معاونت تحقیقات وزارت بهداشت: تهران در یک قدمی فاجعه مه دود لندن

مرگ ناگهانی 4000 تن تنها طی 5 روز در سال 1952 در بریتانیا در مه‌دود بسیار فراگیر و غلیظی که لندن را در بهت فرو برد؛ حادثه‌ای بی‌سابقه در تاریخ آلودگی هوا رقم زد و جهان را چنان شوک زده کرد که هنوز این رویداد پس از 65 سال، مثالی عبرت‌آموز برای کشورهاست.

کد خبر: ۱۸۱۶۸۸

تاریخ: ۰۸ آبان ۱۳۹۶ - ۱۰:۱۱

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از معاونت تحقیقات وزارت بهداشت، فاجعه‌ای تلخ که تحقیقات بعدی نشان داد شمار مرگ های ناشی از آن، به 12 هزار تن رسید و 100 هزار تن را بیمار کرد.
افکار عمومی بریتانیا عمق این رخداد پرقربانی را فراموش نکرد و پارلمان را تا تصویب قانون هوای پاک تحت فشار قرار داد.

**تهران در یک قدمی فاجعه لندن!
ایران - 2016 : 360 هزار مرگ (219 هزار مرگ در مردان و 141 هزار مرگ در زنان) رخ داده که معادل 443 مورد مرگ به ازای هر 100 هزار نفر است. اما چه میزان از این مرگ ها ناشی از بیماری‌های مرتبط با آلودگی هوا بوده‌اند؟
آمارهای دکتر ملک‌زاده، معاون تحقیقات وزارت بهداشت ایران در این باره بسیار تکان‌دهنده و تاسف‌بار است:
به گزارش معاونت تحقیقات وزارت بهداشت ، تعداد مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در ایران شامل 29 هزار و 500 ( 8 درصد کل مرگ‌ها) بوده است که از این بین سهم بیماری های قلبی عروقی 21 هزار و 847 مرگ (6.06 درصد))، بیماری های تنفسی مزمن 3421 مرگ (0.95 درصد) ، سرطان‌ها 1604 مرگ ( 0.44 درصد) و سایر، 2 هزار و 717 (0.75 درصد) است

**جان باختن 30 هزار ایرانی طی یک سال بر اثر آلودگی هوا هیچکس را تکان نداد!
مرگ ایرانیان بر اثر آلودگی هوا ادامه دارد: به آمار 30 هزار مرگ در یک سال، 150 هزار بستری شدن سالانه را به همراه همه هزینه‌های کمرشکن آن اضافه کنید!
هیچ برنامه و قانون مصوبی در طول 42 سال قانونگذاری! حریف آلاینده های هوا نشده است: خودروها با سهم 80 درصدی در آلایندگی هوا درحالی که 70 درصد آنها تک سرنشین هستند و هیچ محدودیت و مانعی در برابر خود نمی‌بینند. با بنزین 1000 تومانی که در دنیا جزو ارزان ترین بنزین‌هاست، از کنار مصوبات و برنامه‌‌ها و قوانین و سلامت هموطنان می گذرند. معابر تهران 4 برابر ظرفیت موجود با خودروهای در حال تردد اشغال شده است. ده ها اتوبان دیگر هم ساخته شود، به گفته رییس پلیس وقت راهنمایی و رانندگی تهران باز مملو از خودروهای شخصی می‌شود!

