کلاف سردرگمی به نام پرداخت الکترونیک* مقصر کیست؛ مردم یا متولیان؟

ايران اكونوميست :کندی سرعت و قطعی هر از گاه کارت‌خوان‌های فروشگاهی که از نظر دارندگان کارت و صاحبان دستگاه، مقصر آن بانک‌ها هستند، معضلی است که مردم و پذیرندگان این دستگاه‌ها آن را از چشم بانک می‌بینند در حالی که ریشه مشکل، شاید جای دیگری باشد.

کد خبر: ۱۸۵۶۲

تاریخ: ۰۹ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۰۶:۳۴

کلاف سردرگمی به نام پرداخت الکترونیک/ مقصر کیست؛ مردم یا متولیان؟

در فروشگاه‌های دارای دستگاه POS یا همان پایانه‌های فروشگاهی که گام می‌گذاری این ترس با تو همراه است که آیا از کارت همراهت برای خرید می‌توانی استفاده کنی یا نه!!!!

دلائل فراوانی برای این دلهره وجود دارد؛ دلائلی که در زمان های مختلف، کم و زیاد نیز افزوده می شود. همین چند ماه پیش بود که برخی از فروشگاه ها پس از مواجه شدن با کندی سرعت عمل این دستگاه ها و برخی نیز با شنیدن شایعه رصد شدن میزان واریز این دستگاه ها از سوی سازمان امور مالیاتی، دستگاه های خود را جمع کردند.

بگذریم از اینکه همان فروشگاه ها پس از مدتی با کم شدن مشتریان و اطمینان از عدم ارتباط این دستگاه ها به سازمان امور مالیاتی به استفاده مجدد از آن روی آوردند.

مشکل همچنان باقی اما همان کندی سرعت و قطعی هر از چند گاهی دستگاه‌هاست که از نظر دارندگان کارت و صاحبان دستگاه های کارتخوان، مقصر آن بانک ها هستند. غافل از آنکه ارائه سرویس های خدمات الکترونیک بانکی توسط شرکت هایی انجام می پذیرد که اغلب مردم و پذیرندگان از وجود آنها بی اطلاعند و صرفا نام بانکی را که بر دستگاه POS حک شده می شناسند.

این شرکت ها که در عرف بانکداری الکترونیکی به آنها PSP می گویند در واقع مسئولیت تهیه، توزیع دستگاه های پوز یا همان کارتخوان ها را بر عهده دارند. این شرکت ها واسطه میان بانک ها و فروشگاه های دارای دستگاه های کارتخوان هستند.

اخیراً نیز ضلع سومی به این دو اضافه شده که همان شرکت شاپرک است. از انجایی که برخی شرکت های پی اس پی در چند سال اخیر دچار مشکلاتی در ارائه خدمات و حفظ امنیت اطلاعات مشتریان بانک ها شدند، بانک مرکزی به عنوان نهاد ناظر بر شبکه بانکی کشور، شرکت شاپرک را راه اندازی کرد و این شرکت مأمور نظارت بر عملکرد پی اس پی ها شد البته در تمامی زمینه ها.

بنابراین در مواجهه و تحلیل مشکلات موجود در مسیر استفاده از دستگاه های کارت خوان باید مجموعه ای از عوامل را مورد بررسی قرار داد؛ زیرساخت بانک‌ها، خدمات پی اس پی ها، زیرساخت های الکترونیکی کشور و..... اما آنچه در عمل شاهد آن هستیم این است که کابران این سیستم اعم از دارندگان کارت های بانکی و دارندگان دستگاه های کارتخوان، تنها بانکی را که آرم بانک روی آن نصب شده، مقصر می دانند.

گشتی در خیابان های شهر و پرس‌وجو از مغازه دارها به خوبی این واقعیت را نشان می دهد و البته این حقیقت را نیز گوشزد می کند که مسئولان باید تلاش بیشتری برای ارائه اطلاعات کافی به جامعه و فرهنگ سازی در زمینه استفاده از خدمات بانکداری الکترونیکی به خرج دهند.

محمد توسلی صاحب سوپرمارکتی در خیابان ستارخان معتقد است معمولا از ساعت 5 عصر به بعد بهتر است از هر کارتی با دستگاه مربوط به همان کارت استفاده شود.

وی در باره کندی سرعت پایانه های فروشگاهی می گوید: وقتی کارت یک بانک را از POS همان بانک می کشیم، خیلی کم پیش می آید مشکلی داشته باشد اما وقتی بار اول موفق نشدی دیگر نباید امتحان کنی و بهتر است از کارت دیگری با POS دیگری استفاده کنی.

به اعتقاد وی، صادرات و مسکن و رفاه بانک هایی هستند که وقتی قطع شوند حداقل 2 تا 3 ساعت قطع هستند.

حسین مردی صاحب یک کارواش و تعمیرگاه خودرو در حوالی طرشت از مسائل و مشکلاتی که قطعی این سرویس ها در شب عید برایش ایجاد کرده صحبت می گوید.

معطل شدن رانندگان برای پرداخت کارتی، دوری از اولین دستگاه ATM و نداشتن دستگاه POS از مشکلاتی بود که وی را به شدت حتی از کلمه بانکداری الکترونیک گریزان کرده بود.

