در روزنامه شرق منتشر شد؛

جایگاه قرض‌الحسنه در بانکداری اسلامی

اصل موضوع در بانکداری اسلامی نظام قرض‌الحسنه است اما با توجه به حوزه ورود تورم به عرصه اقتصاد، این عملیات تحت غالب ساير عقود هم قرار مي‌گيرد؛ مثل عقود مبادله‌اي و مشارکتي.

کد خبر: ۱۸۸۲۸۰

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۳۹۶ - ۲۰:۴۹

به گزارش روابط عمومی بانک قرض الحسنه مهرایران، به نقل از روزنامه شرق، عقد قرض‌الحسنه هم یکی از عقودي است که در کنار عقودي كه اسم برده شد، جاي مي‌گيرد.

اما با لحاظ‌كردن نرخ تورم در حوزه اقتصاد و حفظ قدرت خريد سپرده‌گذاران، نظام بانكي براساس تجهيز منابع شكل مي‌گيرد و تجهيز منابع هم از طريق سپرده‌گذاري مردم است. براي اينكه اين تجهير منابع با كاهش قدرت خريد همراه نباشد، نرخ تورم در آن لحاظ مي‌شود و تجهيز منابع به علاوه نرخي كه تعيين‌كننده تعادل با تورم است، براي حفظ قدرت خريد به سپرده‌گذار پرداخت مي‌شود.

اين تعادل كه در حوزه اقتصاد محور اصلي قرار مي‌گيرد، اين است كه اگر نرخ تورم پايين‌تر از نرخ سود بانكي باشد، درست به نظر نمي‌آيد، چون ساير فعاليت‌ها را تحت تأثير قرار مي‌دهد؛ يعني فعاليت‌هاي ديگر مثل حوزه‌هاي توليد و خدمات شكل نمي‌گيرد و اگر نرخ سود زير نرخ تورم باشد، در آن حالت هم كاهش قدرت خريد را به‌دنبال خواهد داشت كه مطلوب وضعيت اقتصادي نيست. بنابراين بهترين شيوه‌اي كه توصيه مي‌شود و در برخي بانك‌هاي غربي هم رايج است، بحث مشاركت‌هاست. به‌هر‌حال در پايان مشاركت سود به نسبت بين سپرده‌گذار بانك و تسهيلات‌گيرنده توزيع مي‌شود.

بنابراين وضعيت قرض‌الحسنه، اصل حاكم بر نظام بانكداري اسلامي است. وقتي تورم ايجاد شود، اين نرخ تغيير مي‌يابد و در چارچوب ساير عقود شكل اجرائي خود را خواهد گرفت.

بنابراين نظام قرض‌الحسنه به‌عنوان يك نظام اصل در بانكداري اسلامي است كه با توضيح داده‌شده، مجموعه نظام بانكداري بدون ربا در اقتصاد شكل مي‌گيرد. يكي از معضلات اصلي در حوزه اقتصاد و ناهنجاري‌هاي اقتصادي كه ما شاهد آن هستيم، بحث اشتغال ناكافي است؛ يعني نرخ بي‌كاري بالاست و عرضه‌و‌تقاضاي كار در حالت تعادل قرار ندارند.

براي اينكه اين تعادل ايجاد شود، نياز به سرمايه‌گذاري است تا شغل ايجاد شود و اشتغال افزايش و نرخ بي‌كاري كاهش يابد. بحث‌هايي مثل ايجاد اشتغال يا ازدواج، رفع بيماري‌ها و مشكلات جاري نيز به همين صورت است.

فرض کنید با نزدیک‌شدن فصل زمستان می‌خواهند پشت بام‌ها را قیرگوني کنند که نياز به وجهي است. مسئوليت اين وجه در قبال نظام بانكي است كه بايد آن را سريعا براي خانوارها تأمين كنند كه اگر تأمين نشود يا اگر ازدواج شكل نگيرد، ناهنجاري‌هاي خاص خود را در سطح جامعه خواهد داشت.

اگر سرمایه‌گذاری صورت نگیرد و شغلی ايجاد نشود، مي‌تواند بازتاب‌هاي منفي را در حوزه اقتصاد به‌وجود آورد.

بنابراين اگر يک اقتصاد سالم و هنجاري را مي‌خواهيم، بايد اقتصاد از هر چه ناهنجار است، پرهيز کند که يکي از آنها بي‌كاري است و شغل مي‌تواند زمينه‌هاي قرض‌الحسنه‌اي مثل سرمايه‌گذاري‌هاي كوچك، وام‌هاي كوچك و قرض‌الحسنه‌اي را ايجاد كند.

مثلا فرض کنید در برخی مناطق با ارائه یک چرخ خیاطي حول‌و‌حوش سه ميليون توماني يک خانوار مي‌تواند درآمدي را کسب كند و يك خانوار را در حد پوشش هزينه‌ها قرار دهد.

بنابراين قرض‌الحسنه‌ها تا حدي مي‌تواند شغل‌هاي زودبازدهي را به‌وجود آورد. مثلا ارائه دستگاه توليد بستني‌هاي قيفي يا توليد ظروف يك‌بار‌مصرف در جاهاي مختلف مي‌تواند از طريق وام‌هاي قرض‌الحسنه و مبالغ كوچك شغل ايجاد كند و با شغلي كه ايجاد مي‌شود، با دادن وام‌هاي ازدواج، هم ازدواج صورت گيرد و هم برخي ناهنجاري‌هاي جامعه را پوشش دهد. بنابراين اين مسكني است كه مي‌تواند زمينه شغل‌هاي پايدار را هم فراهم كند.