**تکلیف چیست؟ ادامه مرگ و میر، تعطیلی مدارس، حبس سالمندان در خانه یا فقط قاطعیت دولت در اجرای مصوبات؟
هر بهار و تابستان و پاییز می‌رود و نوبت به زمستان با 27 درصد افزایش ترددها و آلودگی هوای تشدید یافته ناشی از ‌آن می‌رسد. تعطیلی مدرسه کودکان بی‌‌گناه و حبس سالمندان در خانه، در قصور مسوولان و بی‌تفاوتی ما مردم ، تنها راهکار هر ساله برای کنترل آلودگی هواست.
ما می‌دانیم هیچ دولتی نتوانسته 3٫5 میلیون موتورسیکلت را که 80 برابر خودروها آلایندگی دارند و تمام معابر از پیاده‌روها گرفته تا خیابان‌ها و خطوط ویژه را عرصه تاخت و تاز خود قرار داده‌اند ساماندهی کند و نیز حریف 100 هزار خودرو دیزلی در حال تردد در پایتخت که هیچ تجهیز کنترل آلایندگی در اگزوز آنها وجود ندارد ، نشده است. با این همه ما، به جای نجات خود و کودکانمان از تنفس هوای سمی، خیابان‌ها را مملو از خودروهای شخصی تک سرنشین کرده‌ایم ؛ حاضریم انبوهی از خودروها را به خیابان‌ها بیاوریم و در ترافیک وحشتناک خودساخته، چندین برابر زمان مورد نیاز، برای رسیدن به مقاصد مورد نظر وقت صرف کنیم.

**ورود 31 میلیون لیتر گاز سمی به هوای پایتخت با 14 میلیون لیتر بنزین مصرفی روزانه!
اگر وقوع جنگ را وحشتناک‌ترین تصور ممکن برای مردم یک کشور می‌دانید، این خبر تلخ را به یاد بسپارید: براساس گزارش جهانی کمیسیون آلودگی و سلامت لنست، آلودگی هوا بیشتر از جنگ‌ها کشته بر جای می‌گذارد. این یک هشدار بدون اغراق است که یک مقام دولتی آن را اعلام نکرده بلکه حاصل تحقیق معتبر جهانی است. فقط در همین تهران،‌ میزان آزبست در هوا، 10 برابر استاندارد جهانی است! روزانه 31 میلیون لیتر گاز سمی با مصرف 14 میلیون لیتر بنزین در هوای پایتخت منتشر می‌شود و هوای لازم برای تنفس را می‌سوازند! هر سال بیش از 100 روز هوای تهران در شرایط ناسالم و آلوده قرار دارد.

**افزایش 60 درصدی شمار بیماران تنفسی در روزهای تشدید آلودگی هوا
آمارها همچنین نشان میدهد در روزهای تشدید آلودگی هوای پایتخت٬ شمار بیماران تنفسی تا 60 درصد افزایش می‌یابد و آلودگی هوا در تهران به طور متوسط موجب کاهش 5 سال از عمر تهرانی‌ها شده است. همه اینها کافی است تا ما را به درک بموقعی از بحران جدی و فاجعه ملی پیش رو برساند.
بعد از چهار دهه قانونگذاری، همه راه‌های رفتنی را آزموده ایم و ما و دولت‌هایمان، به هیچ نتیجه موفقی در کاهش آلودگی هوا نرسیده‌ایم اکنون منتظر فاجعه لندن هستیم؟
خطر آلودگی هوا در تهران بسیار جدی‌تر از تصور ماست ؛ مردم و مسوولان ایران، به پیشگیری از وقوع بحران عادت ندارند و تا بحران واقع نشود، آن را جدی نمی‌گیرند. کارشناسان به طور قطع می‌گویند: آلاینده‌‌هایی که در تهران تولید می‌شوند به دلیل وجود ترکیبات هیدروکربنی سمی مثل اتان، بنزن، بوتادین، فرمالدئید، استالدئید، پروپان و ... در بنزین مصرفی خودروها به مراتب خطرناک تر از سوختن زغال سنگ در مه‌دود فاجعه بار لندن دهه 1950 هستند. آیا با بدبینانه خواندن این پیش‌بینی‌ها و تصور ایجاد بی‌دلیل واهمه، به انتظار فاجعه لندن نشسته‌ایم و بر این گمانیم که مرگ 4 هزار نفر در یک روز بر اثر آلودگی هوا، ابدا امکان تکرار ندارد.

