خطر آنفلوآنزای پرندگان همچنان در کمین است

آنفلوانزای پرندگان که توسط گونه ‏A‏ ویروس آنفلوانزا ایجاد می شود ؛ در زُمره بیماری های خطرناک پرندگان به شمار می رود.

کد خبر: ۱۸۴۸۳۴

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۳۹۶ - ۱۴:۴۲

به گزارش ایران اکونومیست؛ آنفلوانزای پرندگان به نام 'H5N8' که بعنوان معضل جهانی مطرح شده است یک بیماری ویروسی در طیوراست که گونه های زیادی از پرندگان اهلی و وحشی را مبتلا کرده و باعث ایجاد تلفات شده است ولی در عین حال در برخی از گونه های پرندگان به ویژه پرندگان آبزی می تواند بدون ایجاد علایم بالینی وجود داشته و آنها را به مخزن ویروس تبدیل کند.

تمام پرندگان نسبت به ویروس آنفلوانزا حساس هستند؛ اما مرغ، خروس، کبوتر، بوقلمون، شترمرغ، قرقاول، کبک، بلدرچین و پرندگان زینتی مانند طوطی، مینا، و سهره از بقیه حساس ترند.

با توجه به اهمیت اقتصادی و بهداشتی بیماری آنفلوانزای فوق حاد پرندگان، اجرای اقدامات امنیت زیستی و قرنطینه ای به منظور پیشگیری از این بیماری اجتناب ناپذیر است.

به گفته کارشناسان در شرایط کنونی که فصل مهاجرت پرندگان محسوب می شود و استان اصفهان به عنوان یکی از استان های میزبان این پرندگان برای زمستان گذرانی است باید از شکار پرندگان مهاجر خودداری و هرگونه تلفات غیرعادی در جمعیت طیور به نزدیکترین اداره دامپزشکی اطلاع داده شود.

آنفلوانزای پرندگان تاکنون در کشورهای مختلف جهان و ایران خسارت زیادی را به تولیدکنندگان طیور وارد کرده است.
با آغاز فصل سرما و کوچ پرندگان احتمال شیوع این بیماری در میان طیور افزایش می یابد و به همین دلیل ادارات دامپزشکی سراسر کشور به حالت آماده باش درمی آیند.

مدیرکل دامپزشکی استان اصفهان، گفت: تاکنون هیچ موردی از بروز بیماری آنفلوانزای فوق حاد پرندگان در استان گزارش نشده است ولی امکان شیوع آن وجود دارد به همین دلیل باید مراقبت ها و اقدام های پیشگیرانه لازم انجام شود.

دکتر شهرام موحدی افزود: بالا بردن سطح آگاهی شهروندان از بیماری آنفلوانزای فوق حاد پرندگان و نحوه انتقال آن از مهمترین راه های مقابله با این بیماری و کاهش اثرات آن است.

وی گفت: با توجه به مهاجرت پرندگان مهاجر به استان احتمال انتقال بیماری آنفلوانزای فوق حاد پرندگان به مرغداری ها وجود دارد و برای جلوگیری از انتقال این بیماری، تولیدکنندگان باید همکاری لازم را با بازرسان داشته باشند و از هرگونه جابه جایی طیور و کود مرغی بدون مجوز دامپزشکی و خرید پرندگان زنده از دوره گردها خودداری کنند.

به گفته موحدی، با توجه به اینکه پرندگان آزاد پرواز و مهاجر عامل اصلی انتقال این بیماری هستند، برای کنترل و جلوگیری از انتقال این بیماری باید از خرید و فروش هر نوع پرنده آزاد پرواز، زینتی، آبزی پرور و پرندگان بومی خودداری شود.

مدیرکل دامپزشکی اصفهان افزود: با سرد شدن هوا و شروع فصل مهاجرت پرندگان آبزی که در واقع منبع بیماری آنفلوآنزا محسوب می شوند، شرایط برای فعالیت بیشتر عوامل ویروسی و باکتریائی نیز فراهم می شود.

وی تاکید کرد: ضدعفونی کردن و جلوگیری از تردد افراد غیرمسئول به مرغداری ها، در پیشگیری از بسیاری از بیماری‌ها و از جمله آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان مؤثر است.

