نمایشگاهی به گستره توانمندی های سرزمین مادری

تلالو منجوق و سرمه و ملیله لباس های رنگارنگ، صدای روح بخش موسیقی نواحی گوناگون میهن، سنت ها و رقص های بومی هر منطقه در کنار محصولات متنوع همه استان های کشور در نمایشگاه دستاوردهای روستایی و عشایری، هجاهای شعری است با مطلع «ایران؛ ای سرزمین جاودان».

کد خبر: ۲۰۷۳۸۰

تاریخ: ۱۸ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۳:۵۰

به گزارش ایران اکونومیست؛ سه سال است که روزهای پایانی سال در نمایشگاه توانمندی های روستاییان و عشایر کشور شرکت می کنم و هر سال شاهدم شور حاضران فزونی می یابد؛ امسال هم پرشورتر از سال های گذشته.
سومین نمایشگاه توانمندی های روستاییان و عشایر کشور از پانزدهم اسفندماه در نمایشگاه بین المللی تهران برگزار شده و امروز، روز پایانی آن است.
1300 نفر از روستاییان و عشایر کشور از 430 شهرستان امسال نیز مانند سال های پیش با دستان پر آمده اند.
محصولات تولیدی اعم از مواد غذایی، صنایع دستی و محصولات کشاورزی با روی گشاده به بازدیدکنندگان در پایتخت ایران عرضه می شود.
از نان محلی که در تنور پخت می شود تا زیتون و چای و تخم مرغ محلی، میوه و خشکبار، شیرینی، انواع لبنیات و بیشمار محصولات غذایی دیگر، فضای نمایشگاه را با عطر و طعم دلپذیری همراه کرده است.
صدای ساز و آوازهای سرزمین مادری در هر کناری از نمایشگاه بی تابانه رها می شود و جمعیتی مشتاق و علاقه مند با شادمانی به شنیدن ایستاده اند؛ سروده هایی که بسیاری از آنها نوید بهار و عشق را می دهد.
وه چه زیباست رقص دسته جمعی قوم های گوناگون میهن که با سرور خود فضای نمایشگاه را پر از شور و نشاط کرده اند.
استقبال از نوروز فرصت خوبی را برای مردم فراهم کرده است که بخشی از نیازهای خود را با قیمت مناسب تری از این نمایشگاه تهیه کنند.
اندکی تامل در کنار غرفه های هر استان، شهروندان را از ایرانی بودن مغرور و سرمست می کند.
صنایع دستی متنوعی که در دستان توانمند زنان و مردان ایرانی از شمال تا جنوب ایران تولید می شود، باعث سرافرازی است.
ظروف سفالی همدان، شیرینی های خوشمزه یزد و فارس، انجیر استهبان، پسته رفسنجان، پرتقال های آبدار دزفول، سبزی های معطر مازندران، گل های الوان لرستان، چای لاهیجان و بیشمار محصولات دیگر فضای نمایشگاه را پر از حس دوستی کرده است و بوی عید را با خود همراه دارد.
سومین نمایشگاه توانمندی روستاییان و عشایر از 14 بخش معرفی توانمندی های روستایی شهرستانی و استانی، نمایشگاه نوآوری ها و ایده های نو، روستای نمادین، چادرهای عشایری، نمایشگاه عملکرد دستگاه ها و سازمان ها، سرزمین ما، بخش بین الملل، نمایشگاه عرضه تولیدات و محصولات، کارگاه آموزشی، نمایشگاه عکس و فیلم، محوطه بازی کودک، جایگاه مراسم آیینی، چایخانه و سفره خانه سنتی تشکیل شده است.
پس از گشت و گذار در محوطه باز نمایشگاه، به سالن 25 می روم تا با کارآفرینانی به گفت و گو بنشینم که با بهره گیری از وام های حمایتی دولت، شغل جدیدی ایجاد کرده اند یا کسب و کار خود را توسعه داده اند.

