شبکه های اجتماعی داخلی و ضرورت اعتماد سازی

ضرورت ایجاد شبکه های اجتماعی داخلی که از مدتها پیش در کشور مطرح بود و بعد از وقایع اخیر قوت گرفت و با فیلتر شدن کانال تلگرام به اوج خود رسید و زمینه توجه به شبکه های داخلی و بومی سازی را تقویت کرد.

کد خبر: ۱۹۷۲۲۴

تاریخ: ۰۲ بهمن ۱۳۹۶ - ۰۹:۲۳

به گزارش ایران اکونومیست، در این مدت کوتاه بسیاری از مسئولان کشور و رسانه بر استفاده از شبکه های داخلی تاکید کردند اما عملکرد مردم در مواجه با شبکه های داخلی در روز های اخیر نشان دهنده بی اعتمادی عمومی به این شبکه ها است که عامل اصلی در به نتیجه نرسیدن ایجاد شبکه اجتماعی بومی است.

چندی پیش و بنا بر تصمیم مقام های امنیتی تعدادی از شبکه های اجتماعی فعال در کشور با محدودیت مواجه شدند و از دسترس کاربران خارج شدند، این موضوع سبب شد ایجاد شبکه های اجتماعی داخلی مورد توجه بسیاری از مقام های کشوری قرار گرفته و بر ضرورت ایجاد شبکه های اجتماعی داخلی و سپس حمایت از آنها تاکید شود.
بسیاری از مسئولان معتقد بودند که برخی مشکلات ایجاد شده در کشور بخاطر فعالیت شبکه های اجتماعی خارجی و بر بستن آنها برای همیشه تاکید کردند غافل از آنکه کاربران این شبکه ها در باره آن شبکه ها چه نظری دارند.

چنانکه عبدالصمد خرم آبادی معاون دادستان کل کشور در امور فضای مجازی و دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه بیستم دیماه در کانال شخصی خود در پیام رسان سروش نوشت: حمایت از فعالیت بی ضابطه و غیر قانونی پیام رسان‌های خارجی علاوه بر اینکه موجب ترویج جرم و جنایت و قانون گریزی و تضعیف حاکمیت ملی در فضای مجازی کشور شده موجبات جاسوسی دشمنان و وابستگی اقتصادی اجتماعی، فرهنگی و سیاسی کشور را به دشمنان فراهم کرده و مانع ایجاد شبکه ملی اطلاعات شده است.

وی افزود: حمایت بی قید و شرط دولت از فعالیت بی ضابطه پیام رسان‌های خارجی و اختصاص بخش عمده‌ای از پهنای باند کشور به آن‌ها علت اصلی تضعیف شبکه‌های اجتماعی و پیام رسان‌های بومی است.

خرم آبادی ادامه داد:لازمه تحقق شبکه ملی اطلاعات دل کندن از شبکه‌های اجتماعی غیر قابل کنترل بیگانه و رونق گرفتن شبکه‌های اجتماعی بومی است.
وی افزود:اگر تصمیمی های مسئولان کشور بجای کمک به رونق شبکه‌های اجتماعی بومی منجر به فراگیری دائم شبکه‌های اجتماعی خارجی شود، استقلال اقتصادی و سیاسی و فرهنگی کشور در فضای مجازی هرگز تحقق نخواهد یافت.
البته این گفته های معاون قضائی دادستان کل کشور اشاره بر پیام رسان تلگرام و نه شبکه اجتماعی دارد.
(پیام رسان کانال تلگرام محسوب می شود این درحالی است که شبکه های اجتماعی سایر کانال های مجازی را نیز شامل می شود.)
تلاش برای جایگزین کردن پیام رسان داخلی به جای خارجی ها به گونه ای شد که ابوالحسن

فیروزآبادی دبیرشورای عالی فضای مجازی هم بیست و هشتم دیماه اعلام کرد:سازندگان پیام‌‌ رسان‌های داخلی تا سقف ٥ میلیارد تومان وام بی قید و شرط و با شرایط آسان می گیرند و کاربران ایرانی در صورت استفاده از پیام ‌رسان‌های داخلی ٥٠ درصد تخفیف تعرفه اینترنت دریافت خواهند کرد.