**آلودگی هوا، بدترین عملکرد ایران در شاخص های توسعه پایدار 2016
معاون تحقیقات وزارت بهداشت ایران در یک هشدار جدی اظهار می‌کند که وضعیت کلانشهرهای کشور بخصوص تهران از نظر آلودگی هوا، دقیقا مشابه 65 سال پیش لندن و نیز افزایش تاثیر خطرات آلودگی هوا بر سلامت شهروندان ایران بسیار جدی‌تر از گذشته است.
دکتر ملک‌زاده، با اشاره به عملکرد فوق‌العاده ضعیف ایران در زمینه « آلودگی هوا» ی شاخص های سلامت توسعه پایدار 2016 که دارای نمره بسیار پایین 26 از 100 بوده‌ایم، می‌گوید: دولت ها نتوانسته‌اند موفقیتی در کاهش آلودگی هوا و کنترل کیفیت آن داشته باشند که یکی از علل آن نداشتن نگاه پایدار به برنامه های توسعه است یعنی کشور ما توسعه می یابد اما نه توسعه پایدار ! درست مثل آن که کودکانمان را در برابر بیماری های عفونی واکسینه می‌کنیم و بیماری های عفونی و واگیر را کاهش می‌دهیم، اما بیماری‌های مزمن غیرواگیر در ایران، در حال افزایش است و نشان می‌دهد برنامه‌های پایدار نیستند.

**برنامه جامع کاهش آلودگی هوا دارای اشکالات بسیار اساسی است
وی در پاسخ به این پرسش که چرا برنامه جامع کاهش آلودگی هوا به هیچ نتیجه تاثیرگذاری در کنترل کیفیت هوا دست نیافت و تنها شمار مرگ شهروندان بر اثر آلودگی هوا افزایش یافت؟ تاکید می کند که این برنامه دارای اشکالات بسیار اساسی است. در این برنامه سهم منابع انتشار دهنده آلاینده‌ها دیده نشده است. تنها عوامل نظری را آن هم به شکل کلی دیده است. این برنامه فاقد چارچوب مدون مدیریتی است ؛ درحالیکه باید برای این برنامه پیوست سلامت، پیوست زیست محیطی و توسعه شهری پیش‌بینی و برای هر فعالیت، مسوول اجرا ، هزینه اجرا ، منابع اجرا به تفکیک سالها و زمان مورد نیاز نیز برای اجرا دیده می‌شد؛ به طور کلی این برنامه، فاقد یک مطالعه اقتصادی و ارزیابی هزینه است.

**ثابت بودن قیمت سوخت از علل مهم شکست برنامه‌های کاهش آلودگی هوا
این که « هوای قابل تنفس از آب و غذا برای مردم واجب‌تر است» بسیار بدیهی و روشن است، اما مردم و دولتمردان در ایران، چنان به آلودگی هوا عادت کرده‌اند که باور وقوع یک بحران مرگ‌آفرین با افزایش بیش از پیش آلودگی هوا برایشان سخت است.
دکتر ملک‌زاده، دولت ها را موظف به تامین اولین نیاز مردم یعنی هوای قابل تنفس می‌داند اما این که چرا هیچ برنامه و قانونی در اجرای کاهش آلودگی هوا به موفقیت نمی‌رسد، وی، یکی از عوامل بسیار مهم را ثابت ماندن قیمت سوخت می‌داند که ارزانی آن موجب رشد بی‌رویه مصرف بنزین و وجود معابری پر از خودروهای شخصی و ترافیک شدید شده است.
این اظهار نظر معاون تحقیقات وزیر بهداشت، در نگاه اول، اظهار نظری از جنس دیدگاه دولتمردان به نظر می‌رسد اما سوال اینجاست : حتی اگر تمام دولت‌ها به تعهدات برنامه جامع کاهش آلودگی هوا پایبند و در آن موفق بوده باشند، کدام برنامه موفق کاهش آلودگی هوا در کدام نقطه جهان، بدون ایجاد محدودیت جدی در تردد خودروهای شخصی بویژه تک‌سرنشین‌ها به جای استفاده از حمل و نقل عمومی به نتیجه رسیده است؟ بنابراین به جای آن که افزایش قیمت سوخت را به گونه‌ای که هزینه تردد خودروهای شخصی بویژه تک‌سرنشین‌ها بسیار افزایش یابد، یک راه حل غیرعادلانه دولتی بدانیم، باید واقعیت پشت پرده ترافیک‌ وحشتناک کلانشهرها را آگاهانه‌تر و منصفانه‌تر درک کنیم و به این بیندیشیم که براستی ساخت چند بزرگراه و اتوبان دیگر، راه حل نجات ما از آلودگی هواست؟! و بدانیم که ما با سهم بالای خودروهای شخصی تک‌سرنشینمان در آلودگی هوا، به اندازه دولت‌هایی که قاطعانه عمل نکردند، در برابر 30 هزار مرگ سالانه هموطنان مسوولیم!

