مراحل تهیه پرونده ثبت‌ جهانی چوگان بسیار سخت و پیچیده بود

عضو هیات‌علمی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری و مسئول تهیه پرونده چوگان پس از ثبت جهانی این میراث ناملموس ایران، تهیه آن را دارای مراحل سخت و پیچیده توصیف کرد.

کد خبر: ۱۸۸۲۰۲

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۳۹۶ - ۱۵:۱۷

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، مرتضی رضوانفر، مسئول تهیه پرونده چوگان که در کارنامه خود مدیریت 5 پرونده ثبت جهانی از مجموع 11 پرونده ثبت شده ایران را دارد، درباره مراحل تهیه پرونده چوگان و نقش دستگاه‌ها گفت: تهیه پرونده به عهده گروه‌های غیردولتی و افراد خاص مانند اجراکنندگان و حاملان چوگان بوده است و دستگاه‌های دولتی در انتهای کار وارد شده و نقش جنبی داشته‌اند.
به گفته او، حتی هزینه‌های اصلی تهیه پرونده سنگین چوگان از سوی حمزه ایلخانی‌زاده، کارآفرین و رئیس باشگاه چوگان البرز و چند نفر از داوطلبان پرداخت شده است.
رضوانفر با اشاره به مراحل بسیار سخت و پیچیده تهیه پرونده چوگان که نزدیک به 3 سال از 92 تا 95 طول کشید، گفت: همه هیات‌های چوگان و انجمن‌های مربوطه، مورد مشورت قرار گرفتند و تقسیم وظایف صورت گرفت تا کار گروهی شکل گیرد.
او افزود: در پرونده چوگان به تفاوت‌ها در اجرا، آموزش و ترویج اعم از بخش بازی چوگان و حوزه موسیقی و روایت‌گری توجه شد تا جامعیت پیدا کند، همچنین گستره چوگان در ادبیات، هنرهای سنتی، اساطیر، هویت جمعی و دیگر حوزه ها با بیان تفاوت‌ها و جلوه‌های مختلف در کشور مستند و ارائه شد.

** گستردگی عناصر مربوط به چوگان
رضوانفر یکی از بزرگ‌ترین مشکلات کار را تعدد و گستردگی عناصر مربوط به چوگان در وجوه مختلف زندگی و فضای کشور دانست.
این عضو هیات‌علمی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری در ادامه اظهار کرد: پرونده چوگان پس از 20 ماه مراحل بررسی و همچنین بر اساس پنج معیار ثبت جهانی، دارای شرایط ثبت، معرفی شد تا در اجلاس کره جنوبی، تصمیم نهایی درباره آن گرفته شود.
او این امر را اتفاقی بسیار ارزشمند دانست چراکه طبق نظر کمیته ارزیاب، ایران جزء 22 کشوری است که پرونده‌اش قابلیت ثبت پیدا کرده و در این میان، 12 پرونده که مربوط به 18 کشور است برگشت خورده است.
رضوانفر که پیش از این ریاست پژوهشکده مردم‌شناسی را عهده‌دار بوده است، در توضیح دلایل قبول شدن چوگان برای معرفی به اجلاس کمیته بین‌الدول گفت: چوگان یک عنصر فرهنگی است که قویا با تاریخ و هویت اجرا کنندگان آن مرتبط است، این عنصر به صورت گسترده‌ای در ادبیات، نقالی، قصه‌گویی، ضرب المثل‌ها، نقاشی مینیاتور، صنایع‌دستی و تزیینات معماری حضور داشته و جزء با ارزشی از جهان بینی و سمبلیسم اجرا کنندگان آن است.
او افزود: چوگان به‌عنوان عنصری که سلامتی روح و جسم را به همراه دارد دارای ارزشهای متنوعی از جمله هویت و شأن اجتماعی چوگان به عنوان یک بازی فاخر، ایجاد ارتباط میان طبیعت، انسان و اسب خصوصا در پاسخ به نیاز بشر شهرنشین است.
عضو هیات‌علمی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری افزود: مفرح بودن و کارکردهای شادی‌آفرین بازی و هنرهای جنبی آن و همچنین ایجاد حس تعلق اجراکنندگان به یک جامعه و تاریخ، همچنین حضور زن و مرد و اعضای خانواده و ایجاد روابط بین نسلی در یک رقابت سالم و چندین خصوصیت ارزشمند دیگر را از ارزش‌های چوگان دانست.
در دوازدهمین نشست کمیته بین‌الدول یونسکو برای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس که پنجشنبه گذشته، 16 آذرماه در کره جنوبی برگزار شد، «چوگان بازی سوار بر اسب همراه با روایتگری و موسیقی» و «هنر ساختن و نواختن کمانچه» به نام ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.