به این ترتیب تلاش برای جایگزینی پیام رسان داخلی و نه شبکه اجتماعی وارد مرحله جدی تری شد و این درحالی است که عملکرد کاربران در واقعیت چیزی دیگری را نشان داد.
سیاست فیلترکردن اما این‌بار درباره تلگرام جواب نداد و کاربران ایرانی به جای کوچ دوباره به پیام‌ رسان جدید، پیام ‌رسان محبوب‌شان را با فیلترشکن رصد کردند به ‌طوری که در زمان فیلتر موقت تلگرام بازار فروشندگان فیلترشکن و وی‌.پی.‌ان داغ شد به گونه ای که حتی افرادی هم که شناختی از فیلترشکن نداشتند مترصد یافتن راهی برای استفاده از آن برآمدند تا بتوانند در برابر بستن پیام رسان محبوب ایستادگی کنند.

هرچند که مسئولان امر تلاش کردند مردم را تشویق کنند که از شبکه های اجتماعی داخلی و نیز پیام رسان های داخلی استفاده کنند اما کوچ تعداد محدودی از کاربران به این داخلی ها نشان از ناموفق بودن این تلاش ها است.
سلام، بیسفون، فانوس، گپ، آی گپ و سروش پیام‌ رسان‌های داخلی هستند که تلاش کردند جایگاهی بین ایرانی‌ها پیدا کنند اما نتوانستند و تعداد کاربران آنها از ١٠٠تا٢٠٠‌هزار نفر تجاوز نکرد و روی گردانی از پیام ‌رسان‌های داخلی به اندازه‌ای است که هنوز هم بسیاری از ایرانی‌ها اسامی پیام ‌رسان‌های داخلی را نشنیده‌اند.

**چرایی بی اقبالی مردم به پیام رسانان داخلی
تلاش برای اقبال مردم به پیام رسان های داخلی با اختصاص تسهیلات به افرادی که از این شبکه ها استفاده کنند راهکاری است که برخی مسئولان اتخاذ کرده اند به این امید که مردم وارد شبکه های اجتماعی داخلی شوند اما واقعیت چیزی دیگری است.
در این باره یک کارشناس ارتباطات و فناوری اطلاعات طرح مسائلی مانند اختصاص بودجه برای راه اندازی پیام رسان های داخلی را یک موضوع فرعی دانست و گفت: مشکل جای دیگری است و با اختصاص این مبلغ حل نمی شود.

کیوان نقره کار افزود: چندی پیش پیام رسان هایی در داخل کشور با حمایت های خاص و اختصاص تسهیلات ویژه راه اندازی شدند اما می بینیم که چه سرنوشتی دارند و اکنون در چه وضعی به سر می برند.

به گفته وی، مروری بر اتفاق های چندسال اخیر برای شبکه های اجتماعی داخلی بیانگر آن است که مشکل پیام رسان داخلی، تسهیلات نیست؛ بلکه باید جای دیگر دنبال حل مشکل بود و ایجاد پیام رسان داخلی با این وضعیت چندان شدنی نیست.
فیروز آبادی، دبیر شورای عالی فضای مجازی بتازگی از ابلاغ مصوبه ای برای اعطای 50 میلیارد ریال وام بدون بهره و سهل الوصول به همه پیام رسان های داخلی خبر داد و گفت: دولت و حاکمیت وظیفه دارند موانع سر راه را بردارند و باقی کار به عهده بخش خصوصی است که با این تسهیلات اقدام کنند.

