جاودانگی «دلیران تنگستان» و شهنواز

همایون شهنواز نویسنده و کارگردان مجموعه «دلیران تنگستان» چندی پیش در اثر سوختگی شدید درگذشت، کارگردانی که با ساخت این سریال حق بزرگی به گردن تاریخ و فرهنگ این مرز و بوم دارد.

کد خبر: ۲۰۸۴۶۵

تاریخ: ۲۲ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۱:۴۱

به گزارش ایران اکونومیست؛   انگلستان به بهانه محاصره هرات، به جنوب ایران حمله می‌کند. سریال «دلیران تنگستان» تجاوز انگلیسی ها به جنوب ایران را روایت می کند، مقطعی که جامعه ایران بی ثبات و حکومت مرکزی نیز ضعیف بود.
سریال مبارزات رئیسعلی دلواری و گروه 300 نفره او را در مبارزه علیه سربازان انگلیسی به تصویر می کشد.
سریال 14 قسمتی «دلیران تنگستان»هر چند از لحاظ فیلمبرداری و سایر مسایل فنی شاهکار نیست اما بخوبی داستان مبارزات و فداکاری های یک دوره تاریخی ایران را بازگو می کند.
«لیران تنگستان»در زمانی ساخته شد که مضمون اغلب فیلم های آن دوره یعنی دهه 50 کمتر به پایمردی و دلاوری های یک منطقه یا حتی ملت توجه نشان می داد و از این نظر می توان این مجموعه را شاخص دانست.
فیلم به گونه ای ساخته شد که هم در سال 53 تا 54 از تلویزیون ملی ایران پخش شد و هم چندین بار در تلویزیون بعداز انقلاب روی آنتن رفت که این موضوع نشاهنده اقتباس و برداشت درست کارگردان از این قطعه تاریخی است.
اثر در بیان حوادث، از شعار زدگی فاصله می گیرد و کارگردان تلاش می کند که اقتباس درستی از متن اصلی کتاب داشته باشد.
این ویژگی فیلم باعث شد که اثر در هر دوره ای مخاطبان خود را داشته باشد.
شهنواز در این سریال همان کاری کرد که دیگران نکردند یعنی کارگردان و نویسنده این مجموعه اثری خلق کرد که کمتر کسی تا آن زمان چنین اثری خلق کرده بود و او با همین کار ماندگار شد و همین اثر کافی بود تا در اذهان عمومی باقی بماند.
خیلی ها مبارزه تنگستانی ها با انگلیسی ها را از روی همین فیلم اطلاع و بخاطر دارند و اگر نبود این سریال شاید امروز خیلی از افراد اطلاعات چندانی از مبارزات و فداکاری های دلیران تنگستان نداشتند.
شهنواز پس از این فیلم فقط یک سریال دیگر با نام شاه خاموش را ساخت که هیچوقت به تاثیرگذاری دلیران تنگستان در جامعه نمود پیدا نکرد.
مجموعه تلویزیونی «دلیران تنگستان» برداشت آزادی از کتاب «دلیران تنگستانی» تالیف «محمدحسین رکن‌زاده آدمیت» بود.
با اینحال ساخت این سریال فقط به مطالب این کتاب محدود نشد بلکه شهنواز در ساخت این مجموعه از 11 کتاب ترجمه شده، 7 کتاب ترجمه نشده، تعدادی روزنامه، سند، عکس و یادداشت های مبارزان آن دوره نیز بهره گرفت.
شهنواز پس از «دلیران تنگستان» و «شاه خاموش» که فاصله ساخت هرکدام از این آثار خیلی زیاد از هم بوده هیچ اثر دیگری تولید نکرد و در این مدت مصاحبه هایی که انجام می داد معمولا از وضعیت نامساعد ساخت فیلم در ایران گلایه داشت.
خالق «دلیران تنگستان» در واقع از کارگردانان نسل قبل از انقلاب بوده و حالا از میان بازیگران این سریال، محمود جوهری در نقش رئیسعلی دلواری، اسماعیل داورفر، نعمت‌الله گرجی، کاظم افرندنیا و مهری ودادیان روی در نقاب خاک کشیدند.
برای شهنواز در زمان حیاتش هرگز مراسم بزرگداشتی برگزار نشد و او یکی از فیلمسازان مهجور کشور در این سال ها بود که هیچگاه به صورت مستمر به متن دنیای فیلم و سریال بازنگشت.
این هنرمند با ساخت این مجموعه که در واقع چندین نسل را با مبارزات تنگستانی ها آشنا کرد شایسته تقدیر بود که شوربختانه هرگز این کار برای او انجام نگرفت. شهنواز هر چند از میان ما رفت اما دلیران تنگستان او جاودانه ماند.
همایون شهنواز کارگردان سریال «دلیران تنگستان» روز چهارشنبه 16 اسفند ماه بر اثر ایست قلبی درگذشت.
پیکر این هنرمند، روز شنبه 19 اسفند ماه از خانه سینما(تهران) تشییع و با انتقال به بوشهر، روز 20 اسفند ماه در بندر دلوار، زادگاه رییسعلی دلواری و دیار دلیران تنگستان به خاک سپرده شد.