او که کاسبی قدیمی است مدتی طول کشیده بود تا با نصب یک دستگاه POS توسط پسرش موافقت کند اما پس از مواجه شدن با این مشکلات از پسرش خواسته است که همچنان طبق روال قبل هر صبح اسکناس خرد به کارواش بیاورد تا مردم معطل نشوند.

او معتقد است برخی بانک ها به فکر مردم نیستند فقط می خواهند شعباتشان خلوت باشند تا کارمندانشان چرت بزنند!

پسر او که فردی تحصیلکرده در رشته مکانیک است اما نظر دیگری داشت؛ او معتقد است اگر مردم با این مشکلات کوچک کنار بیایند به نفع همه است.

به نظر وی، در حالی که دنیا به سمت استفاده از موبایل برای پرداخت می رود خیلی بد است که ما هنوز نمی توانیم یک دستگاه POS را که به مشتریان داده ایم، مدیریت کنیم و این همه نارضایتی در مردم و مشتریان بانکی ایجاد کرده ایم.

او فکر می کند اگر روزی بتواند با رئیس کل بانک مرکزی صحبت کند حتما از وی درخواست خواهد کرد به گزارشهای نارضایتی دارندگان POS رسیدگی کند و شرکت یا بانکی را که باعث ایجاد این نارضایتی ها از بانکداری الکترونیکی شده جریمه و حتی از شبکه بانکی اخراج کند.

صاحب یکی از داروخانه های خیابانی پرتردد در مرکز شهر که مجهز به چند دستگاه POS از بانک های مختلف است، اطلاعات بیشتری دارد.

او که مطالعاتی در این زمینه هم دارد گفت: بانک هایی که بیشترین تعداد POS را دارند بیشتر مواقع کندی سرعت دارند اما وقتی از کارت یا POS بانک های کوچکتر استفاده می کنیم، بهتر جواب می گیریم.

به نظر وی، بانک های ما از ابتدای ورود بانکداری الکترونیکی فقط به فکر جذب مشتری بیشتر بودند و هیچ نوسازی و تغییری از 10 سال پیش تا امروز در نرم افزارها و سخت افزارهایشان انجام نداده اند.

وی معتقد است: افزایش جمعیت استفاده کننده از کارت بانک مانند سیلی است که به سمت دستگاه ها هجوم می برد و ابزارهای بانکی طاقت و تحمل فشار این سیل را ندارند. او کندی سرعت در انجام تراکنش این دستگاهها را در برخی مراکز مثل بیمارستانها و داروخانه ها عامل خطرناک و باعث ایجاد مخاطرات غیر قابل جبران می داند.

وی گفت: وقتی فردی برای دریافت دارویی که جان بیماری را نجات می دهد به داروخانه مراجعه می کند، گذشت هر ثانیه برای او مهم است. پس وقتی مردم برای سرعت بیشتر استفاده از خدمات بانکی رو به بانکداری الکترونیکی می آوردند، بهترین زمان برای اینکه از آن بهره ببرند همین استفاده در امور پزشکی و بیمارستانی است و باید فکری برای این مراکز بشود تا در ساعات ترافیک دچار مشکل نشوند.

وی معتقد است اگر برای صنف طلافروش واریز آنی حیاتی است برای جامعه پزشکی هم پرداخت الکترونیک سریع حیاتی است و به جان مردم ربط دارد.

خانم «ر» کارمند بانکی در یکی از میادین شلوغ شهر هم از نارضایتی و اعلام شکایت مشتریان از دستگاههای POS خبر می دهد.

وی گفت: مدتی است برخی از فروشندگان و افرادی که جهت امور واریز و دریافت خود را به دلیل استفاده از POS کمتر در شعبه حاضر می شدند، مجددا رفت آمد خود را به شعبه و انجام تراکنش های بانکی حضوری آغاز کرده اند.

وی که کارمند یکی از بانک های دولتی است، گفت: شرکت ارائه دهنده خدمات پرداخت الکترونیک ما شرکتی خوشنام و متخصص در این زمینه است اما ما کارکنان شعب مورد عتاب و بازخواست دارندگان POS های بانکمان قرار می گیریم که چرا سرویس خوب نیست و چرا این دستگاه ها این همه مشکل دارند.

وی گفت: ما می‌دانیم که مشکل از بانک نیست و این وظیفه شرکت PSP است که این خدمات را به بانک ما ارائه می دهد اما مردم این را نمی دانند و فقط به آرم روی دستگاه POS اعتماد می کنند و همین باعث می شود که زمان های قطع سیستم و یا عدم پاسخگویی سریع به ما مراجعه کنند و نارضایتی خود را به ما منتقل می کنند.

با شنیدن و خواندن این گلایه ها یه نظر می رسد لازم باشد مسئولان شبکه بانکی کشور، مدیران خدمات الکترونیکی بانک ها، مدیران خدمات انفورماتیک بانک مرکزی، مدیران پی اس پی ها و..... توضیحاتی برای روشن شدن افکار عمومی ارائه دهند.