تهیه اطلس ژنوم انسان با استفاده از سلول های بنیادی

محققان با استفاده از فناوری پیشرفته ویرایش ژن و سلول های بنیادی جنینی موفق به تهیه اطلس ژنوم انسان شدند. این اطلس نقش ژن ها در سلامت و انواع بیماری ها را آشکار می کند.

کد خبر: ۲۱۶۱۲۱

تاریخ: ۰۵ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۰۸:۳۴

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از پایگاه خبری ساینس دیلی، سلول های بنیادی جنینی منبع منحصربفردی هستند؛ چراکه توانایی تبدیل به انواع سلول های بالغ را دارند.
طبیعت متنوع این سلول ها آنها را در زمینه داروهای احیاکننده، مدل سازی بیماری ها و کشف داروهای جدید قابل استفاده کرده است. به موازات کشف سلول های بنیادی جنینی، توالی‌یابی ژنوم انسان و شناسایی مجموعه ژن ها که مسئول هویت ژنتیکی هستند، علم زیست شناسی را چند گام به جلو برده است. از طرفی این دستاورد به چالش جدیدی در درک عملکرد ژن های ژنوم انسان بدل شده است.
محققان آمریکایی به تازگی به ابزار جدیدی برای ترمیم عملکرد تمام ژن ها با استفاده از سلول های بنیادی جنینی دست یافتند. در این دستاورد جدید تمام ژن های موجود در ژنوم انسان با بیش از 180 هزار جهش متمایز بررسی شده است. برای تهیه چنین مجموعه ای، از فناوری پیشرفته ویرایش ژن کریسپر ' CRISPR' و یک نوع جدید از سلول های بنیادی جنینی که به تازگی توسط همین گروه مطالعاتی مشتق شده، استفاده شده است.
این سلول بنیادی جدید فقط دارای یک کپی واحد از ژنوم فرد است و در عوض دو کپی از مادر و پدر دارد که ویرایش ژنتیکی را ساده تر کرده است، زیرا برای جهش ژنتیکی فقط به یک کپی از هر ژن نیاز است.
این اطلس جامع نشان می دهد فقط حدود 9 درصد از ژن های ژنوم انسان برای رشد و بقای سلول های بنیادی جنینی انسان ضروری هستند، در حالی که 5 درصد از آنان رشد این سلول ها را محدود می کنند.
امکان بررسی ژن های مسئول در تمام اختلالات ارثی در مراحل اولیه رشد نیز با استفاده از این اطلس قابل بررسی است. همچنین می توان نحوه تاثیر ژن های عامل سرطان را بر رشد سلول های بنیادی جنینی با استفاده از این نقشه بررسی کرد.
مطالعه در مورد بیماری های ژنتیکی، انواع سرطان و تولید داروهای جدید از جمله مهمترین کاربردهای این اطلس است.
نتایج این مطالعه در نشریه Nature Cell Biology منتشر شده است.