تسریع روند ترمیم بافت رباط آسیب دیده با نانو کامپوزیت ابریشمی

پژوهشگران دانشگاه صنعتی امیرکبیر با استفاده از نانوالیاف ابریشمی، داربست کامپوزیتی را برای ترمیم رباط آسیب دیده ارائه کردند که گزینه مناسبی برای پیوند به این عضو بدن است.

کد خبر: ۲۰۱۳۹۷

تاریخ: ۲۱ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۰

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از روابط عمومی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، مجری این طرح با تاکید بر ضرورت ارائه راهکارهایی برای درمان سریع‌تر پارگی بافت رباط، ‌گفت: پارگی بافت لیگامان (رباط‌) در میان دو گروه بیش از سایر گروه‌ها موجب زیان اقتصادی شده است.
معصومه دودل هزینه‌های بالا و طولانی ترمیم بافت و بازگشت به فعالیت را از چالش های درمانی در این زمینه نام برد و خاطر نشان کرد: فوتبالیست‌های حرفه‌ای از جمله گروه های در معرض خطر هستند؛ ضمن اینکه این آسیب برای اسب‌های مسابقات ملی و بین‌المللی نیز پیش می آید.
وی اضافه کرد: میزان خسارت برآورد شده در این حوزه تنها در سال 1394 حدود 3.2 میلیارد تومان در حوزه فوتبال کشور بوده، ضمن‌ آنکه موارد پارگی در فوتبالیست‌های کشور بیش از نرخ مرسوم در دنیا است.
دودل با اشاره به پارگی رباط در میان اسب‌های مسابقه گفت: 3 مورد پارگی رباط صلیبی زانو در سال 1395 تنها در 30 بازی گزارش شده و برآوردها نشان می‌دهد هزینه درمان در این حوزه حدود 1.4 میلیارد تومان است.

***تلفیق علم مهندسی نساجی با دانش کشت سلول های بنیادی
وی با تاکید بر اینکه بیشتر بافت‌های بدن پس از آسیب‌دیدگی قادر به تجدید دوباره هستند، ادامه داد: بافت لیگامان نیاز به جایگزین دارد. بنابراین در این تحقیق با تلفیق علم مهندسی نساجی در تولید داربست‌های زیست تخریب پذیر قابل پیوند در بدن با دانش جدید کشت سلول‌های بنیادی و تمایز آنها به سلول‎های بافت هدف، دنبال پیدا کردن شیوه جدیدی در درمان و بازتولید بافت آسیب دیده لیگامان در زمانی کوتاه‌تر بودیم.
این محقق اضافه کرد: با راهکاری که با این روش ارائه می‌شود قادر هستیم به جای کاشت‌های متداول از روش مهندسی بافت استفاده کنیم.
وی عنوان این تحقیق را طراحی و ساخت داربست نانوکامپوزیت ابریشم/ تیوفن و بررسی کاربردهای آن در ترمیم بافت رباط عنوان کرد و افزود: در این تحقیق ساختاری نوین و کارآمد به صورت کامپوزیتی از نانوالیاف پلیمری و اسفنج پلیمری به صورت سه لایه طراحی و ساخته شد که لایه سطحی آن داربستی نانولیفی از پلیمر شبه هادی پلی اتیلن دی اکسی تیوفن است که از طریق تلفیق روش الکتروریسی و پلیمریزاسیون فاز بخار بر بستر لایه میانی تهیه شد.
دودل لایه میانی این داربست را نانوالیاف کاملا آرایش یافته تارپودی دانست که از فیبروئین ابریشم یا نوعی پلیمر زیست سازگار و زیست تخریب پذیر به دست آمده و ادامه داد: این الیاف به روش الکتروریسی فاصله گذاری تهیه شد و خارجی‌ترین لایه، اسفنج کیتوسان میکرومتخلخل است که به روش تصعید و با دستگاه «فریزدرایر» تهیه شد.
مجری طرح اضافه کرد: بهینه سازی روش تولید این لایه‌ها از نظر خلوص، آرایش یافتگی، تخلخل، خواص سطحی و خواص فیزیکی- شیمیایی از یک طرف و بهینه سازی خواص و ویژگی‌های سطحی و میان سطحی آنها از سوی دیگر، حدود یک سوم از مراحل تجربی کار بود و پس از آن سلول‌های بنیادی انسانی از منشأ بندناف استخراج شد.
وی خاطر نشان کرد: کشت و تکثیر این سلول ها در محیط برون تن روی داربست بهینه نهایی انجام و تست‌های زیست سازگاری و زیست تخریب پذیری اجرایی شد و در مرحله سوم بیورآکتوری ساختیم که بتواند جریان مستقیم الکتریکی را به سطح نانوالیاف شبه‌هادی که سلول بر سطح آن برساند و قابلیت قرارگیری در انکوباتور را نیز داشته باشد.
دودل با بیان اینکه در مرحله نهایی این تحقیق سه گروه برای انجام تست‌های زیستی تشخیصی تعریف شد، گفت: گروه اول، گروه کنترل بود که کشت سلول در آن بر کف پلیت های معمول کشت سلول و بدون اعمال محرک الکتریکی انجام شد. در گروه دوم کشت سلول بر سطح داربست درون پلیت کشت سلول و بدون اعمال تحریک الکتریکی انجام شد و در گروه سوم کشت سلول بر سطح داربست درون بیورآکتور و با اعمال جریان الکتریکی صورت گرفت.
به گفته وی در نهایت تأثیر اعمال جریان الکتریکی بر رفتار سلول از طریق آنالیزهای سطح داربست، تست تکثیر سلولی/ MTT و روش رنگ آمیزی هسته سلول/ DAPI بررسی شد.
این محقق با اشاره به نتایج به دست آمده اظهار کرد: بررسی نتایج، در خصوص تأثیر اعمال محرک الکتریکی بر تمایز سلول‌های بنیادی کشت شده بر بستر پلیمری زیست سازگار تأیید شد.
وی با تاکید بر اینکه در این مطالعات نتایج نویدبخشی در زمینه امکان تولید بافت‌های مورد نیاز با سرعت و کیفیت طبیعی در آینده به دست آمده است، اظهار کرد: سنتز پلیمرهای شبه هادی به صورت نانوالیاف یکی از سخت‌ترین بخش‌های این تحقیق بوده است؛ زیرا این پلیمرها بسیار سخت سنتز شده و به روش‌های معمول ریسندگی الیاف قابل تولید نیستند. در این تحقیق با به کارگیری فناوری نوین پوشش دهی فاز بخار موفق شدیم پلیمر را به شکل نانوالیاف توخالی بر بستری از پلیمری طبیعی تولید کنیم.
به گفته وی نتایج به دست آمده در ساخت کاشت های پیوندی در صنایع پزشکی قابل استفاده خواهد بود. همینطور در صورتی که دانش استفاده از سلول‌های بنیادی در حالت کلینیکال انسانی گسترش یابد، این داربست طراحی شده می‌تواند در مهندسی بافت لیگامان مصرف شود.
دودل انتشار دو مقاله را از دیگر دستاوردهای این مطالعه نام برد و یادآور شد: آزمون‌های حیوانی و کسب مجوزهای لازم برای پیشبرد پروژه در سطح کلینیکال و کاربردی فازهای توسعه ای این تحقیق به شمار می رود.
وی با بیان اینکه این تحقیق از منظر تولید نانوکامپوزیتی با رویه نانوالیاف هادی زیست تخریب پذیر که در حوزه علوم سلول‌های بنیادی قابلیت کاربردی دارد، دارای نوآوری است، افزود: همچنین خواص مکانیکی فوق العاده ویژه داربست نهایی به دلیل هندسه و طراحی بافت ابریشمی آن، موجب شده تا نزدیکترین شباهت را به بافت لیگامان انسانی داشته باشد.
دودل قدرت تولید نانوالیاف مورد استفاده در این داربست در مقیاس صنعتی، هزینه تولید مقرون به صرفه آن در مقایسه با کاشت‌های متداول در حوزه درمان آسیب پارگی رباط و قابلیت استفاده در بانک اعضای پیوندی بدن (در صورت تأیید واکنشهای زیستی سلولهای بنیادی) برای هر شخص بنا به تقاضای فرد را از مزایای این داربست برای ترمیم رباط ذکر کرد.
مجری طرح کاربردهای این داربست را در حوزه‌های علوم سلول‌های بنیادی، مهندسی پزشکی، درمان و آموزش پزشکی و علوم مهندسی بر مبنای مواد هادی عنوان کرد.
این تحقیقات در قالب طرح پایان نامه و با راهنمایی دکتر ناهید همتی نژاد و پروفسور سید هژیر بهرامی از اعضای هیات علمی دانشگاه امیرکبیر اجرا شده است.