**نگاه سیاسی دولت‌‌ها در تصمیمات کلان مایه تاسف است!
معاون تحقیقات وزیر بهداشت با توجه به روند افزایشی مرگ های منتسب به آلودگی هوا، کوتاهی دولت‌ها و ادوار مجلس در افزایش قیمت سوخت و کاهش حجم خودروهای در حال تردد در معابر مملو از ترافیک و آلودگی هوای کلانشهرها را مایه تأسف و نشانه بی‌توجهی به سلامت ایرانیان می‌داند و می‌گوید: حفظ سلامت مردم و داشتن هوایی سالم برای تنفس اولین اولویت است اما متاسفانه نگاه سیاسی حاکم بر تصمیمات کلان همواره مانع از توجه به اولویت‌ها شده است. همان‌گونه که تا کنون موفق به قطع یارانه‌های 45 هزار تومانی نشده‌ایم؛ یارانه‌ای که سودی را عاید این ملت نکرده و مانع رشد اقتصادی بویژه در بخش‌های تولید ملی شده است.

**ایران در سر لیست 58 کشور رتبه‌بندی شده بر اساس شاخص ترافیک
اشاره دکتر ملک‌زاده به واقعیت تلخ «سهم خودروهای شخصی بویژه تک‌سرنشین‌ها در آلوده‌سازی هوا» در حالیست که نگاهی به شاخص ترافیک نشان می‌دهد غالب شهرهای بزرگ ایران جزو پرترافیک‌ترین شهرهای دنیا هستند؛ به‌طوری‌که ایران در سر لیست 58 کشور رتبه‌بندی شده براساس شاخص ترافیک از سوی سایت آماری نامبو (numbeo) قرار دارد. شاخص ترافیک مورد استفاده در این سایت آماری ترکیبی از «زمان مصرف‌شده در ترافیک برای هر سفر»، «تخمین نارضایتی از زمان هدر رفته در ترافیک»، «انتشار دی‌اکسیدکربن (CO2) در ترافیک» و «ناکارآمدی‌های کلی در سیستم ترافیکی» است.

