سهم حمل‌ونقل از اقتصاد تعاون چقدر است؟

تعاونی‌های حمل و نقل در چهار گروه حمل کالا، مسافر، درون شهری و حمل و نقل دریایی با تعداد۲۲۱۳ تعاونی و ۱۷۸ هزار عضو فعالیت می‌کنند. همچنین حدود ۵۸ هزار نفر در تعاونی‌های حمل‌ونقل شاغل هستند.

کد خبر: ۱۶۲۹۸۴

تاریخ: ۰۸ تير ۱۳۹۶ - ۱۴:۳۶

بخش تعاون در کنار اقتصاد دولتی و اقتصاد خصوصی، یکی دیگر از ارکان اقتصاد کشور است؛ به عبارتی اقتصاد ایران از سه ضلع دولتی، خصوصی و تعاونی تشکیل شده است. در این بین با توجه به سیاست‌های کوچک کردن دولت‌ها در دنیا، کشورهای صاحب اقتصادهای پیشرو به دنبال واگذاری فعالیت‌ها به بخش خصوصی و مردم هستند. در این بین بخش تعاونی و مشارکت‌های مردمی سهم قابل توجهی در پیشرفت اقتصاد کشورهای صاحب نام دارد. یکی از کاستی‌های اقتصاد ایران عدم زیرساخت‌ها و سیاست‌های مناسب از سوی دولتمردان و به تبع آن عدم انگیزه مردم برای حضور در اقتصاد است که تحت عنوان «بخش تعاون» از آن یاد می شود.

کاهش هزینه‌ها یکی از مهمترین مزیت‌های بخش اقتصاد با رویکرد تعاون است. اگر امروز برای ایجاد هر شغل حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان اعتبار نیز است، برای اشتغالزایی در بخش تعاون ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان برای هر شغل هزینه برآورد می شود. در عین حال مشارکت مردم در اقتصاد در قالب تعاونی می تواند ضمن اشتغالزایی دست جمعی منجر به افزایش مشارکت عمومی و سطح اعتماد به نفس در یک جامعه شود.

در همین راستا و به منظور فرهنگ سازی توسعه بخش تعاون، در سلسه پرونده‌هایی تحت عنوان «معرفی بخش تعاون ایران» شرکت‌های تعاونی در بخش‌های مختلف اقتصاد معرفی می شوند که در این پروند جایگاه حمل و نقل در این رکن از اقتصاد مورد بررسی قرار گرفته است.

حمل و نقل یا جابجایی انسان و کالا از ابتدائی ترین نیازها و الزامات زندگی بشر است و امروزه این صنعت به عنوان یکی از شاخص های اصلی توسعه یافتگی جوامع بشری می رود. روند توسعه سیستم حمل و نقل نقش مهمی در ارتباطات جوامع بشری دارد به طوری که دستیابی به شبکه حمل و نقل پویا، ایمن و اقتصادی به عنوان یکی از معیارهای دستیابی به رفاه اجتماعی جامع امروزی محسوب می شود.

در همین راستا بخش تعاونی در این گرایش اقتصادی جایگاه ویژه‌ای دارد و بخش مهمی از جابجایی مسافر و کالا از طریق شرکت های تعاونی انجام می شود.

تعاونی‌های حمل و نقل با تنوع و تعداد زیاد و پراکندگی در سراسر کشور از نظر سرمایه گذاری، امکانات ترابری و نیروی انسانی بسیار توانمند بوده و تقریباً در همه گرایش‌ها از توان و آمادگی لازم برای ایفا نقش موثر در این صنعت عظیم و فراگیر برخوردارند. اعضاء این تعاونی ها عموماً رانندگان و مالکین وسایط نقلیه هستند و خدمات مشترک امور حمل و نقل از طریق تعاونی ها انجام می شود.

