حضور 45 دانشگاه ایرانی در لیست برترین‌های دنیا

کسب رتبه اول جهانی در شتاب علمی

ایران در سال 2016 تعداد 312 مقاله برتر تولید کرده و در سال 2016 در شاخص شتاب علمی (تولید مقالات علمی) رتبه اول را کسب کرد، در حالی که این رتبه در سال 2013، 25 بوده است

کد خبر: ۱۵۶۳۸۲

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۰۸:۲۰

به گزارش ایران اکونومیست؛ صحنه مناظره‌های انتخاباتی فرصتی را فراهم کرده است که مخالفان و موافقان از جنبه‌های مختلف، کشور را به نقد بکشانند و در این بین وضعیت رشد علمی، تولید فناوری،‌ رشد و شتاب علمی و میزان تولید مقالات پر استناد از جمله موضوعاتی است که بازار آن در این روزها داغ است.

بر اساس آمار پایگاه‌های بین المللی رشد و شتاب علمی ایران نه تنها کاهش نیافته است، بلکه روند افزایشی را دنبال می‌کند.

وضعیت ایران در تولید مقالات یک درصد برتر

بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی پایگاه وب آو ساینس (ISI) تعداد مقالات برتر کشور در سال 2016 به 312 مورد رسید و این تعداد در سال 2015 تعداد 222 مقاله بوده و این اعداد نشان می‌دهد که رشد کشور از لحاظ تعداد مقالات برتر به 41 درصد رسیده است. ضمن آنکه ایران در بین 25 کشوری که بیشترین تعداد مقالات برتر دنیا را در سال 2016 تولید کرده‌اند، رتبه نخست را از لحاظ تولید مقالات یک درصد برتر کسب کرده است.

مقالات یک درصد برتر که به آنها مقالات برتر نیز گفته می‌شود، یک درصد از مقالات دنیا را شامل می‌شوند که 18 درصد از استنادهای دنیا را کسب کرده‌اند. به عبارت دیگر این گروه از مقالات بیش از هر مقاله‌ای در دنیا مورد استفاده سایر پژوهشگران در اقصی نقاط جهان قرار گرفته است.

فهرست مقالات یک درصد برتر هر دو ماه یکبار روزآمد می‌شود و تنها مقالاتی که هنوز از لحاظ تعداد استنادهای دریافتی در دسته مقالات یک درصد برتر دنیا قرار گرفته باشند، در این فهرست باقی می‌مانند.

بعد از جمهوری اسلامی ایران، هند با 21 درصد بیشترین رشد دنیا را از لحاظ تعداد مقالات یک درصد برتر داشته است. برزیل با 16درصد و لهستان با 9 درصد رشد در جایگاه‌های بعدی سوم و چهارم قرار گرفته‌اند. سایر کشورهای دنیا بین 5 تا 19 درصد رشد منفی و کشورهای عربستان سعودی و سنگاپور بیشترین رشد منفی رادر این زمینه داشته‌اند که مقدار آن منفی 18 و 19 درصد بوده است.

از لحاظ تعداد مقالات برتر نیز ایران در سال 2016 توانست 312 مقاله برتر به ثبت برساند که در مقایسه با سایر کشورها از لحاظ تعداد مقالات یک درصد برتر، در جایگاه 21 دنیا قرار گرفته است. تنها دو کشور ایران و عربستان سعودی از بین کشورهای اسلامی و منطقه در بین 25 تولیدکننده برتر دنیا قرار گرفته‌اند.

بر اساس این دو آمار ایران در سال 2016 چه در منطقه و چه در بین کشورهای اسلامی رتبه نخست منطقه و جهان اسلام را از لحاظ حجم مقالات یک درصد برتر کسب کرده است. عربستان سعودی بعد از جمهوری اسلامی ایران و در جایگاه 22 دنیا قرار دارد.

کشورهای برتر در تولید مقالات یک درصد برتر

رتبه

نام کشور

تعداد مقالات برتر

1

آمریکا

6367

2

چین

2935

3

انگلستان

2160

4

آلمان

1893

5

فرانسه

1220

6

کانادا

1130

7

استرالیا

1123

8

ایتالیا

1089

9

هلند

927

10

اسپانیا

873

11

سوئیس

816

12

ژاپن

712

13

سوئد

556

14

بلژیک

511

15

هند

486

16

کره جنوبی

477

17

دانمارک

410

18

اسکاتلند

391

19

برزیل

382

20

اتریش

319

21

ایران

312

22

عربستان سعودی

309

23

سنگاپور

302

24

لهستان

205

مقایسه دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور با دنیا

پایگاه ISI فهرست دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی برتر را هر دو ماه یکبار روزآمد می‌کند و به معرفی دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی یک درصد برتر دنیا می‌پردازد. رشد کیفیت تولیدات علمی کشور مهمترین عامل افزایش تعداد دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور در جمع موثرترین‌های دنیا است.