**افزایش 1٫5 درصدی مرگ ها به ازای هر 10 میکروگرم در متر مکعب افزایش ذرات معلق
در حال حاضر مهم‌ترین آلاینده‌های هوای شهر تهران از نظر اثر بر سلامت، ذرات معلق هستند که در ایستگاه‌های سنجش به دو صورت PM10 و PM2.5 اندازه‌گیری و گزارش می‌شوند.
شاید این گفته معاون تحقیقات وزیر بهداشت که «ارتباط معینی بین موارد مرگ روزانه و مواجهه با PM10 و PM2.5 در مطالعات معتبر اپیدمیولوژیک گزارش شده است؛ بطوری که به ازای هر 10 میکروگرم در متر مکعب افزایش در غلظت PM 10 و PM 2.5 به ترتیب بطور متوسط حدود 0.74 و1.5 درصد به موارد مرگ افزوده می‌شود» نیز بتواند به درک ما از یک بحران جدی در حال وقوع کمک کند.
به گفته وی، در 10 سال اخیر، میانگین سالانه غلظت PM10 در تهران از 80 میکروگرم بر متر مکعب (استاندارد ملی 20 میکروگرم بر متر مکعب) کمتر نشده است! و این درحالیست که بیش از دو سوم این آلاینده به منابع متحرک نسبت داده می‌شود.

**اثبات افزایش شیوع کبد چرب در آلودگی هوا/ تحقیقات روی ماموران انتظامی: ایجاد تغییرات ژنتیکی در افراد بر اثر آلودگی هوا
رییس پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، افزایش بیماری های تنفسی، افزایش بیماری های قلبی و عروقی، افزایش شیوع کبد چرب، افزایش میزان شیوع سرطان‌ها در دراز مدت بخصوص سرطان ریه را از عوامل افزایش بیماری‌های مزمن در کشور دانسته و در همین باره به نتایج یافته‌های محققان مرکز ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک و دانشگاه علوم پزشکی تهران اشاره می‌کند که با بررسی روی شماری از افراد نیروی انتظامی، نشان داده است آلودگی هوا با ایجاد تغییرات ژنتیکی و تغییر در نحوه بیان و عملکرد ژن‌ها تغییراتی جدی در سیستم ایمنی بدن ایجاد می‌کند و در کوتاه مدت، احتمال بیماری‌های تنفسی، قلبی و عروقی و در درازمدت خطر ابتلا به سرطان‌های مجاری تنفسی بخصوص ریه را افزایش می‌دهد و آنها را مشابه افراد مبتلا به آسم می‌کند.
وی نتایج مطالعه‌ای با هدف کمی‌سازی اثرات بهداشتی شش آلاینده‌ PM10، PM2.5، NO2، SO2، O3 و CO هوای شهر تهران در سال1390 را یادآور می‌شود که بر اساس آن بیشترین سهم اثرات بهداشتی منتسب به آلاینده‌های هوا در شهر تهران مربوط به ذرات معلق (PM2.5 و PM10) و متوسط کل مرگ منتسب به PM2.5 و PM10 در سال 1390 به ترتیب حدود 2318 و 2142 مورد بوده است که این میزان حدود 4.74 و4.37 درصد از کل مرگ‌های (به استثنای مرگ ناشی از تصادفات) شهر تهران را به خود اختصاص داده است.

**کیفیت هوا پس از 15 سال و سه برنامه به استانداردها نرسید
دکتر ملک‌زاده با ابراز تاسف از این که با گذشت 15 سال و 3 برنامه توسعه و با وجود گام‌هایی که برای کاهش آلودگی هوا مثل حذف سرب از بنزین، اجباری کردن تولید خودروها با استاندارد یورو 2 و توقف تولید خودروهایی که قادر به رعایت استاندارد یورو 2 نبودند و کنترل آلاینده های سرب و مونوکسید کربن توسط سازمان حفاظت محیط زیست، اما هیچ گاه کیفیت هوای کلانشهرها در حد استانداردهای سازمان جهانی بهداشت و استانداردهای ملی قرار نگرفت، تاکید می‌کند: اولین مرحله اساسی در توسعه برنامه‌های راهبردی موفق کنترل کیفیت هوا ، آگاه‌سازی تصمیم‌گیران و عموم مردم از میزان اثرات بهداشتی آلودگی هواست.