**بوم گردی کنار کویر
«احمدرضا گلستانی» کارآفرینی از استان تهران است که یک اقامتگاه بوم گردی در روستای کویرآباد شهرستان ورامین ساخته است.
وی می گوید: با ساخت این خانه، هشت نفر اشتغالزایی مستقیم و هشت نفر به شکل متغیر (بسته به زمان های گوناگون با این مجموعه همکاری می کنند) ایجاد شده است.
به گفته وی، ظرفیت مهمان پذیری این خانه 30 نفر است که در بسیاری از تعطیلات آخر هفته سال، از مسافران پذیرایی می کند.
«بسیاری از مسافران این اقامتگاه ایرانی اند اما تاکنون گردشگرانی از فرانسه، ایتالیا، اسپانیا و چین داشته ایم».
این کارآفرین معتقد است دولت می تواند از مهمانان ویژه خود در این اقامتگاه ها پذیرایی کند تا نه فقط فرهنگ بومی ایرانیان را به نمایش بگذارد بلکه زمینه های گردشگری را افزایش دهد.
وی تاکید می کند «دولت باید در زمینه جذب گردشگر تلاش بیشتری کند؛ امری که حتی از پرداخت تسهیلات بهتر است».
گلستانی امسال از صندوق کارآفرینی امید تسهیلات گرفت و اقامتگاه را بازسازی کرد. البته مبلغ وام یک میلیارد ریال بود و هزینه بازسازی خانه بوم گردی، پنج میلیارد ریال.

**دهستان رویین؛ دهکده نساجی ایران
«هاجر بزرگی» از دیگر کارآفرینان حاضر در نمایشگاه از خراسان شمالی است.
دستبافت های رنگارنگ وی آنچنان جلب نظر می کند و برای آشنایی با چگونگی فعالیتش وارد غرفه می شوم.
هاجر می گوید: روستای رویین قدیم به عنوان دهکده نساجی ایران مشهور بود و در آنجا دست بافت های سنتی می بافیم.
«چند نسل است که می بافیم و من هم 10سال است که این کار را به شکل حرفه ای شروع کرده ام. قبلا در این روستا چادر شب تولید می شد اما نسل های جدید با ایده های جدید کار می کنند و اکنون علاوه بر دستبافت ها به تولید حوله می پردازیم. روپشتی، روبالشتی، روتختی و لباس هم تولید می کنیم».
این کارآفرین می گوید با حمایت صندوق کارآفرینی امید 400 میلیون ریال وام گرفته و 70 تا80 بافنده با وی همکاری می کنند.
این خانم نشان ملی و نشان مرغوبیت را گرفته است، 2 فروشگاه در روستا و شهر اسفراین خراسان شمالی دارد که محصولات خود را می فروشد و استان های اصفهان و یزد استقبال زیادی از کارهای تولیدی وی را نشان داده اند.
بزرگی ادامه می دهد: هنوز صادرات نداریم اما می خواهیم در این عرصه نیز تلاش کنیم؛ چون در صورت حمایت می توانیم به قزاقستان و دیگر کشورهای همسایه صادرات داشته باشیم.

** اقامتگاه بوم گردی در رویین
بزرگی می گوید: از دیگر فعالیت های اقتصادی انجام شده در رویین، ساخت اقامتگاه بوم گردی با 110سال قدمت است.
وی توضیح می دهد: در کنار تولید صنایع دستی، سه سال است در بخش بوم گردی کارها را با کمک همسر و 2فرزندم مدیریت می کنم.
«طبیعت منطقه رویین بسیار غنی است و آمدن مهمانان خارجی و ایرانی از بهار آغاز می شود که می توانیم از حدود 25نفر پذیرایی کنیم».
این کارآفرین ادامه می دهد: شمار گردشگران ایرانی بیشتر از خارجی هاست اما تاکنون مسافرانی از چک، سویس، آلمان و روسیه به اقامتگاه بوم گردی رویین آمده اند. صنایع دستی تولید ما نیز در این اقامتگاه بخوبی فروش می رود.

** گیوه نودشه کرمانشاه
«منوچهر رنجبر» کارآفرینی از استان کرمانشاه است و می گوید: گیوه تولیدی شهر نودشه ثبت ملی شده است.
رنجبر می گوید: در این شهر حدود 2500 نفر تولیدکننده گیوه فعالند و بیشتر مردم در قالب هفت تعاونی سامان یافته اند.
«تعاونی ما 280 عضو دارد که به شکل مستقیم 10نفر در تعاونی تولید می کنند اما به شکل غیر مستقیم حدود 300 نفر در این مسیر فعالیت دارند».
به گفته این کارآفرین، این گیوه ها هم در کشور خریدار دارد و هم به خارج از کشور بویژه کردستان عراق صادر می شود.
وی تعریف می کند: گیوه بافی در خانواده ما موروثی است. پدرم 81سال دارد اما هنوز گیوه تولید می کند.

