هزار پیچ و خم برای طب ایرانی

بعد از گذشت سه دهه از مکلف شدن وزارت بهداشت برای استفاده از ظرفیت‌های طب سنتی روند گسترش این طب در کشور به آرامی پیش می‌رود.

کد خبر: ۱۶۳۲۴۱

تاریخ: ۱۱ تير ۱۳۹۶ - ۱۰:۰۲

به گزارش ایران اکونومیست؛  تکلیف وزارت بهداشت در زمینه گسترش طب سنتی به صورت جدی از سال 86 و با راه اندازی دانشکده طب سنتی انجام شد. در این بازه زمانی ده ساله تلاش‌هایی برای ادغام طب سنتی در نظام سلامت، راه‌اندازی سلامت‌کده‌های طب سنتی و تصویب سند ملی طب سنتی و گیاهان دارویی صورت گرفت اما هنوز آمار مراجعه به مراکز مجاز طب سنتی قابل توجه نیست زیرا ظرفیت سلامت‌کده‌های طب سنتی که حدود دو سال است که کلید خورده،  بالا نیست.

از سوی دیگر بیمه‌ها را شاید بتوان یکی از چالش‌های پیش‌روی توسعه طب سنتی برشمرد زیرا هنوز داروهای گیاهی سهمی در سبد بیمه‌ای ندارند.

در این میان بازار برخی از مدعیان طب سنتی نیز همچنان گرم است و به نظر می‌رسد برغم همه هشدارها، از اقبال مردم به آنها کاسته نشده‌ است؛ این یعنی هنوز راه زیادی تا تغییر این وضعیت باقی مانده است.

انتظار داریم در سال جاری حداقل ویزیت طب سنتی تحت پوشش بیمه قرار گیرد

گفت‌وگوی پیش رو درباره آخرین وضعیت گسترش "طب سنتی" در کشور است. محمود خدا دوست مدیر کل دفتر طب سنتی، ایرانی-اسلامی وزارت بهداشت  در این خصوص توضیح داد و گفت: در دولت یازدهم خدمات طب سنتی ایرانی و طب سوزنی وارد کتاب ارزشگذاری نسبی خدمات شد؛ به این ترتیب خدمات طب سنتی ایرانی مورد پذیرش نظام سلامت قرار گرفت. در گام بعدی هم توقع ما از سازمان‌های بیمه‌گر و وزارت رفاه این است که خدمات طب سنتی را تحت پوشش ببرند. جلسات متعددی نیز در دبیرخانه شورای عالی بیمه برگزار شده‌ و طی چند سال گذشته تلاش زیادی در این زمینه انجام داده‌ایم ولی هنوز سازمانهای بیمه گر این همراهی را نداشته اند.

وی ادامه داد: از آنجا که خدمات طب سنتی ایرانی در فرهنگ مردم ریشه دارد براین اساس قابلیت پذیرش بالاتری دارد. درصورت استفاده از این خدمات برای تشخیص و درمان، نیاز به استفاده غیرضروری از خدمات پاراکلینیک یا داروهای شیمیایی کاهش می‌یابد و این موضوع به نفع سازمان‌های بیمه‌گر و مردم است.

وی بااشاره به پیشنهاد وزارت بهداشت برای بیمه شدن پنج خدمت پرمصرف طب سنتی، ادامه داد: با توجه به جلسه‌ای که اواخر سال گذشته در دبیرخانه شورای عالی بیمه برگزار شد، انتظار داریم در سال جاری حداقل ویزیت طب سنتی تحت پوشش بیمه قرار گیرد.

کاهش تعهدات متخصصان طب سنتی

وی ضمن اشاره به ضرورت همکاری بخش خصوصی برای گسترش سلامتکده‌های طب سنتی گفت: در حال حاضر 30 سلامتکده در کشور ساخته شده‌است که تحت پوشش دانشگاههای علوم پزشکی قرار دارند اما این تعداد پاسخگوی نیاز 80 میلیون نفر نیست؛ به همین دلیل باید از کمک‌های بخش خصوصی بیشتر استفاده کنیم. در ماههای اخیر تعهدات قانونی متخصصان و داروسازان طب سنتی نیز یک تا دو سال کاهش داده‌ شده است  تا بتوانند سریع تر وارد بازار کار شوند و سلامتکده‌های بخش خصوصی را راه اندازی کنند.

خدادوست همچنین ادامه داد:  با توجه به تعداد کم متخصصان طب سنتی در کشور، معتقد هستیم باید با رعایت سطح بندی برخی خدمات تایید شده طب سنتی به پزشکان عمومی آموزش داده شود؛ به این ترتیب می‌توانند در کنار طب رایج از این ظرفیت نیز استفاده کنند. حتی در رشته‌های تخصصی می‌توان با روش بازآموزی این طب را آموخت. به همین منظور در سال جاری در شورای عالی برنامه ریزی کشور دو واحد درسی برای تمام رشته‌های بالینی آموزش طب سنتی  به صورت اجباری آموزش داده می‌شود.

همه دست‌اندرکاران نظام سلامت با طب سنتی آشنا شوند

مدیرکل دفتر طب سنتی، ایرانی-اسلامی  وزارت بهداشت درباره چگونگی ادغام خدمات طب سنتی در نظام سلامت  گفت: ادغام طب سنتی در نظام سلامت یعنی همه دست اندرکاران این نظام همان طور که طب رایج را می‌دانند باید طب سنتی را هم بشناسند، چون قرار نیست طب سنتی به تنهایی به نیاز مردم پاسخ دهد. در کشور چین تمام پزشکان تا اندازه‌ای طب سنتی را می‌شناسند و جایی که لازم باشد از آن برای مردم استفاده می‌کنند، در غیر این صورت به پزشکان طب رایج ارجاع می‌دهند. 80 درصد پیام طب سنتی اصلاح سبک زندگی است؛ اگر بهورزان و متخصصان این اصلاحات را بشناسند به اقتصاد سلامت و سلامتی مردم بدون استفاده از تجهیزات و ابزار کمک زیادی می‌شود.

وی با بیان اینکه طب سنتی ایرانی در قالب مقاله‌های علمی و در همایش‌های‌ جهانی می‌تواند بین المللی شود، ادامه داد: در حال حاضر به صورت انگشت شمار در دانشگاهها و سلامتکده‌های طب سنتی از خدمات افراد باتجربه در طب سنتی اما غیر دانشگاهی استفاده می‌کنیم و رویکرد ما نیز همکاری با آنها به صورت قانونی و ضابطه‌مند است؛ به همین دلیل  در حال تدوین آیین نامه‌ای هستیم که بتوانیم از تجارب افرادی که دانش سنتی بومی دارند در کنار پزشکان و با مسئولیت آنها استفاده کنیم؛ چون کسی که پزشک نیست طبق قانون مصوب مجلس نمی‌تواند در درمان دخالت داشته باشد.

شناسنامه‌دار شدن درمانگران تجربی طب سنتی

خدادوست همچنین تاکید کرد که به دلیل بی سامانی در وضعیت درمانگران تجربی طب سنتی  هر اقدامی را می‌توان انجام داد، اما در صورت سامان دادن به این وضعیت و مشخص شدن افراد مجاز و غیرمجاز می‌توان جلوی فعالیت غیرقانونی برخی از آنها را گرفت. در حال حاضر  این دو گروه از هم تفکیک نشده‌اند و نمی‌توان با آنها برخورد کرد؛ اما در صورت شناسنامه‌دار شدن درمانگران تجربی طب سنتی می‌توان روی آنها نظارت داشت.

مدیرکل دفتر طب سنتی، ایرانی-اسلامی  وزارت بهداشت به تبلیغات گسترده و بی اعتبار برخی از درمانگران این حوزه نیز اشاره کرد و گفت: تبلیغات و بزرگنمایی‌هایی که خارج از بخش آکادمیک اتفاق می‌افتد بیشتر از تبلیغات وزارت بهداشت است؛  چون به راحتی دروغ می‌گویند و عوام فریبی می‌کنند. برخی از درمانگران  نیز وارد حوزه بیماری‌های صعب العلاج شده‌اند و ادعای درمان دارند؛ به همین دلیل بین مردم مقبولیت بیشتری پیدا می‌کنند و این تبلیغات تاثیر بیشتری دارد،  ولی وزارت بهداشت بزرگنمایی و افراطی‌گری نمی‌کند. پیشنهاد ما این است که در کنار همین تبلیغات با توسعه بسترهای ارائه خدمت دانشگاهی و آکادمیک به مردم بگوییم این اقدامات درست و بدون افراط و تفریط است.

تدوین ضوابط اجرایی داروخانه‌های گیاهی در حال انجام است

وی با تاکید بر اینکه وزارت بهداشت موظف است دسترسی مردم را به خدمات ایمن آسان کند، افزود: در حال حاضر  تنها راه دسترسی مردم به گیاهان دارویی استاندارد و بسته بندی شده، مراجعه به سلامتکده‌های طب سنتی است. آیین‌نامه تاسیس داروخانه‌های فرآورده‌های طبیعی و سنتی نیز به همین منظور تدوین شده‌است. در این داروخانه‌ها که مسئول فنی آن داروسازان سنتی هستند داروهای گیاهی بسته بندی شده در فضایی تمیز در دسترس متقاضیان قرار می‌گیرد، البته مخالفت‌هایی از طرف داروسازان  مطرح شد که به نظر می‌رسد صرفا اقتصادی بود.

خدادوست با تاکید بر اینکه داروخانه‌های گیاهی با عطاری‌ها موازی کاری ندارند، ادامه داد: داروسازان نگران بودند بخشی از درآمدهای داروخانه‌های معمولی کاهش یابد، اما در جریان نشست‌هایی که با آنها داشتیم قول دادیم درصورت فعالیت داروخانه‌های گیاهی درآمدشان  10 تا 15 درصد نیز افزایش پیدا کند.  تدوین ضوابط اجرایی داروخانه‌های گیاهی و فرآورده‌های طبیعی در سازمان غذا و دارو در حال انجام است و امیدواریم در آینده‌ای نزدیک حداقل در مراکز استان‌ها تعدادی از این داروخانه‌ها را داشته باشیم.

مدیرکل دفتر طب سنتی، ایرانی_اسلامی وزارت بهداشت  با تاکید بر اینکه فروش داروی گیاهی ترکیبی توسط برخی عطارنماها غیرقانونی است، اظهار کرد:  داروهای گیاهی در عطاری‌ها باید به صورت مفرده عرضه شود. با هماهنگی وزارت جهاد کشاورزی، صنعت معدن تجارت و صنف عطاران از شش ماه گذشته جلسات مشترکی درباره ضوابط فعالیت عطارها برگزار کردیم تا این بخش سامان پیدا کند. فروش داروی ترک اعتیاد و متادون در عطاری‌ها نیز غیرقانونی است و نظارت بر فروش آنها بر عهده وزارت صنعت و صنف گذاشته‌شده است. مردم در صورت مشاهده این تخلف می‌توانند با صنف تماس بگیرند و آن را گزارش دهند.