نقش مالیات بر ارزش افزوده در مبارزه با قاچاق کالا

کلمه قاچاق به معنای گریزاندن می‌باشد که از مجموع قوانین و مقررات چنین استنباط می‌شود که قاچاق عبارت است گریزاندن کالا از پرداخت مالیات و عوارض به دولت است که پیامدهای زیانباری برای اقتصاد کشور دارد.

کد خبر: ۲۱۱۴۲۴

تاریخ: ۱۵ فروردين ۱۳۹۷ - ۱۶:۴۹

به گزارش ایران اکونومیست؛ کلمه قاچاق به معنای گریزاندن می‌باشد که از مجموع قوانین و مقررات چنین استنباط می‌شود که قاچاق عبارت است گریزاندن کالا از پرداخت مالیات و عوارض به دولت است که پیامدهای زیانباری برای اقتصاد کشور دارد.

از پیامدهای آن می توان به مواردی نظیر ورشکستگی صنایع داخلی، از بین بردن فرصت‌های شغلی، توسعه قانون‌شکنی و تسری آن به همه امور کشور، اشاعه برخی امراض به جهت قاچاق کالا‌های غیربهداشتی و غیراستاندارد به کشور; کاهش درآمد دولت به جهت نپرداختن حقوق و عوارض اشاره کرد. به همین جهت در همه دنیا با این پدیده شوم مبارزه می شود.

در بسیاری از کشورها از مالیات بر ارزش افزوده در کنار روش های سلبی نظیر کنترل مرزها بعنوان عاملی ایجابی و موثر برای جلوگیری از قاچاق کالا استفاده می کنند.

مالیات بر ارزش افزوده مالیاتی است که باید توسط مصرف کننده در زمان خرید و به همراه بهای خرید کالا و خدمات پرداخت شود به عبارت دیگر مالیاتی است که در طول فرآیند تولید و خدمات از محل تولید تا فروش کالا به مشتری نهایی، مرحله به مرحله اخذ می‌شود.

تفاوت این نوع مالیات با شیوه های سنتی در این است که در نظام سنتی مالیات هر یک از عاملین ( بازاری، تولیدکنندگان، واردکنندگان و توزیع کنندگان) در سطح عمده فروشی و خرده فروشی به صورت جداگانه مشمول مالیات بر فروش می شوند.

اما در نظام مالیات بر ارزش افزوده هر یک از عاملین اقتصادی متناسب با سهمی که در خلق ارزش کالای خود دارند مالیات می پردازند.

این نوع مالیات در درجه اول به نفع تولید کننده داخل و به ضرر دلالان و واسطه‌گرانی است که بدون زحمت در تولید، با خرید و فروش مکرر باعث عدم شفافیت و التهاب بازار می‌شوند.

در کل نظـام مالیـات بـر ارزش افـزوده بـه دلیـل وجـود سـازوکار کنتـرل متقابـل بـین مبادله کنندگان و نیز به دلیل امکان وضـع نـرخ پـایین (بـه دلیـل گـسترده بـودن پایـه مالیـاتی ) دارای کمترین فرار مالیـاتی اسـت.

در این روش هر کـدام از مودیـان خـود بـه خـود مودیانی را که در حلقه های قبلی تولید و توزیع وی قرار دارند را کنتـرل مـی کننـد لـذا کنتـرل فـرار مالیاتی بسیار راحت صورت می گیرد زیرا در این مکانیزم فرار مالیـاتی باعـث انتقـال مالیـات بـه خریدار می شود.

بنابراین با اجرای این قانون به دلیل خصوصیات آن، از فرار مالیاتی و اجتناب از پرداخت مالیات مضاعف جلوگیری می شود و چنانچه فراری هم صورت گیرد، به راحتی در زنجیره ی تولید و توزیع قابل شناسایی است.