آیا تورم از ۳۰ درصد گذشته است؟* بانک مرکزی روی دست مرکز آمار زد

ايران اكونوميست :روز گذشته مرکز آمار به عنوان مرجع رسمی اعلام آمار اقتصادی کشور، نرخ تورم فروردین‌ماه 1391 را اعلام نمود. آماری که همچنان نشان‌گر بالا بودن تب اقتصاد کشور است و مردم و مسئولان را به درمان خود می‌طلبد.

کد خبر: ۱۸۸۳۰

تاریخ: ۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۰۷:۵۹

یکی از اقدامات اساسی که باید در جهت به روز آوری شاخص تورم و محاسبه دقیق‌تر آن انجام شود تغییر سال پایه در اندازه گیري شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی است. با گذشت زمان و با تغییراتی که در شرایط زندگی اقتصادي و اجتماعی افراد جامعه، از جمله تغییر در الگوي مصرف (ترکیب سبد مصرفی) خانوارها، تغییرات درآمدي (قدرت خرید افراد)، نیازهاي جدید و تولید و عرضه کالاهاي جدید، لازم است که در دوره هاي زمانی معینی، سال پایه شاخص مذکور نیز بهنگام شود. به همین منظور در مرکز آمار ایران که به استناد ماده 54 قانون برنامه پنجم به عنوان مرجع اصلی آمار رسمی کشور از جمله نرخ تورم شناخته شده است، این موضوع مورد توجه بوده و سال پایه شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها (مبناي محاسبه نرخ تورم کشور) مورد تجدید نظر قرار گرفت و از سال پایه 1381 به سال پایه 1390 تغییر یافت.

مرکز آمار با تغییر سال پایه به سال 1390 و در نظر گرفتن آن را در قالب شاخص 100، نرخ تورم کنونی را واقعی‌تر کرده است. بر پایه داده‌های موجود، اگر سال پایه همان سال 1381 در نظر گرفته می‌شد، نرخ تورم بیش از 33.1 درصد می‌بود و این یعنی با بازآوری سال پایه این امر به شکل صحیح‌تری محاسبه می‌گردد. بر اساس گزارش این مرکز، تورم نقطه‌ای فروردین‌ماه 1391 نسبت به فروردین‌ماه 1390 رشد 38.7 درصدی داشته و تورم میانگین 12 ماهه منتهی به فروردین ماه امسال نیز برابر 29.8 درصد اعلام شده است. این تورم 29.8 درصدی نسبت به تورم 28.6 درصدی اسفندماه تغییری نزدیک به یک درصد را نشان می‌دهد. در این گزارش همچنین، تورم سبد «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» 47.8 درصد و تورم کالاهای غیر خوراکی و خدماتی 23.5 درصد درج شده است.

نمودار نرخ تورم میانگین به گزارش مرکز آمار ایران

بر اساس گزارش مرکز آمار، بیشترین تورم محاسبه شده در سبد کالاها، برای دخانیات و سبزیجات (سبزی‌ها و حبوبات) بوده است که به ترتیب دارای تورم 87.5 و 69.6 درصد هستند. تورم نقطه‌ای همین دو کالا نشان می‌دهد که شاخص قیمت مرتبط با آنها در فروردین 92 نسبت به فرودین 91 به ترتیب به مقدار 104.9 و 104.7 درصد افزایش یافته‌اند. همچنین کمترین تورم محاسبه شده نیز به ارتباطات و آموزش تعلق می‌گیرند که میانگین سطح عمومی قیمت‌های آنها در سال منتهی به فروردین 92 به ترتیب به میزان 8.7 و 10.2 درصد رشد یافته است.

اما از سوی دیگر، بانک مرکزی هم با اعلام تورم 32.3 درصدی برای فروردین ماه 1391 از مرکز آمار جا نماند. بانک مرکزی همچنین تورم سالیانه 91 را به میزان 30.5 درصد اعلام کرد. تفاوت 2.5 درصدی این تورم‌ها البته با توجه به نوع سبد کالاهای مورد بررسی و نوع و گستره آنها، تا حدی قابل توجیه است. اما صورت مسأله همچنان پر رنگ است: رکود تورمی!

در شرایطی که بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه، کنترل تورم امر حیاتی و مهمی در نظام اقتصادی جمهوری اسلامی برشمرده می‌شود، اما مشاهده می‌کنیم که اقتصاد دولتی ما در این زمینه به وادادگی رسیده است. این مطلب از آنجا بیشتر نمایان می‌شود که ملت و مسئولین ما آرام آرام به تورم عادت کرده‌اند و ما علاوه بر تورم چیره بر اقتصادمان، از عادت کردن به تورم و خو گرفتن با آن رنج می‌بریم. شاید همین پذیرش عمومی تورم است که ما را به این جا کشانده و این مسأله باعث می‌شود چرخ تورم همچنان بگردد و دولت در جهت کاهش و مدیریت آن گام مثبتی بر ندارد.