تغییر سیاست‌ های دولت در بازار سرمایه برای تامین مالی مسکن

دولت از طریق اجرای برنامه‌ها و طرح‌هایی در بازار پول و سرمایه، به دنبال تامین مالی در بخش مسکن و پاسخگویی به نیازهای این بخش است.

کد خبر: ۱۷۷۵۶۹

تاریخ: ۱۵ مهر ۱۳۹۶ - ۱۳:۳۷

به گزارش ایران اکونومیست؛ پایگاه اطلاع رسانی دولت در گزارشی با عنوان تغییر سیاست‌های دولت در بازار سرمایه برای تامین مالی مسکن، اعلام کرد: تغییر سیاست‌های دولت یازدهم در بازار سرمایه به منظور تامین مالی مسکن در چهار محور انتشار اوراق رهنی، راه‌اندازی صندوق‌های املاک‌ و مستغلات، راه‌اندازی صندوق‌های زمین‌ و ساختمان و انتشار اوراق صکوک دنبال شد.

در راستای تحقق سیاست توسعه مسکن، راهکارهایی برای تامین مالی مسکن در دستور کار قرار گرفت که بخشی از آنها شامل تغییر در بازار سرمایه و بخشی نیز ایجاد تغییر و تحول در بازار پول بود.

در بحث و راهبرد بازار سرمایه، انتشار اوراق رهنی، راه‌اندازی صندوق‌های املاک‌ و مستغلات، راه‌اندازی صندوق‌های زمین و ساختمان (۱۵ صندوق) و انتشار اوراق صکوک؛ راهکارهایی بود که دولت برای تامین مالی بخش مسکن برنامه‌ریزی کرد و در دستور کار قرار داد.

مرکز توسعه‌ و سیاست‌های راهبردی وزارت راه‌ و شهرسازی طی گزارشی روند تغییر سیاست‌های دولت یازدهم را در بازار سرمایه به منظور تامین مالی مسکن به شرح زیر تشریح کرد:

انتشار اوراق رهنی مسکن

به عنوان یکی از روش های نوین تأمین مالی به منظور توانمندسازی و افزایش توان تسهیلات‌دهی بانک برای اولین بار در شبکه بانکی کشور توسط بانک‌ مسکن اجرا شد. دستورالعمل انتشار اوراق رهنی در آذرماه سال ۱۳۹۴ در هیأت‌ مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار تصویب و از سوی این سازمان به بانک مسکن ابلاغ شد.

با دریافت اطلاعات نهایی تسهیلات مبنای انتشار اوراق از بانک‌مسکن، مدل های متعددی جهت انتشار این اوراق به اجرا درآمد و در نهایت، مدل نهایی پیاده‌سازی شد که شروط بازارپذیری اوراق و لزوم جذب سرمایه‌گذاران، پوشش هزینه‌های ناشی از انتشار این اوراق و سودآور بودن بانک‌ مسکن پس از انتشار این اوراق، مهم ترین مشخصه‌های مدنظر برای طراحی این اوراق بوده است. در تاریخ ۱۳۹۵.۵.۶ مجوز انتشار اوراق را صادر کرد.

- مبلغ اوراق : ۳۰۰۰ میلیارد ریال (مبلغ اسمی هر ورقه ۱۰۰۰۰۰۰ ریال)؛

- سررسید اوراق: ۲ سال؛

- مواعـد بازپرداخت و نرخ سود اوراق : هر سه مـاه یکبـار، معادل ۱۸.۵ درصد مبلغ اسمی به صورت سالانه و بازپرداخت اصل اوراق در زمان سررسید؛

مکاتبه با بانک‌ مرکزی مبنی بر درخواست انتشار ۱۰۰۰۰۰ میلیارد ریال اوراق رهنی مسکن؛ (۳۰۰۰ میلیارد ریال اوراق رهنی پس از صدور مجوز ۳۷۶۹/۹۵ مورخ ۹۵.۲.۱۱ بانک‌ مرکزی منتشر و در خصوص آمادگی انتشار مرحله دوم اوراق به میزان ۱۰۰۰۰ میلیارد ریال مکاتبه با بانک مرکزی طی نامه ۱۰۴۳/۱۷۳ مورخ ۹۵.۶.۱ صورت پذیرفته است و در سال‌جاری با اخذ موافقت بانک‌مرکزی در حال پیگیری و اجرای فاز دوم است.)

راه‌اندازی صندوق‌های املاک‌ومستغلات

- راه‌اندازی نخستین صندوق سرمایه‌گذاری بین‌المللی املاک و مستغلات (Iran Real Estate Fund) به منظور جذب سرمایه‌های خارجی.

- امکان‌سنجی تأسیس این نوع صندوق، انجام شده است.

- اقدامات اولیه در خصوص راه‌اندازی یک صندوق با مشارکت شرکت سرمایه‌گذاری مسکن صورت پذیرفته است.

- مستلزم پیش‌بینی معافیت‌های مالیاتی است که حکم پیشنهادی شرکت تأمین سرمایه از طرف بانک به مراجع ذیربط ارایه شده است.

- تدوین دستورالعمل اجرایی ذیربط با همکاری گروه مالی بانک و سازمان بورس درحال پیگیری است.