موحدی از مرغداران خواست در صورت مشاهده نشانه‌های بیماری و تلفات غیرعادی در جمعیت طیور خود، به اداره کل دامپزشکی استان یا شبکه های دامپزشکی شهرستان ها برای انجام اقدامات فوری اطلاع دهند.

وی با بیان اینکه وضعیت 30 تا 40 درصد مرغداری های استان از لحاظ بهداشتی ایده آل نیست، افزود:برای رسیدن به وضعیت ایده آل و مقابله با این ویروس، فقط فعالیت شبکه دامپزشکی به تنهایی موثر نیست بلکه باید شورایعالی مدیریت بحران و سایر دستگاه ها نیز در این زمینه همکاری لازم را داشته باشند.

موحدی گفت:از مردم بویژه تولیدکنندگان مرغ، پرورش‌ دهندگان بوقلمون، شترمرغ، کبک و بلدرچین انتظار داریم تا در درجه اول شرایط زیستی مزرعه خود را به بالاترین حد ممکن برسانند و اجازه ورود هیچ شخصی به مزرعه خود را ندهند مگراینکه دوش بگیرد و لباس‌های اولیه خود را از تن خارج کند.

وی با بیان اینکه رفت‌ و آمد به مزرعه باید به حداقل ممکن برسد و هیچ پرنده آزاد پروازی اعم از گنجشک و کلاغ نباید به انبار طیور مزرعه وارد شود، افزود: در زمان کنترل نباید هیچ خودرویی به مزرعه ورود و خروج داشته باشد مگراینکه قبل و بعد از ورود و خروج خودرو به صورت کامل ضد عفونی شود.

مدیرکل دامپزشکی استان اصفهان گفت: باید از قرار دادن تلفات طیور در اختیار سگ، گربه، پرندگان و جوندگان دیگر خودداری کنند زیرا مصرف لاشه حیوانات آلوده باعث انتقال بیماری می‌شود.

وی با بیان اینکه مواد غذایی مزرعه پرورش طیور باید تحت نظارت دامپزشکی تهیه شود گفت: هرگونه ورود و خروج مواد مرغداری اعم از دان، کود مرغی، تخم‌مرغ و غیره باید با گواهی سلامت و مجوز از دامپزشکی انجام شود.

مدیرکل دامپزشکی استان از مردم خواست در صورت مشاهده تلفات غیر طبیعی در طیور خانگی، خبر تلفات را به این اداره کل گزارش کنند و یا تلفات را به صورت بهداشتی دفن کنند.

وی خاطرنشان کرد: مردم می توانند بدون هیچگونه نگرانی گوشت مرغ، بوقلمون، بلدرچین و تخم مرغ مورد نیاز خود را از اماکن عرضه معتبر با بسته بندی، کد و مهمور به مهر دامپزشکی خریداری و با اطمینان مصرف کنند.

موحدی با اشاره به تلفات سال گذشته بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان در استان اصفهان گفت:از مجموع حدود 30 میلیون قطعه طیور صنعتی در استان اصفهان حدود سه میلیون قطعه و از مجموع سه میلیون قطعه طیور بومی و روستایی استان، حدود 30 هزار قطعه بر اثر ابتلا به ویروس آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان معدوم شدند.

وی با بیان اینکه کمتر از یک درصد از طیور بومی و 3درصد از طیور صنعتی معدوم شدند، افزود: با تلاش شبانه روزی کارکنان دامپزشکی استان سلامت بیش از99 درصد طیور بومی و 97 درصد از طیور صنعتی تامین شد.

مدیرکل دامپزشکی استان اصفهان با بیان اینکه سال گذشته حدود 20 میلیارد ریال برای جبران خسارت آنفلوآنزای پرندگان به واحدهای تولید طیور صنعتی و روستایی در استان اصفهان اختصاص یافت، گفت: از این میزان، حدود 16 میلیارد ریال به حوزه طیور صنعتی و چهار میلیارد ریال به طیور بومی و روستایی اختصاص پیدا کرد.