**12٫5 میلیون مرگ سالانه در آلودگی هوا ! راهبردهای کنونی، دیگر پاسخگو نیست
حتما شما در اخبار اخیر ، گزارش تکان‌دهنده «کمیسیون آلودگی و سلامت لنست» را خوانده‌اید. این گزارش از یک آمار هراس‌‌انگیز مرگ و میر بر اثر آلودگی هوا خبر می‌دهد: 9میلیون مرگ زودرس تنها در یک سال 2015 و نیز مرگ سالانه 12٫5 میلیون نفر در جهان بر اثر علل قابل پیشگیری زیست محیطی!!
اما این آمار همه واقعیت پنهان آلودگی هوا نیست. دکتر ملک‌زاده، به نکته بسیار مهمی در همین زمینه اشاره می‌کند که کمتر مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است و آن لزوم تغییر در سیاست های راهبردی است؛ زیرا همانطور که کمیسیون لنست گزارش کرده است راه‌هایی که برای تهدیدات بهداشتی زیست محیطی وجود دارند در زمان کنونی مناسب نیستند و ما به یک رویکرد متفاوت و استراتژی‌های بهتر برای کنترل آلودگی هوا نیاز داریم به طوری که از پیشرفت شرایط محیطی و اجتماعی که باعث جلوگیری از ایجاد و گسترش بیماری ها می شود، اطمینان حاصل کنیم. در توسعه شهری باید شهرها را به عنوان یک مرکز بهداشت و سلامتی در نظر گرفت. همچنین سیاست های خاص از قبیل انرژی، برنامه ریزی شهری، حمل و نقل و زیرساخت ها باید با اهداف صحیح و ملموس سلامت و محیط زیست طراحی و اجرا شوند.

**لزوم تشکیل شبکه ملی شهرهای آلوده و رصد شهرها قبل از بروز بحران
دکتر ملک‌زاده با تاکید بر تشکیل شبکه ملی برای ارتباط شهرهای آلوده به شبکه مرکزی و رصد آنها قبل از بروز بحران و استفاده از تجربیات کشورهایی که مسیر کاهش آلودگی هوا را را موفقیت پیموده‌اند، می‌گوید: اگر دولت موفق به کاهش آلودگی هوا در پایتخت شود، قطعا در کشور نیز به موفقیت دست می‌یابد؛ اما باید گفت متاسفانه دولت‌ها در کشورداری دچار تعارفات با مردم و گرفتار سیاسی‌کاری در تصمیمات مهم راهبردی هستند و تا وقتی وضعیت چنین است و در اجرای مصوبات قاطع نیستیم موفقیتی در کنترل کیفیت هوا نخواهیم داشت.

**کاهش سالانه هزاران تن آلاینده با انجام معاینه‌های فنی بموقع
کاهش فواصل زمانی معاینه فنی خودروها به 6 ماه نیز از آن نکاتی است که همه ما شهروندان خودروسوار در برابر آن مقاومت سرسختانه‌ای داریم. ما حاضریم هزینه‌های کمرشکن بیماری‌های حاصل از آلودگی هوا که ستون بسیاری از زندگی‌ها را فروریخته است، بپردازیم اما درکی عمیق‌تر از این که انجام معاینه فنی دستکم موجب کاهش 25 درصدی! آلودگی هوا خواهد شد نداشته باشیم. تحقیقات نشان می‌دهد که انجام صحیح معاینه فنی خودروها می‌تواند سالانه مواد آلاینده را به میزان 425 هزار تن کاهش دهد اما با وجود اطلاع‌رسانی، مردم استقبال گرمی از این مراکز نمی کنند.

**در اجرای محدوده طرح ترافیک هم قاطع عمل نکردیم
«محدوده طرح ترافیک» نیز که روزی نقطه امیدبخشی در کاهش ترافیک و آلودگی هوا بود، امروزه از آن دست سیاست هایی است که معاون تحقیقات وزیر بهداشت معتقد است در اجرای آن هم قاطعانه عمل نمی‌کنیم و تاثیر لازم را در کاهش آلودگی هوا ندارد.