**استقبال جوانان از تولید ساز
«ناصر اشرفی» در استان کرمانشاه سازهای تنبور، تار، سه تار و سنتور تولید می کند و برای توسعه 27 کارگاه خود پنج میلیارد ریال از صندوق کارآفرینی امید وام گرفته است.
وی مبلغ وام درخواستی خود را 10میلیارد ریال اعلام می کند که در وهله نخست نیمی از آن پرداخت شده و در انتظار نیمی دیگر از این وام است.
اشرفی می گوید: این کار از پدران ما به ارث رسیده اما استقبال جوانان برای فعالیت در این حوزه بی نظیر است.
«استقبال جوانان عالی است و بیشتر کارگاه ها به دست آنان اداره می شود».
وی ادامه می دهد: هر جوانی که تمایل داشته باشد می تواند با کسب آموزش، کارگاهی تاسیس کند و به ساخت ساز مشغول شود. همه اجزای ساز در داخل تامین می شود و به مواد اولیه از خارج نیازی نیست.
این کارآفرین توضیح می دهد: هر سه ماه 20 ساز در هر کارگاه تولید می شود. این سازها در همه جای ایران متقاضی دارد.

**نخستین روستای بدون بیکار
مدیر صندوق کارآفرینی امید شهرستان رودبار می گوید: روستای «اصطلخ جان» از توابع بخش رحمت آباد شهرستان رودبار نخستین روستای بدون بیکار کشور است. این روستا یک هزار نفر جمعیت دارد که تا پیش از این یکصد نفر بیکار بودند.
طرح ملی «روستای بدون بیکار» به همت صندوق توسعه کارآفرینی امید و معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم نهاد ریاست جمهوری، اداره کل روستایی و شوراهای استانداری ها در 20 روستای کشور به صورت آزمایشی اجرا می شود.
«زهرا ساغری» توضیح می دهد: اعتباری که برای ایجاد اشتغال در روستای یاد شده مصوب شد 40 میلیارد ریال بود که تاکنون 25میلیارد ریال آن تخصیص یافته است.
زاغری می گوید: با توجه به قابلیت روستا به لحاظ طبیعت زیبا و جاذبه های گردشگری، 13 خانه بوم گردی راه اندازی شده و رستوران های سنتی، عکاسخانه با لباس های محلی، تولید لباس های سنتی و عرضه نان محلی از دیگر فعالیت هایی است که در این روستا انجام می شود.
مردم روستا همچنین به فعالیت هایی مانند پرورش ماهی و فرآوری سبزی ارگانیک مشغولند.

**حرکت به سوی خدمات تولیدی
یک کارآفرین از روستای منشاد شهرستان مهریز معتقد است: باید به سمت توسعه بخش خدماتی که بر اساس تولید است گام برداریم. توسعه بخش خدمات غیرتولیدی برای اقتصاد کشور بی حاصل است.
«سیدعلی دهقان منشادی» که تولیدکننده ظروف مسی است، می گوید: توسعه بخش خدمات تولیدی به نفع اقتصاد کشور است و اگر حمایت شویم حتی می توانیم کالای خود را صادر کنیم.
وی که پس از چند سال شاگردی اکنون صاحب کارگاه است، تعداد اشتغالزایی مستقیم خود را سه نفر و غیرمستقیم را 10نفر اعلام می کند و ادامه می دهد: ظروف مسی تولید شده را در تهران، یزد، کاشان و اصفهان می فروشم.
وی به کشاورزی نیز مشغول است: با توجه به کمبود آب در استان یزد گل سرخ می کارم و عرق آن را برای فروش می گیرم.
دهقان منشادی از صندوق کارآفرینی امید 300 میلیون ریال وام گرفته است که 150میلیون ریال آن را برای خرید مواد اولیه و بقیه را برای خرید تجهیزات اختصاص داده است.
وی می گوید: اگر وام بیشتری بگیرم می توانم تولید خود را توسعه دهم. این روزها استقبال مردم از ظروف مسی افزایش یافته است.