**علایم بیماری آنفلوانزای پرندگان
عفونت آنفلوانزای پرندگان سبب بروز ضعف، بی حالی، سیخ شدن پرها، عطش فراوان، اسهال و..... می شود، علایم آنفلوانزای پرندگان در انسان مشابه با آنفلوانزای انسانی است و شامل تب، سرفه، گلودرد، درد عضلانی التهاب ملتحمه و در موارد شدید‏، مشکلات تنفسی و پنومونی می باشد اغلب بیماران دچار تب (بیش از 38 درجه) کسالت و بی حالی، گرفتاری دستگاه تنفس تحتانی، زجر تنفسی، تاکی پنه، رال های ریوی می شوند.

** درمان بیماری
بیماران مبتلا را باید در بیمارستان بستری کرد که اکثر بیماران پس از 48 ساعت به دلیل نارسایی چند ارگان و افت فشار خون در نهایت به بستری شدن در ‏ICu‏ و تهویه مکانیکی پیدا می کنند، داروهای مورد استفاده شامل ترکیبات ضد ویروسی نظیر اوسلتامیویر می باشد که خوراکی بوده و کاملا علیه ویروس آنفلوانزای پرندگان موثر است.

اثر بخشی داروهای مذکور بستگی به تجویز سریع دارد، ولی 48 ساعت اول شروع علایم بالینی دارد. تأخیر در شروع درمان ممکن است داروی تجویز شده دیگر موثر نباشد. می توان از داروهای ضد ویروس نظیر امانتادین و ریمانتادین استفاده کرد.‏

**راه های پیشگیری از آنفلوانزای پرندگان و انسان
بیماران باید در وضعیت ایزولاسیون تنفسی و تماسی قرار گیرند، پرسنل بهداشتی و درمانی باید از ماسک، گان، آستین بلند محافظ صورت و عینک استفاده کنند،ملاقات نمودن بیماران و گردش آنها در محیط بیمارستان ممنوع است، رعایت بهداشت فردی و اجتماعی ضرورت دارد، وسایل یکبار مصرف به بیماران داده شود.

**کنترل آنفلوانزای پرندگان
مهمترین اقدام کنترلی شامل معدوم کردن سریع علیه پرندگان بیمار یا تماس یافته، دفع مناسب لاشه پرندگان و قرنطینه و ضدعفونی کردن مرغداری ها است.

ویروس آنفلوانزا در عرض نیم ساعت در دمای 60 درجه سانتی گراد و نیز در تماس با مواد ضدعفونی کننده نظیر فرمالین وید از بین می رود.

جالب است که بدانیم یک گرم کود آلوده به ویروس آنفلوانزا می تواند در حدود یک میلیون مرغ را آلوده کند یکی دیگر از اقدامات کنترلی، محدود نمودن جابجایی پرندگان در داخل کشور و یا بین کشورها است.

به نظر می رسد با جلوگیری از تماس ماکیان اهلی با پرندگان وحشی از انتشار ویروس این بیماری پیشگیری می گردد، استفاده از ماکیان اهلی از آب آلوده به فضولات پرندگان وحشی به آسانی باعث انتقال ویروس به آنها می شود.

بیماری آنفلوانزای فوق حاد پرندگان H5N8 ، ویروسی و مشترک بین انسان و طیور است.

اولین بار گزارش رسمی مسوولان دولتی چندکشور در آغاز ماه ژوئیه سال 2005 میلادی در باره همه‌گیری ویروس H5N8 در مرز برخی کشورها به سازمان بهداشت جهانی دام (OIE)داده شد و در پایان همان ماه، روسیه و قزاقستان گسترش آنفلوآنزای پرندگان را در کشورهای خود اعلام کردند و گفتند که عامل بیماری، ویروس H5N8 است.

از زمان ارائه نخستین گزارش‌های شیوع این ویروس در طیور موجود در روسیه که دامنه آن تنها بصورت محدود در سیبری بود، این ویروس شروع به گسترش به سمت غرب کرد بطوری که در قزاقستان در چند روستای مجاور مناطق آبی، نخستین شیوع این ویروس رویت شد.

انسان در ارتباط مستقیم با پرندگان بیمار یا لاشه‌های پرندگان کشته شده می تواند به این بیماری مبتلا شود.

منشاء این بیماری پرندگان مهاجری عنوان می شود که در فصل سرد سال از مناطق سردسیر شمالی وارد مناطق گرم یا معتدل می شوند.