**به فکر جلوگیری از ورود انبوه موتورسیکلت ها در طرح محدودیت تردد خودروهای شخصی باشیم
دکتر ملک‌زاده، همچنین بر این موضوع تاکید دارد که در نتیجه محدودیت ورود خودروهای شخصی به معابر باید فکری جدی برای انبوه موتورسیکلت هایی کرد که احتمالا افراد جایگزین خودروهای شخصی در ترددها خواهند کرد و از مسوولان مرتبط می‌خواهد که در این باره بسیار قاطعانه عمل کنند.
این تاکید دکتر ملک زاده در حالیست که به گفته مسوولان ترافیک ایران، حجم آلایندگی موتورسیکلت ها چندین برابر خودروهاست؛ موتورسیکلت‌های بی‌کیفیتی که با قیمت های مناسب در حال تولید انبوه و بدون هیج محدودیتی در حال ترددهای بسیار پرآسیب هستند.

**سود حاصل از افزایش قیمت سوخت در کشور باید صرف توسعه حمل و نقل عمومی شود
دکتر ملک زاده، افزایش قیمت سوخت و محدودیت شدید تردد خودروهای شخصی بویژه تک سرنشین‌ها و هزینه‌کرد سود حاصل از افزایش قیمت سوخت برای توسعه حمل و نقل عمومی را موثرترین راه حل رهایی شهروندان از آلودگی هوا می‌داند.
متاسفانه در ایران دولت ها حاضر بوده‌اند وام خودرو خرید خودرو را به آسانی به مشتریان بدهند و به نفع خودروسازان، هوای مورد نیاز مردم را بسوزانند اما روند توسعه حمل و نقل عمومی بسیار کند و غیرقابل قبولی را دنبال کنند.

**شرایط دوچرخه سواری در شهرها به سرعت فراهم شود/ بیماری های مزمن ناشی از بی تحرکی در حال افزایش شدید است
دوچرخه‌سواری که مورد علاقه بسیاری از شهروندان ایرانی است از موضوعات پرچالشی است که اگر زمینه شهری و فرهنگی استفاده از آن فراهم شود،‌ نقش بسیار موثری در کاهش آلودگی هوا خواهد داشت به طوری که امروزه بسیاری از کشورها در سطح مقامات بالا به ترویج فرهنگ استفاده از آن می‌پردازند.
معاون تحقیقات وزیر بهداشت خطاب به دولت و شهرداران تاکید می‌کند فکری فوری برای ایجاد شرایط دوچرخه سواری شهروندان کنند زیرا علاوه بر کاهش شدید آلودگی هوا، موجب افزایش تحرک بدنی مردم و کاهش بیماری های مزمنی می‌شود که متاسفانه شمار آنها در کشور روز به روز در حال افزایش است.

** راه رهایی از ترافیک‌های خودساخته، ما هستیم نه فقط دولت
با وضعیتی که کلانشهرهای کشور در آلودگی هوا طی سالیان طولانی داشته اند و بیش از 50 درصد روزهای سال را در شرایط ناسالم برای گروه های خاص سپری می کنند، با فاصله طولانی دولت ها از اهداف برنامه های کاهش آلودگی هوا، و وضعیت خارج از آستانه تحمل ترافیک کلانشهرها که ضمن تهدید جدی سلامتی، پرخاشگری، خشونت و تعرض به حقوق یکدیگر را در سطح شهرها دامن زده است، مردم باید خود آستین‌های همت را برای استفاده از حمل و نقل عمومی بالا بزنند. اکنون هیچ بهانه‌ای حتی مشاهده بی‌عدالتی‌ها و عدم تمکین قوانین تردد توسط دولتی‌ها، نباید ما را به دره مرگ ناشی از آلودگی هوا نزدیک کند.
تبدیل تهران به شهری پاکیزه، کار سختی است اما نیازمند شجاعت دولت و تحمل یکایک ماست.