**صندوق های توسعه روستایی و اشتغال زنان
مدیرعامل صندوق توسعه روستایی در روستای «شاهپور جان» استهبان است که روند شکلگیری این صندوق را توضیح می دهد: اداره جهاد چند جلسه در روستا با زنان برگزار کرد و مدیرعامل، حسابدار و منشی انتخاب شدند.
«صغری اژدهاکش» ادامه می دهد: در بانک کارآفرین ثبت نام کردیم و توانستیم 150 میلیون ریال وام بگیریم. در ششماهه اول از هر نفر 500 هزار ریال و در ماه های بعد 100 هزار ریال گرفتیم و با تجمیع پول ها توانستیم به اعضای صندوق وام دهیم.
به گفته وی، هر بانوی عضو این صندوق پس از دریافت وام، به تولید کالایی پرداخت؛ از ترشی، زعفران و کشک گرفته تا خشک کردن انجیر و سایر کارها.
از او می پرسم برای فروش اجناس تولید شده اعضای صندوق چه می کنید؟
پاسخ می دهد: بشخصه برای فروش کالاهای تولیدی اقدام می کنم و محصولات را به نمایشگاه ها می برم.
«سازمان های دولتی نیز از ما خرید می کنند؛ به گونه ای که اکنون چند تن رب گوجه تولید می کنیم».
به گفته وی، با کمک صندوق توسعه روستایی برای 30 بانوی این روستا شغل ایجاد شده است.

**پرهیز از موازی کاری برای ایجاد اشتغال
مدیر تحقیقات بازار و ساماندهی صندوق کارآفرینی امید معتقد است: همه دستگاه ها باید بشدت از موازی کاری در ارائه طرح های مشابه اشتغالزا پرهیز کنند.
«رضا یوسفیان» می گوید: ساختارهای جمعیتی در کشور بشدت تغییر کرده است. اوایل انقلاب جمعیت روستایی 65درصد و شهری 35درصد بود اما اکنون این نسبت عکس شده است.
وی ادامه می دهد: روستاهای کشور توان بالایی برای تولید دارند و باید به جمعیتی که در روستاها مانده اند توجه کرد.
«بخش خدمات در صورتی باید حمایت شود که به تولید منجر شود. خدمات غیرتولیدی ارزش افزوده ایجاد نمی کند».
وی یادآوری می کند: با توجه به منابع اندک صندوق کارآفرینی امید اشتغالزایی سالیانه تا 60هزار نفر در کشور پوشش داده می شود که میانگین هزینه ایجاد هر شغل 200 میلیون ریال است.
یوسفیان می گوید: اگر هر کارآفرین بتواند برای پنج نفر دیگر شغل ایجاد کند بنابراین سالیانه 300هزار نفر شغل ایجاد می شود و در صورتی که هر شغل چهار شغل غیر مستقیم نیز ایجاد کند سالانه حدود یک میلیون شغل ایجاد می شود.
به گفته وی، صندوق کارآفرینی امید نه فقط برای ایجاد مشاغل جدید بلکه برای حفظ اشتغال موجود برنامه ریزی می کند؛ زیرا در شرایط رکود اقتصادی حفظ اشتغال موجود اهمیت زیادی دارد.
وی می گوید: کارشناسان صندوق کارآفرینی امید تا پایان دوره بازپرداخت تسهیلات، از طرح های تولیدی بازرسی می کنند و اگر فردی از برنامه خود عدول کرده باشد وام او پس گرفته می شود.
به گفته یوسفیان، 98درصد تسهیلاتی که به کارآفرینان داده می شود سر موقع به صندوق بازپرداخت می شود.

** کوچک زیباست
تسهیلات حمایتی دولت ارایه شده از سوی مرکزهایی مانند صندوق کارآفرینی امید، توانسته است نتایج خوبی به بار آورد که کارآفرینان حاضر در سالن 25 نمایشگاه بین المللی شاهد این مدعایند.
تسهیلات، خرد است اما نتایج بزرگی در برداشته و توانسته است با همین سرمایه های اندک اشتغال نو ایجاد کند یا مشاغل موجود را توسعه دهد.
نمایشگاه توانمندی های روستایی و عشایری کشور فرصت خوبی است که می توان در ساعت های باقیمانده آن تا ساعت 18 امروز با دستاوردهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مردم آشنا شویم.
سرزمین ایران به لحاظ تنوع قومیت ها و فرهنگ ها و برخورداری از انواع آب و هوا ثروتی بی پایان را در خود جای داده است.
تردیدی نیست اگر در زمینه صنعت گردشگری ایران برنامه ریزی همه جانبه و سرمایه گذاری کامل صورت گیرد ایرانیان می توانند از درآمدهای حاصل از فروش نفت و گاز بی نیاز شوند.
ثروت اصلی سرزمین ایران در دستان مردم و در مدارا و صلح دائمی قومیت ها با وجود تنوع فرهنگی آنان است.