سهم ۲۰ درصدی بخش تعاون از جابجایی مسافر

بنا به اطلاعات ارائه شده در سالنامه‌های آماری که همه ساله توسط سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای کشور منتشر می شود، سهم تعاونی های حمل و نقل در سطح ملی براساس شاخص تن- کیلومتر کالای حمل شده بین ۱۰ الی ۱۳ درصد است. طبق آمار ارائه شده در همین سالنامه‌ها در زمینه حمل و نقل جاده‌ای مسافر نیز سهم تعاونی ها از نظر نفر-کیلومتر مسافر جابجا شده، حدود ۲۰ تا ۲۳ درصد است.

در موردحمل و نقل درون شهری نیز اکثریت قابل توجهی از مسافران درون شهری توسط تاکسی ها و اتوبوس‌های متعلق به تعاونی ها جابجا می شود.

حمل و نقل دریایی در ابعاد بزرگ و بین المللی در انحصار شرکت های بزرگ دولتی و عمومی است. اما اکثریت بزرگی از جابجایی مسافران دریایی که بین بنادر جنوب و جزایر ایرانی خلیج فارس تردد دارند، همچنین اکثریت کالاهای صادر و وارد شده از طریق بنادر جنوب به کشورهای حوزه خلیج فارس و بالعکس نیز توسط تعاونی های قایق داران و لنجداران انجام می شود.

انواع تعاونی‌های حمل و نقل

تعاونی‌های حمل و نقل در حال حاضر در چهار گروه عمده حمل و نقل جاده ای کالا، حمل و نقل جاده ای مسافر، حمل و نقل درون شهری (تاکسیرانی، اتبوس و مینی بوسرانی و وانت بارداران) و حمل ونقل دریایی (شامل حمل و نقل کالا و مسافر) فعالیت می‌کنند.

جزئیات آمار تعاونی‌های حمل و نقل

ردیف

گرایش

تعداد تعاونی

تعداد اعضا

اشتغالزایی

۱

حمل و نقل جاده ای کالا

۳۷۴

۵۱۱۶۵

۱۷۸۸۰

۲

حمل و نقل جاده ای مسافر

۵۳۶

۲۸۹۶۷

۱۲۵۴۷

۳

حمل و نقل درون شهری

۹۰۱

۹۰۴۴۰

۲۰۸۹۸

۴

حمل و نقل دریایی

۴۰۲

۷۴۲۵

۶۶۳۹

جمع

۲۲۱۳

۱۷۷۹۹۷

۵۷۹۶۴

۱. حمل و نقل جاده‌ای کالا شامل:

تعاونی های کامیون داران؛ تریلی داران؛ کمپرسی داران؛ تانکرداران و خاورداران است که با تعداد ۳۷۴ واحد تعاونی با بیش از ۵۲ هزار نفر عضو و در همین حد اشتغالزایی ۱۸ هزار نفر در بخش حمل و نقل تعاونی فعالیت می کنند.

۲. حمل و نقل جاده‌ای مسافر شامل:

تعاونی های اتوبوس داران برون شهری؛ سواری کرایه بین شهری و مینی بوس داران می باشد که مجموعاً حدود ۵۳۶ تعاونی با ۲۹ هزار نفر عضو با اشتغال حدود ۱۲ هزار و ۵۰۰ نفر در سطح کشور فعالیت می نمایند.

۳. تعاونی‌های حمل و نقل درون‌شهری شامل:

تعاونی های تاکسیرانی؛ آژانس های اتومبیل کرایه و وانت بارداران با تعداد ۹۰۱ تعاونی و با ۹۰هزار و ۴۴۰ نفر عضو، با اشتغال حدود ۲۰ هزار نفر در تمامی شهرها و شهرستان های کشور فعال می باشند.

۴. تعاونی‌های حمل و نقل دریایی شامل:

۴۰۲ واحد تعاونی با عضویت هفت هزار و ۴۲۵ نفر و اشتغالزایی قریب به ۶ هزار نفر در زمینه حمل و نقل دریایی بار و مسافر مشغول به فعالیت می باشند و حدود پنج هزار شناور باری و مسافری تحت بهره برداری این تعاونی هاست.