خروج از سلطه دلار با پیمان پولی دوجانبه

ریشه رواج دلار در جهان از سال 1944 همزمان با برگزاری کنفرانس برتن وودز مطرح شد. در این کنفرانس، اروپا از آمریکا خواست برای بازسازی این کشورها کمک کند و آمریکا متعهد شد دلار را با طلا همسان سازی کند، به طوری‌که هر 35 دلار معادل یک اونس طلا باشد و در ازای این کار به اروپایی‌ها تسهیلات پرداخت کند.

کد خبر: ۱۸۲۹۳۳

تاریخ: ۱۵ آبان ۱۳۹۶ - ۱۰:۱۴

این اقدام از سوی آمریکا صورت گرفت، اما در سال 1971 که زمان بازپرداخت این تسهیلات به آمریکا بود این کشور تعهدات خود را زیر پا گذاشت و اعلام کرد به جای دلار باید طلا به یانکی‌ها بازگردانده شود.

همین موضوع دلیلی شد تا دلارهایی که در اروپا وجود داشت به نام دلار اروپایی یا یورو‌دلار معروف شود و هیچ زمانی به آمریکا بازنگشت. در این مدت آمریکا دلارهای زیادی را منتشر و رابطه طلا و دلار را قطع کرد و هر اونس طلا معادل 1300 دلار تعیین شد و این رویه برای کشورهای دیگر نیز به کار گرفته شد. به بیان بهتر آمریکا پول چاپ می‌کرد و به کشورها تحویل می‌داد، اما در زمان بازپرداخت از ثروت ملی آن کشورها طلب می‌کرد.

بهترین راهکار برای مقابله با سلطه دلار، پیمان‌های پولی دو جانبه است که اگر این اتفاق بین همه کشورها بیفتد، اقتصاد استکبار جهانی متزلزل می‌شود و اقتصاد کشورها بهبود می‌یابد.

پیمان‌های پولی دو یا چند جانبه بین کشورهایی منعقد می‌شود که با هم مبادلات تجاری زیادی دارند و مایلند از پول ملی خودشان برای تبادلات تجاری استفاده کنند.

بهره‌گیری از پیمان‌های پولی دوجانبه، هم از نظر ملی برای کشورها مفید خواهد بود و هم از نظر بین‌المللی. انگیزه ملی این کار به گردش درآوردن واحد پول آن کشور در مبادلات و از نظر بین‌المللی مقابله با تحریم‌ها عنوان می‌شود. اکنون برای کشوری مانند ایران که در تحریم دلاری قرار دارد و نقل و انتقال یورو نیز با مشکل همراه است، بهترین راه استفاده از پیمان‌های پولی دو جانبه است که تأثیر بسیاری در مقابله با تحریم‌ها دارد.

کشوری مانند چین که مشکلی مثل تحریم ندارد، طی یک دهه گذشته پیمان‌های پولی دوجانبه را با حدود 40 کشور منعقد کرده که فقط با کشور روسیه حجم آن 50 میلیارد دلار است. روسیه به چین انرژی صادر می‌کند و چین هم کالاهای تولیدی خود را به مقصد روسیه روانه می‌کند که در این معاملات از پول ملی دو کشور استفاده می‌شود. چنین راهکاری برای مقابله با تحریم‌های آمریکا و رهایی از سلطه دلار بسیار خوب و تاثیرگذار است.

دکتر غلامرضا مصباحی‌ مقدم - عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام