دانشمند:حذف قیمت از کالاها فضا را غیرشفاف می‌کند

حذف برچسب قیمت کالا یا آزمون و خطا؟

درحالی که مصوبه حذف برچسب قیمت کالا از اول مهر به طور آزمایشی اجرا خواهد شد،همچنان این طرح مخالفان قَدری دارد که برخی از آنها بر این باورند این کار می‌تواند شفافیت عرضه کالا را از بین ببرد.

کد خبر: ۱۷۲۵۸۹

تاریخ: ۱۵ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۱:۵۶

آخرین مصوبه که محمدرضا نعمت زاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت در روزهای آخر کار خود ابلاغ کرد حذف برچست قیمت از روی کالاها بود. یکی دو سالی است که با تغییر نظام توزیع سوپرمارکتی و اقبال به هایپرمارکت‌ ها، این فروشگاه‌ها برخی کالاها را به جز لبنیات، با قیمتی ارزان‌ تر و به بیانی رقابتی تر عرضه می‌کنندو استقبال مردم نیز روز به روز از آنها بیشتر می‌شود. از طرفی در برخی اماکن هم مانند غرفه ‌های خوراکی داخل سینماها، تنقلات به قیمتی بیشتر از برچسب روی آن، عرضه می ‌شوند. این آشفتگی قیمتی سبب شده تا وزارت صنعت،معدن و تجارت تصمیم به حذف برچسب قیمت از روی کالاها بگیرد.

آنطور که معاون وزیر صنعت،معدن و تجارت گفته،این طرح به صورت آزمایشی قرار است از مهرماه اجرایی شود و برچسب قیمت مصرف‌کننده از روی برخی محصولات حذف شود، تا نظام توزیع بنابر منطق بازار، خود برای قیمت عرضه محصول تصمیم بگیرد. فاز اول اجرای این طرح کالاهایی مانند انواع کیک و بیسکوئیت، چیپس و پفک، آدامس، شیرینی‌ های کارخانه‌ای و سایر تنقلات به همراه مواد سلولزی مانند دستمال کاغذی یا حوله‌های کاغذی مورد توجه در دستور کار است.

مخالفان چه می گویند؟

همیشه مصوبات دولتی موافق و مخالف های خاص خود را دارد؛این مصوبه هم از این قاعده مستثنی نیست. برخی کارشناسان بر این باورند که مشکلات تولید و رقابتی شدن کالاها تنها با حذف برچسب کالا حل نمی شود. توجه دولت باید بیشتر به سیاست گذاری باشد، زیرا برچسب کالا موضوعی جزیی در چرخه نظام تولید و توزیع است و آنچه باید مورد توجه قرار بگیرد،مشکلات تولیدکنندگان است.

مسعود داشنمند، کارشناس اقتصادی و دبیرکل خانه اقتصاد ایران در رابطه با حذف برچسب قیمت بر روی کالا گفت:«به طور کلی در تمام دنیا معاملات باید شفاف باشد، مشخصات کالا روشن باشد و قیمت های آن به طور شفاف اعلام شود. کالا باید در معرض دید خریدار باشد که خریدار اگر قصد خرید دارد، تاریخ مصرف، توزیع، تولید و قیمت آن را ببیند و بخرد.»

او ادامه داد:« اینکه از روی کالا قیمت آن را حذف کنیم فضای غیر شفاف را ایجاد کردیم. این کار سبب می شود که احتمالا برخی بتوانند با توجه به چهره مشتری سو استفاده کنند. به همین ترتیب در فروشگاه ها بدون حضور فروشنده نتوانیم کالایی را بفروشیم.»

از سوی دیگر نادر قاضی پور نماینده مردم ارومیه در مجلس دهم، با اشاره به اینکه کشاورزان و اقشار کارگر به دنبال محصولات ارزان هستند تا بتوانند مایحتاج خود را تهیه کنند، گفته است:«اگر قیمت کالاها مشخص نباشد، هرج و مرج در کشور ایجاد می شود، همانند دولت احمدی نژاد که سر کوچه رییس جمهور گوجه فرنگی ارزان و در مابقی کشور گوجه فرنگی گران بود.»

از نگاه موافق ها

موافق های این مصوبه هم طبیعتا از مصوبه دولت دفاع می کنند.آنها معتقدند که با حذف برچسب قیمت کالا، فضای تولید و عرضه رقابتی تر می شود. به طوری که مردم از جایی که کالایی ارزان‌ تر و با کیفیت‌ تر ارایه کند،خرید می‌ کنند. به همین دلیل تولیدکنندگان کیفیت را ارتقا و از طرفی عرضه کنندگان سطح قیمت را پایین نگه می دارند.

علی شریعتی، عضو هیات مدیره انجمن کانون صنایع غذایی می گوید:«مدت ها است که بر استقرار نظام عرضه و تقاضا تاکید می‌شود و ما معتقدیم که این اقدام موجب خواهد شد تا در صورت درست اجرا شدن آن فضای رقابتی مطلوبی ایجاد شود.»

