ارائه سکانس نوعی ویروس برای اولین بار در کشور

رییس مرکز تحقیقات التهاب و بیماری‌های التهابی دانشگاه علوم پزشکی مشهد،گفت: برای اولین بار در کشور پروژه‌ای بزرگ تحت عنوان «ارائه سکانس ویروس اچ تی ال وان» برای ایرانی‌ها انجام شده و به زودی به پایان خواهد رسید.

کد خبر: ۱۶۲۲۹۹

تاریخ: ۰۲ تير ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۰

به گزارش ایران اکونومیست؛ دکتر هوشنگ رفعت پناه با اعلام این خبر اظهار کرد: این پروژه که به مدت دو سال و نیم در حال انجام است و ظرف چند هفته آینده تمام می‌شود، تلاش دارد تا بیماران بومی منطقه را در جریان تمام مشخصات سکانس و ساختار بیماری قرار دهد. در ابتدای این پروژه کار بر روی ساختار سکانس ویروس در بیماران کریر و هم تی اس پی انجام شد و از این پس اگر کسی بخواهد در این زمینه کار درمانی انجام دهد، می‌تواند از این منبع اطلاعاتی استفاده کند.

وی با بیان این که این سکانس به عنوان یک منبع اطلاعاتی مهم در شناخت و درمان این بیماری کمک‌کننده خواهد بود، تاکید کرد: این کار به اسم ایران شناخته خواهد شد و کمک خواهد کرد تا تفاوت بین افراد بیمار و ناقل بیماری مشخص شود؛ همچنین هر کس در آینده بخواهد واکسنی برای این بیماری طراحی کند و یا روشی آزمایشگاهی ارائه دهد، قطعا به این منبع مراجعه خواهد کرد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد عنوان کرد: هنگامی که بخواهیم برای عامل پاتوژن، واکسنی را تولید کنیم باید ساختار ژنتیکی بیماری را در اختیار داشته باشیم. با انجام این کار بر روی این بیماران اکنون می‌توان به عنوان منبع اطلاعاتی در خصوص این بیماری اقدامات لازم را صورت دهیم.

رفعت پناه در ارائه گزارش جامع مرکز تحقیقات بیماری‌های التهابی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تاکید براین نکته که این مرکز در ابتدای سال ۱۳۹۰ کار خود را آغاز کرده است، گفت: با توجه به این که عمده کارهای این مرکز تحقیقات بر روی بیماری‌های اچ تی ال وی وان، بیماری‌های التهابی و بروگر متمرکز است، در تلاش هستیم تا در شورای پژوهشی دانشگاه تبدیل به مرکز تحقیقات اچ تی ال وی وان شده و تحت این عنوان کار خود را ادامه دهیم.

وی تاکید کرد: استان خراسان رضوی و شهرستان‌های نیشابور و سبزوار از نظر آلودگی به ویروس اچ تی ال وان آمار بالایی را به خود اختصاص داده‌اند و از این جهت ایجاد مرکز تحقیقات اچ تی ال وی وان می‌تواند جهت شناسایی و کاهش آمار این بیماری کمک‌کننده باشد.

رییس مرکز تحقیقات التهاب و بیماری‌های التهابی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: این مرکز دارای 6 عضو هیأت علمی آموزشی و فاقد اعضای هیأت علمی پژوهشی است و تمام طرح‌های تحقیقاتی و مقالات خود را نیز به همت محققان آموزشی خود انجام می‌دهد.

رفعت پناه افزود: در این مرکز تحقیقات تلاش می‌شود تا روش‌های درمانی بیماری‌های اچ تی ال وی وان، بیماری عصبی اس پی، بیماری التهابی بورگر و ای تی ال؛ بیماری خونی ناشی از ویروس اچ تی ال وی وان شناخته شوند.

وی خاطرنشان کرد: این مرکز تحقیقات با مرکز تحقیقات روماتولوژی، دانشکده دندانپزشکی و ... پروژه‌های مشترک بسیاری را انجام داده و از جمله مراکزی است که بیشترین دانشجویان پی اچ دی را در مسیر تحقیقات خود دارد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در شهر مشهد از هر ۱۰۰ نفر حدود ۱/۲ نفر به ویروس HTLV۱ آلوده هستند که این آمار در شهر سبزوار حدود ۶/۱ و در نیشابور هفت درصد را به خود اختصاص داده است. موازی با این مرکز ستاد HTLV۱ نیز در دانشگاه وجود دارد که علاوه بر درمان بیماران تلاش در ایجاد ارتباط میان این مرکز و ستاد دارد.

رفعت پناه یادآور شد: فرد مبتلا به ویروس HTLV۱ بین سه تا پنج درصد به این بیماری مبتلا و ۹۵ درصد سالم باقی می‌مانند؛ اما در مجموع این بیماری به عنوان معضلی بهداشتی برای کل استان خراسان رضوی به دلیل انتقال از طریق جنسی، شیر مادر و معتادان تزریقی شناخته می‌شود.

وی ادامه داد: متاسفانه خانواده‌ها پس از آگاهی از این موضوع که به این بیماری مبتلا شده‌اند، نگرانی خود را به دلیل راه‌های انتقال در طول زندگی بروز داده و این مهم، معضلات اجتماعی، فرهنگی، بهداشتی و اخلاقی خاص خود را به دنبال داشته است که تلاش داریم با معرفی این ویروس در مسیر حساسیت‌زدایی حرکت کنیم.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اضافه کرد: از سال ۹۳ تا کنون حدود ۵۰ طرح تحقیقات در این مرکز ارائه شده است و میانگین سالانه ۲۰ مقاله از سوی اعضای هیأت علمی منتشر می‌شود.

رفعت پناه هدف از ایجاد این مرکز را وسعت بیماری‌های التهابی دانست و تصریح کرد: با توجه به این که بیماری‌های التهابی شامل بیماری‌های عفونی، روماتولوژی، آلرژی و آسم می‌شود، بر این اساس بر آن شده‌ایم که بر روی بیماری‌های ایمونولوژی متمرکز شده و در حوزه التهاب حرکت کنیم.

وی تاکید کرد: التهاب پایه ایمونولوژیک دارد و هدف این مرکز کار بر روی این گونه بیماری‌ها است؛ بر این اساس ارتباط بسیار خوبی میان این مرکز تحقیقات با دانشکده دندانپزشکی در حوزه دهان و دندان و در زمینه‌های مختلف بیماری‌های التهابی شکل گرفته است.

رییس مرکز تحقیقات التهاب و بیماری‌های التهابی خاطرنشان کرد: این مرکز علاوه بر طرح‌های مشترکی که با سایر دانشگاه‌ها همچون تبریز، تهران و یزد داشته؛ در طرحی مشترک با دانشگاهی در انگلستان تلاش کرده است تا در قالب پایان‌نامه دانشجویی اقدام به تولید پروتئینی جهت ایجاد مکانیسم جلوگیری از التهاب کرده و این اختراع خود را به ثبت برساند.

رفعت پناه تاکید کرد: در پروژه‌ای مشترک با دانشگاه منچستر انگلستان بر درمان کورکومین به دلیل خاصیت ضد التهابی آن پرداخته؛ که در این پروژه کلینیکال ترایال،  ۲۰ بیمار را طی مدت سه ماه با کورکومین درمان و علائم بیماری و فاکتورهای ویروسی را بررسی کرده و در ادامه هشت پروژه مشترک در این خصوص نوشته شد.

وی خاطرنشان کرد: در اقدامی بزرگ و مشترک با دانشگاهی دیگر که تا حدود سه هفته آینده به سرانجام می‌رسد؛ به درمان برخی بیماری‌ها با تمرکز بر روی ماده دارویی بسیار گران که در برزیل و ژاپن تولید می‌شود پرداخته و بنا است در ایران نیز تهیه این ماده دارویی دنبال شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد یادآور شد: این ماده دارویی اکنون حدود ۹۰ میلیون تومان هزینه برای هر بیمار در بردارد و ما در تلاش هستیم با موفقیت در این پروژه از هزینه‌کرد دو میلیارد تومانی برای این دارو بکاهیم.

رفعت پناه از ثبت سه اختراع در این مرکز خبر داد و تصریح کرد: این سه اختراع در خصوص تولید پروتئین‌های نوترکیب بوده است که دو پروتئین به عنوان واکسن بیماری سل و یک پروتئین جهت درمان بیماری‌های التهابی مورد بهره‌برداری قرار گرفته است.

رییس مرکز تحقیقات التهاب و بیماری‌های التهابی از ارتباط این مرکز تحقیقات با مراکز تحقیقات سرطان خبر داد و افزود: در خصوص فاکتورهای التهابی بیماران سرطانی با مرکز تحقیقات سرطان، در بحث پیوند نیز با مرکز تحقیقات پیوند و با موسسه نیماد نیز بر روی چند طرح تحقیقاتی در حال کار هستیم.