نقره کار ادامه داد: ایجاد پیام رسان با تعداد مخاطب محدود شاید امکانپذیر باشد اما راه اندازی یک شبکه پیام رسان که علاوه بر جذب مخاطب توانایی ماندگاری نیز داشته باشد، نکته دیگری است.
وی بی اعتمادی کاربران را یکی از عوامل مهم در ناپایداری شبکه های اجتماعی داخلی دانست و گفت: اعتمادسازی فقط با قانون و مقررات وضع کردن ایجاد نمی شود؛ زیرا قراردادها همواره در شرایط خاص نادیده گرفته شده اند.
این کارشناس فرهنگ سازی، آگاهی دادن به کاربران و ایجاد حس اعتماد از روش های دیگر غیر از قراردادهای معمول را راهکارهای مناسب برای ایجاد پیام رسان های داخلی دانست و افزود: باید به جای هزینه کردن برای ایجاد پیام رسان داخلی جایی دیگر هزینه کرد و سپس دید همین شبکه های اجتماعی پرطرفدار خارجی چگونه در خدمت ما قرار خواهند گرفت.

** ویژگی های یک پیام رسان جامع
نقره کار با بیان اینکه نمونه های زیادی می توان برشمرد که با برخورداری از امکانات فراوان و تزریق های خوب مالی به هیچ جایی نرسیده اند، گفت: برای ایجاد یک پیام رسان فقط وجود کاربران زیاد مطرح نیست؛ بلکه باید دید میزان ماندگاری در پیام رسان چقدر است.
این کارشناس کیفیت و کارآیی در یک پیام رسان را مهمترین وجه ماندگاری آن دانست و افزود: نوآوری در ایجاد یک پیام رسان که بتواند در برابر رقبا ایستادگی کرده و کاربران را به سمت خود بکشاند مهم است که متاسفانه ما خیلی توجهی به آن نداریم.

نقره کار به تلاش های اخیر در زمینه پرداخت بانکی بر بستر تلفن های همراه اشاره کرد و یادآور شد: فقط با کپی کاری و سرهم کردن چند دستگاه توانسته ایم به این بخش برسیم.
محمد جواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز نوزدهم دی ماه امسال در یکی از صفحه های اجتماعی درباره ایجاد شبکه های اجتماعی داخلی نوشت: سرویس های بومی برای توسعه علاوه بر پشتیبانی مالی، نیازمند امان نامه‌ای در بخش های قضایی و امنیتی هستند که دولت به تنهایی قادر به ارائه چنین تضامینی نیست.

**نظر نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی
غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نیز بیست و پنجم دیماه امسال اعلام کرد: حتی اگر مردم هم از پیام ‌رسان‌های داخلی استقبال می‌کردند هیچ کدام از داخلی‌ها از نظر زیرساختی قادر به پشتیبانی ۵ میلیون کاربر فعال هم نیستند چه برسد به ۴۰ میلیون، چرا که هر کدام پس از کمی شلوغ شدن از دسترس خارج خواهد شد.
وی که با یکی از شبکه های خبری گفت و گو کرده است، ادامه داد: طی این سال‌ها تلاش‌های زیادی برای ایجاد روحیه کارآفرینی در بین فعالان این بخش به خصوص حوزه استارت‌آپی صورت گرفته است که باتوجه به اتفاق های روزهای اخیر و عکس‌العمل فعالان این حوزه می‌توان تاثیر منفی ایجاد شده در بین آن‌ها را مشاهده کرد که متاسفانه سبب دلسردی و میل دوباره آن‌ها به مهاجرت شده است.

جعفرزاده با تاکید بر اینکه تجربه هفته های گذشته نشان داد اعمال فیلترینگ تلگرام که برای کنترل کانال تلگرام «آمدنیوز» انجام شد در عمل نتیجه معکوس داد، اضافه کرد: برخلاف تصور موجود درباره اینکه فیلترینگ باعث کاهش تقاضای دسترسی به مطالب غیرمجاز می‌شود، فیلترینگ تلگرام نتوانست این محدودیت را برای کاربران در بلندمدت ایجاد کند.

مخلص کلام اینکه شبکه اجتماعی داخلی تنها با اختصاص تسهیلات و تشویق مردم به سمت آنها ایجاد نمی شود بلکه نیازمند اعتماد سازی است که می تواند اقبال مردمی را به یک شبکه داخلی ده ها برابر شبکه های اجتماعی خارجی کند پس ابتداء باید دنبال ایجاد اعتماد بود.