تاثير انتخابات بر ساخت‌و‌ساز

ايران اكونوميست :تب ساخت‌وسازهاي مسكوني در تهران رفته‌رفته رو به سرد شدن مي‌رود؛ اين رويداد تازه در بازار مسكن را به راحتي مي‌توان از مقايسه آمار صدور پروانه‌هاي ساختماني بين سال‌هاي 89 تا 91 مشاهده كرد؛ تعداد واحدهاي مسكوني در حال ساخت –عرضه جديد- در سال89 بعد از ركود دوساله ساخت‌وساز، با 43 درصد افزايش به 149 هزار فقره رسيد و در سال90 با اوج‌گيري و ثبت ركورد بي‌سابقه احداث 233 هزار واحد مسكوني در پايتخت، نرخ رشد 53 درصد را تجربه كرد.اين وضعيت، اما در سال گذشته، كاملا برعكس شد؛ طوري كه ساخت‌وساز فقط ژست سال‌‌هاي رونق را به خود گرفت.در سال91 منحني نرخ رشد ساخت‌وساز با نزول به نقطه صفر، در سطح 9 درصد افزايش ايستاد به اين معني كه پارسال تقريبا مشابه سال90 و معادل 253 هزار واحد مسكوني جديد ساخته شد.با اين حال، مدلي كه براي ساخت‌وسازهاي امسال قابل انتظار است، با توجه به كارنامه سازنده‌ها در سال‌هاي انتخابات، بر مدار ركود و خواب ساختماني، استوار است.اين مدل نشان مي‌دهد، در دو دوره انتخابات رياست‌جمهوري ظرف 8 سال گذشته، درست در سال برگزاري انتخابات –سال84 و سال88- تقاضا از طرف سرمايه‌گذاران ساختماني براي احداث مجتمع‌هاي مسكوني در تهران با كاهش شديد روبه‌رو شده و منحني رشد عرضه به ترتيب 13 درصد و 43 درصد افت كرده است.

کد خبر: ۱۹۱۶۷

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۰۴:۳۴

جزئيات پروانه‌هاي ‌ساختماني سال91 تهران در اختيار «دنياي‌اقتصاد» قرار گرفت
تاثير انتخابات بر ساخت‌و‌ساز
مدل عرضه مسكن‌ در سال‌هاي انتخابات، چگونه است. اين مدل امسال تكرار مي‌شود؟
فريد قديري
بهشاد بهرامي
با سكته‌‌اي كه سال گذشته در مسير فعاليت‌هاي ساختماني تحت تاثير نوسانات ارزي به وجود آمد، ساخت‌وسازهاي مسكوني در شهر تهران بدون اوج‌گيري يا ثبت ركورد تازه در تيراژ واحدها، فقط ژست سال90 را حفظ كرد به طوري كه در سال جاري نه تنها «قله‌پيمايي» منحني تيراژ، بعيد به نظر مي‌رسد كه با مرور مدل ساخت‌وساز در سال‌هاي انتخابات، به نظر مي‌رسد «فرود» اين منحني در ايام سال92 گزينه حتمي خواهد بود.
آماري كه معاونت برنامه‌ريزي سازمان نوسازي شهر تهران درباره تعداد پروانه‌هاي ساختماني صادرشده در سال91 در اختيار «دنياي‌اقتصاد» قرار داده است، نشان مي‌دهد: در سال گذشته اگرچه ركورد عبور از مرز 200 هزار واحدمسكوني جديد كه اولين‌بار در سال90 به ثبت رسيده بود، براي دومين‌ سال متوالي در پايتخت تكرار شد، اما در حجم ساخت‌وساز – تعداد واحدها- آن رشد خيره‌كننده دو سال پيش، اتفاق نيفتاد.
در سال91 حجمي معادل 253 هزار واحدمسكوني در تهران ساخته شد كه فقط 5/8 درصد نسبت به سال قبل از آن، در تيراژ رشد به وجود آمد. اين در حالي است كه سال90 تعداد واحدهاي مسكوني جديد با 53 درصد افزايش، به 233 هزار واحد رسيده بود.
بعد از شتاب دو سال پيش در ساخت‌وساز انتظار مي‌رفت سال گذشته ركورد جديدتري در نرخ رشد عرضه رقم بخورد، اما مسائلي همچون تورم مصالح‌ساختماني و سفته‌بازي در بازارهاي ارز و طلا از يك‌سو توجيه اقتصادي ساخت مسكن براي سازنده‌ها را پايين آورد و از سوي ديگر نقدينگي اين گروه به سمت همين بازارهاي رقيب كشيده شد.
در حال حاضر بيشترين نرخ رشد عرضه مسكن به سال86 تعلق دارد كه در آن سال، ساخت‌وساز با 71 درصد افزايش و ركورد در نرخ رشد، منجر به احداث 183 هزار واحدمسكوني در مناطق تهران شد.
همچنين سال90 نيز به لحاظ پشت‌سر گذاشتن مرز 200 هزار واحدمسكوني، نوع ديگري از ركورد ساخت‌وساز به ثبت رسيد.
سه شوك در منحني
به گزارش «دنياي‌اقتصاد» در طول سال گذشته ساخت‌وساز در سه ماه نامتوالي با صعود چشمگيري روبه‌رو شد طوري كه حجم صدور پروانه در ارديبهشت، مهر و اسفند تا دو برابر ساير ماه‌‌هاي سال، افزايش پيدا كرد.
در ارديبهشت‌ماه يعني آستانه اولين ماه اجراي طرح تفصيلي جديد تهران، براي 35 هزار واحدمسكوني پروانه صادر شد كه اين حجم ساخت‌وساز در كل سال91 و حتي ماه‌هاي مربوط به سال‌هاي قبل، بي‌سابقه بوده است. در سال91 ميانگين ماهانه صدور پروانه بين 12 تا 15 هزار واحد بود.
همچنين در مهرماه 91 نيز دومين صعود سال در ساخت‌وساز با ساخت 28 هزار واحد رقم خورد. در مهرماه به دليل آنكه منحني نوسان قيمت مسكن در مقايسه با نيمه‌اول سال، افزايش قابل‌ملاحظه‌اي پيدا كرد، ميل سازنده‌ها به فعاليت نيز بيشتر شد، اما اثر اين افزايش قيمت به اندازه هراسي كه ارديبهشت‌ماه در دل سازنده‌ها بابت محدوديت‌هاي طرح تفصيلي به وجود آمد، نبود و نتوانست حجم صدور پروانه‌ها را به سطح 35 هزار واحد ارديبهشت برساند.
شوك سوم در اين بازار طي سال91 نيز در اسفندماه وارد شد. در اين ماه افزايش توام حجم معاملات و همين‌طور قيمت مسكن باعث احداث 33 هزار واحد مسكوني جديد ديگر در تهران شد تا مجموع آپارتمان‌هايي كه در سال91 در تهران احداث شده به 253 هزار واحد مسكوني برسد.
خواب ساخت‌وساز با انتخابات
كارشناسان مسكن درباره نزولي شدن منحني رشد ساخت‌وساز در تهران -از 53 درصد در سال90 به 9 درصد در سال91 - دو دليل را مطرح مي‌كنند.
اول اينكه جو سنگين اقتصاد كشور به خصوص در بخش تورم تاحدود زيادي حاشيه سود انبوه‌سازان و بسازوبفروش‌ها را كاهش داده و باعث دست كشيدن آنها از ساخت‌وساز جديد شده است.
اما دليل دوم به نزديك بودن انتخابات رياست‌جمهوري برمي‌گردد.
مدلي كه از روي دو دوره قبلي انتخابات رياست‌جمهوري براي بازار ساخت‌وساز قابل‌تعريف است، از ركود سنگين فعاليت‌هاي ساختماني درست در سال برگزاري انتخابات حكايت مي‌كند.
اين مدل نشان مي‌دهد، در دو دوره انتخابات رياست‌جمهوري ظرف 8 سال گذشته، درست در سال برگزاري انتخابات، تقاضا از طرف سرمايه‌گذاران ساختماني براي احداث مجتمع‌هاي مسكوني در تهران با كاهش شديد روبه‌رو شده است. به طوري‌كه در سال84 حجم صدور پروانه‌ساختماني در شهرداري تهران رشد منفي 13 درصد را تجربه كرد و در كل، 77 هزار واحد مسكوني در تهران ساخته شد.
در سال88 نيز ساخت‌وساز به شدت افت كرد و نرخ رشد منفي 43 درصد را در منحني تيراژ واحدها به ثبت رساند. ركودي كه سال88 در فعاليت‌هاي ساختماني شهر تهران حادث شد در تاريخ اين بازار بي‌سابقه بوده است.
به اين ترتيب با استناد به مدل سال‌هاي انتخاباتي بازار ساخت‌وساز، پيش‌بيني مي‌شود، امسال بعد از سه‌سال رونق پياپي –سال‌هاي 89 و 90 و 91- ركود دامن ساختمان‌سازي‌هاي پايتخت را بگيرد.
در مدل‌هاي پيشين، يكسال قبل از انتخابات، نرخ رشد ساخت‌وساز در مسير نزولي قرار گرفته بود كه اين پديده نيز در سال91 به عنوان سال قبل از انتخابات، كاملا قابل مشاهده است.