99 درصد منابع بومی کشور در بانک ملی ژن ایران وجود دارد؛

وابستگی 30درصدی تولید کشاورزی ایران به منابع ژنتیکی خارجی

مشاور وزیر جهاد کشاورزی از وابستگی 98 درصدی منابع تولیدی کشورهای اروپایی به منابع ژنتیکی خارجی خبر داد که این میزان در مورد ایران به 30 درصد می‌رسد.

کد خبر: ۱۸۷۴۹۵

تاریخ: ۱۲ آذر ۱۳۹۶ - ۲۰:۵۴

به گزارش ایران اکونومیست؛ «جواد مظفری» امروز (یکشنبه) در نشست خبری درباره حفاظت و بهره برداری از منابع ژنتیکی بخش کشاورزی گفت: بیش از 99 درصد ذخایر بانک ملی ژن ایران از منابع بومی کشور است اما منابع ژنتیکی کشورهای دیگر مانند برخی درختان، ذرت و سویا را نیز داریم که پس از ورود به ایران بومی شده اند.

به گفته وی، در بانک ژن ایران بیش از 70 هزار نوع ژن گیاهی و در بانک ژن مرتع و جنگل ایران بیش از 45هزار نوع ژن گیاهی وجود دارد که بکارگیری آنها موجب افزایش بهره وری می شود.

وی که مدیرکل دفتر ارتباطات علمی و همکاری‌های بین‌المللی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی است، گفت: در دنیا تولیدات محصولات کشاورزی مستلزم وجود سه نهاده آب، خاک و ذخایر ژنتیکی گیاهی و جانوری است که ایران نیز منفک از این قضیه نیست بنابراین باید برای ارتقای تولیدات خود در حفظ این سه منبع بکوشد.

وی افزود: باید به توان ژنتیکی توجه ویژه ای داشت زیرا محصولاتی که این توان را نداشته باشند با صرف همه امکانات نیز نمی توانند پاسخگوی بخش تولید باشند.

** لزوم مطالعه دقیق تولید گیاهان تراریخته

مشاور وزیر جهاد کشاورزی گفت: تولید گیاهان تراریخته در کشور باید به طور دقیق و علمی مورد مطالعه قرار گیرد تا منابع ژنتیکی دچار تخریب و مشکل نشود.

وی تاکید کرد یکی از مهم‌ترین برنامه‌های کشورهای پیشرفته دستیابی به منابع ژنتیکی است بنابراین باید قوانین محکمی در این زمینه وجود داشته باشد تا از تاراج آنها جلوگیری شود.

مظفری افزود: چگونگی حفظ منابع ژنتیکی یکی از دغدغه‌های اساسی کشورهاست؛ در حالی که قانونی برای حفظ این ذخایر نداشتیم؛ البته از سال 1381 تلاش کردیم این قانون در کشور وضع شود اما با موضع‌گیری‌های برخی منفعت‌ طلبان روبرو شدیم که تصویب آن را به تاخیر انداخت.

وی اضافه کرد: کارشکنی‌ها در دولت دهم باعث شد لایحه به مجلس شورای اسلامی نرود و در دولت یازدهم در کمیسیون علمی تحقیقاتی بررسی شد و بعد از تصویب هیات دولت در سال 1393 به مجلس رفت.

به گفته مظفری، تصویب این لایحه در یازدهم مهرماه امسال در مجلس دهم «اقدامی تاریخی برای حفاظت از ذخایر ژنتیکی کشور» است که به ایجاد سیستم منسجم ملی برای حفاظت از منابع ژنتیکی کشور و ایجاد یک نظام دسترسی و بهره‌برداری برای این منابع منجر می شود.

وی اضافه کرد: برخی ذخایر مانند ذخایر ژنتیکی از نفت و طلا ارزشمندترند و باید از آنها حفاظت کرد؛ زیرا چنین ذخایر حیاتی قیمت ندارند.

** تنگناهای مالی

مظفری گفت: بیوتکنولوژی و نانوتکنولوژی از مهمترین مسائل اصلی سیاستگذاری کشور به شمار می‌روند که به سرمایه‌گذاری نیاز دارند.

وی اعلام کرد: بانک ژن گیاهی ایران دارای اعتبار کمی بود تا اینکه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف)، طرح کلان ملی ذخایر ژنتیکی در حوزه گیاه، دام و آبزیان را تصویب و برای اجرای این طرح 1440 میلیارد ریال اعتبار پیش‌بینی کرد اما تاکنون کمتر از 10میلیارد ریال به این طرح اختصاص داده شده است.

فعالیت‌های مربوط به حفظ و استفاده از منابع ژنتیکی در ایران بیش از 50 سال قدمت دارد اما پس از پیدایش بخش تحقیقات ژنتیک و بانک ژن گیاهی ملی ایران در سال 1362 این فعالیت با شتاب بیشتری گسترش یافت.

ساماندهی واردات و صادرات و حمایت از خودکفایی در تولید کالاها بویژه محصولات غذایی از بندهای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی است که در سال 1392 ابلاغ شد.

پس از آن، سال 1395 از سوی رهبر معظم انقلاب «اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل» نام گرفت و امسال نیز (1396) «اقتصاد مقاومتی؛ تولید- اشتغال».