این عضو هیات مدیره انجمن کانون صنایع غذایی در مورد اینکه نگرانی‌هایی در ارتباط با سودجویی در این طرح وجود دارد،عنوان می کند:« چرا که ممکن است منافع آن نه به جیب تولید کننده برسد و نه مصرف کننده نهایی؛ کشور ما در تولید کالاهایی نظیر شیرینی و شکلات و چیپس و اسنک، مازاد ظرفیت نیز تولید می‌کند و در ارتباط با کمبود عرضه و یا سوء استفاده نگرانی  وجود ندارد.

سیدرضی حاجی آقامیری، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران هم در گفت و گو با خبرآنلاین می گوید:«حذف برچسب قیمت کالا اقدام مثبتی در جهت کمک به تولید و تولیدکنندگان است.»

او ادامه داد:«دولت می‌خواهد که فروشندگان قیمت گذاری اگر جنس خوب باشد دیگر دولت نمی تواند با هر قیمتی آن را بفروشند. به طور مثال در بحث میوه، زمانی که مشتری خواستار یک میوه خوب شد، آن را با قیمت خوب می فروشند.»

آقامیری عنوان کرد:« اگر قیمتی که دولت مشخص می کند قیمتی نباشد که تولیدکننده رضایت داشته باشد طبیعتا از کیفیت آن کم می کند. بنابراین بهتر است که این برچسب را بردارند و اجازه دهند که شرایط عادی عرضه و تقاضا مسیر را مشخص کند.»

این عضو هیات نمایندگان اتاق بیان کرد:«ضمن اینکه این موضوع باعث ایجاد رقابت نیز می شود؛من به عنوان تولیدکننده اگر می خوام که مردم تولیدم را بخرند، باید جنس بهتری را در بازار ارائه دهم. از سوی دیگر رقابتی که بین تولیدکنندگان و عرضه کنندگان کالا ایجاد می شود خود می تواند قیمت را بشکند.»

محسن بهرامی ارض اقدس  عضو هیات نمایندگان اتاق تهران هم ضمن اشاره به این جمله که طرح حذف قیمت‌گذاری کالا قانون نیست بلکه یک دستور العمل است، می گوید:«این طرح با هدف رقابتی کردن فضای بازار و دستیابی به نقطه تعادل عرضه و تقاضا کالا در جامعه تهیه و ابلاغ شده است.»

وی همچنین اقلام مشمول طرح در فاز نخست را شامل انواع بیسکویت، شیرینی، کیک، شکلات، چیپس، اسنک و محصولات صنایع سلولزی و بهداشتی برشمرد و اظهارداشت:« این کالاها سهم و نقش قابل توجهی در سبد هزینه ای خانوارها ندارند.»

نظر مردم در رابطه با این مصوبه چیست؟

خبرآنلاین هم در این رابطه از کاربران نظرخواهی کرد.یکی از کاربران خبرآنلاین در این خصوص نوشت: «همين‌طوري ما مي‌ريم خريد مي‌كنيم، سوپرماركت محل قیمت را رُند مي‌كنه يا قيمتش رو به دلخواه بيشتر ميكنه، واي به اينكه قيمت نداشته باشه روي جنس. از كجا بدونيم چقدر قيمت جنسه و چقدر داره سرمون كلاه مي‌ره؟»

کاربر دیگری هم تصریح کرده است: «عدم وجود بر چسب قيمت روي كالاها قطعا هرج و مرج در ارايه قيمت‌ها را در پي خواهد داشت. عدم وجود برچسب فقط باب ميل برخي از فروشنده‌هاي بي انصاف خواهد بود و نه همه آنها.»

قیمت ها افزایش پیدا نمی‌کند

در همین حال رییس سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان موکدا می گوید:«حذف برچسب قیمت از روی برخی کالاها که از ابتدای مهرماه قرار است به صورت آزمایشی در کالاهای درجه سه که کالاهای اساسی مردم نیستند اجرا شود.»

بنا به گفته سید محمد نوابی اگر قیمت‌ کالاهایی که برچسب آنها حذف می شود، افزایش یابد دولت می‌تواند با دستور مقام عالی وزارت این بخشنامه را ملغی کند.

وی با تاکید بر اینکه واحدهای تولیدی قیمت کاذبی را روی کالاهای خود درج می‌کنند، تاکید کرده است که هدف از اجرای این طرح رقابت سالم اقتصادی بین تولیدکنندگان و رسیدن کالای ارزان به مصرف کنندگان است.

با وجود نظرات موافق و مخالف،محمد شریعتمداری وزیر صنعت، معدن و تجارت تصمیم گرفته که این مصوبه را اجرایی کند. او اخیرا مصوبه حذف برچسب قیمت کالا  را ابلاغ کرد.