محققان ایرانی به روشی نوین در درمان سرطان دست یافتند

گروهی از محققان ایرانی به روشی نوین برای درمان سرطان نوروبلاستوما دست یافتند که اولین از نوع خود در جهان است.

کد خبر: ۱۸۴۳۷۱

تاریخ: ۲۳ آبان ۱۳۹۶ - ۱۲:۱۲

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، در طرحی با حمایت ستاد توسعه فناوری‌های سلول‌های بنیادی این معاونت، پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران توانستند با فعال کردن سلول های ایمنی علیه سلول های سرطانی، مدل حیوانی مبتلا به این عارضه را درمان کنند و سلول های سرطانی را به میزان قابل توجهی از بین ببرند.

علیرضا شعاع حسنی محقق اول این پژوهش در رابطه با این روش گفت: سلول های کشنده ذاتی نوعی از سلول‌های سیستم ایمنی هستند که خط اول دفاعی بدن در برابر عوامل مهاجم و سلول های سرطانی را تشکیل می‌دهند. اما گاه سلول های سرطانی با مکانیسم‌های پیچیده ای قادرند از دست سلول های کشنده ذاتی فرار و حتی آنها را غیرفعال کنند و در نتیجه پنهانی به رشد موذیانه خود ادامه دهند.
وی توضیح داد: سلول های مختلف با استفاده از ترشحات بسته‌بندی‌شده‌ای به نام 'اگزوزوم' با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و تبادل اطلاعات می‌کنند. اساس روش نوین ایجاد شده در این پژوهش نیز بر این استوار است که اگزوزوم‌های سلول های کشنده ذاتی که در تماس با سلول های تومورال نوروبلاستوما بوده‌اند، در آزمایشگاه استخراج می‌شوند؛ سپس این اگزوزوم‌ها در مجاورت و تماس با سلول‌های کشنده ذاتی دیگری که بکر هستند، قرار می‌گیرند و از این طریق این سلول ها فعال می‌شوند. در پژوهش ما ثابت شد این سلول های ایمنی فعال‌شده با قدرتی چندین برابر قادرند سلول های نوروبلاستومایی را از بین ببرند.
این محقق افزود: اگزوزوم‌های ترشح شده از سلول های کشنده ذاتی برای اولین بار در جهان در مقاله منتشر شده از این پژوهش با عنوان نگزوزوم (Nexosome) نام‌گذاری شدند.
امیرعلی حمیدیه دبیر ستاد توسعه فناوری‌های سلول‌های بنیادی معاونت علمی و سرپرست این پروژه تحقیقاتی گفت: نوروبلاستوم شایع‌ترین تومور توپر در کودکان است که درصد زیادی از مبتلایان به آن با جراحی و شیمی‌درمانی بهبود می یابند. اما برخی بیماران به شیمی‌درمانی پاسخ نمی‌دهند و تومور مجددا در بدن تشکیل می‌شود و عود می‌کند. در نتیجه لازم است برای این گروه از بیماران پیوند مغز استخوان (سلول های بنیادی خونساز) انجام شود.
وی ادامه داد: متاسفانه گاهی پیوند سلول های بنیادی خونساز نیز مؤثر نمی‌افتد و با عود بیماری عواقب ناگواری در انتظار بیمار خواهد بود. از این رو مراکز درمانی پیشرفته دنیا یافتن راهکارهای نوین برای از بین بردن این نوع از سلول های تومورال مقاوم به درمان بوده‌اند. بدون شک، ایجاد روش فعالسازی سلول‌های کشنده ذاتی در نتیجه پژوهش حاضر، یکی از درمان های امیدبخش برای علاج سرطان‌های توپر مقاوم به درمان در آینده نزدیک خواهد بود.
در مطالعه این گروه از پژوهشگران، سلول های کشنده ذاتی فعال شده با نگزوزوم‌ها بر روی مدل موشی حامل تومور نوروبلاستومایی آزمایش شدند و نتایج بیانگر این واقعیت بود که این سلول‌های فعال‌شده بسیار کارآمد موجب از بین رفتن تومور در موش‌ها و بهبود کامل آنها شدند. البته در پژوهش‌های انجام شده در برخی نقاط دنیا از «سایتوکاین ها» برای فعال کردن سلول‌های کشنده ذاتی استفاده شده است. اما در پژوهش حاضر مشخص شد سلول های کشنده ذاتی فعال شده با نگزوزم‌ها از سلول های مشابه فعال‌شده با سایتوکاین‌ها بطور قابل توجهی قویتر و مؤثرتر بوده‌اند.
این نتایج می‌تواند نویدبخش استفاده از یک روش نوین برای بهره بردن از سلول‌های کشنده ذاتی در درمان بیماران مبتلا به انواع دیگر تومورهای توپر باشد. امید می رود با توجه به نتایج مثبت حاصل از مطالعه روی مدل حیوانی، در آینده نزدیک مطالعه کارآزمایی بالینی استفاده از این سلول‌ها در کشور آغاز شود.
این پروژه تحقیقاتی به عنوان پژوهش برتر در کنگره سالانه انجمن سلول‌درمانی آسیایی (Asian Cellular Therapy Organization) تقدیر شد.