راه‌اندازی صندوق‌های زمین و ساختمان (حدود ۱۵ صندوق)

صندوق‌های زمین و ساختمان به استناد ماده ۱۴ قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن و تبصره (۲) ماده ۲۴ آیین‌نامه اجرایی آن، قانون بازار بورس اوراق بهـادار و قانون توسعه ابزارهای مالی ایجاد شده است. این صندوق ها به عنوان مؤسسه غیرتجاری نزد مرجع ثبت شرکت‌ها و به عنوان نهاد مالی نزد سازمان بورس و اوراق بهادار به ثبت خواهند رسید. فعالیت آنها تحت‌ نظارت سازمان بورس‌ و اوراق بهادار است و وزارت مسکن و شهرسازی بر روند اجرایی پروژه نظارت عالیه خواهد داشت. نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار بر صندوق به‌ منظور حصول اطمینان از رعایت مقررات قانونی و مصوبات آن و شفافیت اطلاعاتی است.

هدف اصلی از ایجاد اینگونه صندوق ها، جذب منابع مردمی و هدایت مازاد نقدینگی موجود به سمت بخش ساختمان از طریق ساز و کار بررسی اوراق بهادار است.

این صندوق با دریافت مجوز تأسیس و فعالیت از سازمان بورس و اوراق بهادار و اداره ثبت شرکت ها و سازمان، از مصادیق صندوق های سرمایه گذاری موضوع بند ۲۱ ماده یک قانون بازار اوراق بهادار و بند «هـ» ماده یک قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید محسوب شده و مطابق اساسنامه و مقررات ذیربط اداره می شود.

موضوع فعالیت صندوق جمع آوری وجوه از متقاضیان سرمایه گذاری در صندوق و ساخت پروژه ساختمانی مندرج در امیدنامه صندوق از محل وجوه یاد شده و سپس فروش واحدهای ساختمانی پروژه یاد شده و در نهایت تقسیم عواید ناشی از این فعالیت بین سرمایه گذران صندوق است.

مالکان واحدهای سرمایه گذاری به نسبت تعــداد واحـدهای سرمـایه گذاری خود از کل واحدهای سرمایه گذاری نزد سرمایه‌گذاران در خالص دارایی های صندوق سهیم هستند. مسئولیت مالکان واحدهای سرمایه گذاری در قبال تعهدات صندوق صرفاً محدود به مبلغ سرمایه گذاری آنها در صندوق است.

واحدهای سرمایه گذاری قابل‌ انتقال به غیر بوده و در بازار خارج از بورس (فرابورس) پذیرفته می‌شوند.

فرآیند کلی عملکرد صندوق زمین و ساختمان نیز شامل جمع‌آوری وجوه از سرمایه‌گذاران، تخصیص وجوه به پروژه‌های ساختمانی و اجرای پروژه‌ها، فروش واحدهای ساختمانی پروژه و تقسیم عواید ناشی از این فعالیت بین سرمایه‌گذاران است.

انتشار اوراق صکوک

- انتشار صکوک مرابحه از طریق شرکت های تابعه بانک  ۱۰۰۰۰ هزار برای فولاد مبارکه انجام شده است.

- مکاتبه با بانک مرکزی جهت انتشار صکوک اجاره و اخذ مجوز انتشار از بانک مرکزی، مکاتبه با سازمان برنامه و بودجه کشور و خزانه‌داری کل کشور به منظور اخذ مجوزهای مربوطه انتشار ۱۰ هزار میلیارد ریال گواهی سپرده‌عام به تاریخ انتشار ۹۵.۱۲.۲۱ مکاتبه با بانک‌مرکزی مبنی بر درخواست انتشار ۱۰۰۰۰۰ میلیارد ریال اوراق رهنی مسکن؛ (۳۰۰۰ میلیارد ریال اوراق رهنی پس از صدور مجوز۳۷۶۹۱/ ۹۵ مورخ ۹۵.۲.۱۱ بانک مرکزی منتشر و در خصوص آمادگی انتشار مرحله دوم اوراق به میزان ۱۰۰۰۰ میلیارد ریال مکاتبه با بانک‌مرکزی طی نامه ۱۷۳/۱۰۴۳ مورخ ۹۵.۶.۱ صورت پذیرفته است.)

ضمن اینکه انتشار ۵۰۰۰ میلیارد ریال صکوک اجاره جهت هواپیمایی هما در مرحله انعقاد قرار دارد. انتشار ۳۰۰۰ میلیارد ریال صکوک اجاره جهت سازمان بنادر دریانوردی در مرحله تهیه گزارش توجیه است.

تشکیل موسسه تضمین تسهیلات رهنی از دیگر اقدامات بود که در این مورد مطالعه و پیگیری جهت بررسی امکان سنجی اجرا شد و صندوق تضمین تسهیلات رهنی نیز ایجاد شد.

در راستای چگونگی خانه دار شدن بانک مسکن کتابچه ای را تحت عنوان چگونه خانه دار شوید تهیه کرد و در اختیار متقاضیان و تمامی شهروندان قرار داد.

بانک مسکن از سال ۱۳۱۷ تاکنون به عنوان تنها بانک تخصصی در بخش مسکن فعالیت کرده است و در تمام این مدت تمام اقدامات و طرح های خود را در راستای اعطای تسهیلات به اقشار کم درآمد و متوسط جامعه جهت خرید، ساخت و تعمیر مسکن معطوف ساخته است. با توجه به اینکه مسکن از مهم ترین نیازهای اساسی خانواده‌های ایرانی جهت اسکان و آرامش خاطر محسوب می‌شود، بنابراین توجه به این نیاز به عنوان اصلی ترین هدف بانک مسکن است به طوری‌ که از ۲۱ میلیون واحد مسکونی احداثی در سراسر ایران تعداد ۷ میلیون خانواده ایرانی از تسهیلات این بانک برای خانه‌دار شدن استفاده کرده‌اند.