وی اضافه کرد: در خصوص ارتباط بیماری اچ تی ال وی وان با سرطان باید گفت ویروس اچ تی ال وی وان سرطان ای تی ال را که بیماری خونی بسیار مهمی است و ظرف دو ماه بیمار را از پای در می‌آورد، ایجاد می‌کند. بیماری هپاتیت بی و سی نیز در صورت عدم مراقبت به بیماری‌های سرطانی تبدیل می‌شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: یکی از بهترین راه‌های پیشگیری در درمان بیماری هپاتیت بی، واکسن این بیماری و استفاده آن از سوی تمام افراد خانواده است؛ اما در مورد بیماری HTLV۱ باید با پیشگیری از راه‌های انتقال بیماری مراقب عدم انتقال آن از طریق شیر مادر باشیم.

رفعت پناه افزود: سالانه دو کارگاه با موضوعات تکنیک‌های کشت سلولی در مرکز تحقیقات برگزار کرده و تلاش داریم تا با در اختیار گذاشتن امکانات آزمایشگاهی به دانشجویان پی اچ دی و کارشناسی ارشد حمایت‌های لازم را جهت پیشبرد اهداف تحقیقاتی این قشر انجام دهیم.

وی خاطرنشان کرد: این مرکز علاوه بر برگزاری همایش‌های مناسب کشوری اقدام به چاپ سه کتاب با عناوین ایمونولوژی سلولی مولکولی، مبانی ایمونولوژی و ویروس HTLV۱ و بیماری‌های وابسته کرده است.

رفعت پناه تاکید کرد: در کاری مشترک مقاله‌ای را با ضریب نفوذ ۹۸/۱۰ با موضوع درمان بیماری ATL به عنوان ویروس بیماری HTLV۱  انجام داده‌ایم.

وی تصریح کرد: این مرکز نه تنها در کشور بلکه در جهان به عنوان مرکز تحقیقات HTLV۱ شناخته شده است و مقالات این مرکز به دلیل درمانی بودن کاربردی‌ترین مقالات هستند.

رییس مرکز تحقیقات التهاب و بیماری‌های التهابی افزود: این مرکز با توجه به کار بر روی سیستم ایمنی بدن در بیماری‌زایی نیز نقشی موثر داشته و تلاش دارد تا با ارائه طرح‌های مشترک با جهاد دانشگاهی و دیگر دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی، به تعیین دلایل بروز بیماری در منطقه خراسان رضوی و مشخص کردن مکانیزم‌های نشان‌دهنده تعداد افراد آلوده در هر منطقه بپردازد.

دکتر رفعت پناه یادآور شد: بر اساس اطلاعات تئوری این شبهه وجود دارد که رشد بیماری HTLV۱ در نیشابور به دلیل وجود بازار برده فروش‌ها در این شهر و انتقال ویروس از آفریقا بوده باشد و برای تائید و یا رد این نظریه که این ویروس از طریق افغان‌ها از مسیر راه ابریشم وارد منطقه خراسان رضوی شده است، بر روی حدود ۶۰۰ نفر افغانی آزمایش بیماری را انجام داده و با توجه به دچار نبودن حتی یک افغانی این نظریه را رد کردیم.

وی در پایان گفت: رجیستری HTLV۱ نیز جزو رجیستری‌های ثبت شده دانشگاه است که در حال حاضر اطلاعات اولیه آن را انجام داده و امید داریم با انجام این کار، اطلاعات و پیگیری‌های لازم در خصوص بیماران انجام شود.

ویروس HTLV-I در سال ۱۹۸۰ از رده سلولی لنفوم سلول T در بیماری که در ابتدا تشخیص لنفوم پوستی سلول T برای او مطرح بود، جدا شد. بعداً مشخص شد که بیمار مذکور به نوع مشخصی از لنفوم (که برای اولین بار از ژاپن گزارش شد) به نام لوسمی/ لنفوم سلول T بزرگسالان (ATL)مبتلا بوده است. یافته‌های سرولوژیک نشان داده‌اند که HTLV-I عامل حداقل دو بیماری مهم ATL و پاراپارزی اسپاستیک گرمسیری که میلوپاتی وابسته به ( HAM HTLV-I) نیز نامیده می‌شود، است. همچنین ممکن است HTLV-I در سندرم‌های درماتیت عفونی و یووئیت نقش داشته باشد.

عفونت HTLV-I حداقل به سه طریق منتقل می‌شود؛ از مادر به کودک بویژه توسط شیر مادر، از طریق فعالیت جنسی و عمدتاً از مرد به زن و انتقال خونی از طریق ترانسفوزیون خون آلوده و یا توسط سوزن‌های آلوده که شایعترین راه است. در مقایسه با HIV که می‌تواند به صورت مستقل از سلول منتقل شود، HTLV-I کمتر عفونت‌زا بوده و انتقال آن معمولاً به تماس سلول به سلول نیاز دارد.