باشد پیامدهایی چون به هدر رفتن عمر و پول، احساس یاس و سرخوردگی، موفق نبودن شغلی در آینده، افت تحصیلی، شکوفا نشدن استعدادها و توانمندی های بالقوه افراد، عقب ماندگی کشور، اشتغال در مشاغلی که با رشته افراد مطابقت ندارد، تولید کالا و خدمات نامرغوب و جلوگیری از رشد و پیشرفت شغلی و حرفه ای افراد در جامعه را به همراه دارد.
رستمی تصریح کرد: ضرورت دارد والدین و دانش آموزان با تعامل و بهره گرفتن از نظر مشاوران مدارس و مراکز مشاوره روانشناختی رازی وابسته به اداره کل آموزش و پرورش استان البرز راه درست را انتخاب کنند

** انتخاب رشته بیش از 930 هزار دانش آموز پایه نهم
مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه نظری وزارت آموزش و پرورش در این زمینه به خبرنگار ایرنا در کرج، گفت: بیش از 930هزار دانش آموز پایه نهم متوسطه دوره اول پس از گرفتن کارنامه و هدایت تحصیلی، انتخاب رشته می کنند.
عباس سلطانیان در ادامه با اشاره به اجرای برنامه هدایت تحصیلی برای سومین سال در پایه نهم در مدارس متوسطه دوره اول گفت: مهمترین اقدام برای کیفیت بخشی به آموزش، اجرای صحیح برنامه هدایت تحصیلی است.
وی بیان داشت: خدمات مشاوره ای و راهنمایی، می تواند به دانش آموزان کمک کند تا با آگاهی و شناخت در مورد توانایی، علایق، استعدادها، امکانات موجود کشور و نیاز جامعه و همچنین آشَنایی با حرفه های گوناگون، بهترین شاخه و رشته تحصیلی را برای ادامه تحصیل خود انتخاب کنند.
وی با تاکید بر جدی بودن موضوع توزیع متوازن شاخه ای و رشته ای در دوره دوم متوسطه، خاطر نشان کرد: در سال تحصیلی 97-96 بیش از 63 درصد دانش آموزان دوره متوسطه دوم در شاخه نظری و بیش از 36 درصد نیز در شاخه های مهارتی فنی و حرفه ای و کار دانش مشغول به تحصیل هستند.
وی تصریح کرد: با توجه به برنامه ششم توسعه، تا سال 1400 باید 50 درصد دانش آموزان به شاخه های مهارتی فنی و حرفه ای و کار دانش هدایت شوند و لازمه آن برنامه ریزی مطلوب در این زمینه است.
وی با بیان اینکه بازار کار امروز کشور نیاز به نیروی کار مهارت دیده دارد، خاطر نشان کرد: برای هدایت تحصیلی آگاهانه دانش آموزان باید کار شود تا دانش آموزان و والدین آنان با آگاهی بیشتر دست به انتخاب رشته درست بزنند.
وی تاکید کرد: والدین از هر گونه انتخاب رشته اجباری برای فرزندانشان نیز با پرهیز کنند چون این روش انتخاب پیامدهای منفی زیادی را برای دانش آموزان در پی دارد.