بر این اساس در خرداد ماه سال 1394 بررسی پایگاه شاخص‌های اساسی علم نشان داد که ۳۰ دانشگاه و پژوهشگاه از جمهوری اسلامی ایران در جمع دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های یک درصد برتر دنیا قرار گرفتند. در آبان ماه همان سال با رشد کیفیت تولیدات علمی در کشور تعداد دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور به ۳۳ مورد افزایش یافت و این رقم در خرداد ماه سال 95 به  35 رسید.

در دی ماه سال 1395 نیز بررسی برترین‌ها نشان داد که این رقم به ۴۳ دانشگاه و پژوهشگاه رسیده و در آخرین بررسی صورت گرفته مشخص شد که تعداد دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور در میان موسسات برتر دنیا به ۴۵ مورد افزایش یافته است.

در بین دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور ۱۲ دانشگاه علوم پزشکی، 4 پژوهشگاه، ۱۸ دانشگاه جامع، ۹ دانشگاه صنعتی و دو دانشگاه غیرمتمرکز در جمع موثرترین‌های دنیا قرار گرفتند و در بین دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور دانشگاه‌های تهران، شهید بهشتی، شیراز، اصفهان، تبریز، مشهد، ایران، کرمان، بقیة‌الله (عج)، مازندران، زاهدان و کردستان در جمع موثرترین‌ها قرار دارند. در بین پژوهشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی نیز نام  پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، انستیتو پاستور ایران، پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران و جهاد دانشگاهی در بین مراکز تحقیقاتی یک درصد برتر دنیا مشاهده می‌شود.

در بین دانشگاه‌های جامع نیز  دانشگاه‌های تهران، تربیت مدرس، شیراز، فردوسی مشهد، تبریز، شهید بهشتی، اصفهان، رازی، گیلان، بوعلی سینا، کاشان، شهید باهنر کرمان، ارومیه، سمنان، یزد، یاسوج، الزهرا (س) و خلیج فارس در بین موثرین‌های دنیا جای گرفته‌اند.

دانشگاه‌های امیرکبیر، صنعتی شریف، علم و صنعت ایران، صنعتی اصفهان، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، نوشیروانی بابل، صنعتی شاهرود، صنعتی سهند تبریز و صنعتی شیراز با حفظ جایگاهشان در مقام دانشگاه‌های صنعتی یک درصد برتر دنیا باقی ماندند. در بین دانشگاه‌های غیرمتمرکز نیز دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه پیام نور در جمع موثرترین‌های دنیا باقی ماندند.

شتاب علمی ایران

ایران در سال 2016 در شاخص شتاب علمی (تولید مقالات علمی) رتبه اول را کسب کرد، در حالی که این رتبه در سال 2013، 25 بوده است.

علاوه بر آن کشور با 3 برابر شدن درصد تولید مقالات علمی در سطح یک درصد برتر دنیا قرار گرفت، ضمن آنکه تعداد دانشمندان ایرانی برتر در سطح بین‌المللی در سال 2013 رشد حدود 40 درصدی داشته است.

بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی پایگاه ISI، ایران 1.74 درصد در تولید علم جهانی سهیم بوده است، در حالی که این میزان در سال 2013 به میزان 1.377 درصد گزارش شده است.

وضعیت ایران در 7 شاخص به شرح ذیل است:

شاخص

سال 2013

سال 2016

کسب رتبه اول شتاب علمی دنیا (تولید مقالات)

25

1

3 برابر شدن درصد تولید مقالات علمی در سطح یک‌درصد برتر دنیا

0.8 درصد

2.2 درصد

رشد حدود 40 درصدی تعداد دانشمندان ایرانی برتر سطح بین‌المللی

173

200

رشد 50 درصدی تعداد مقالات منتشرشده در کیفی‌ترین مجلات دنیا (چارک اول)

6500

7800

رشد 36 درصدی تعداد مقالات منتشر شده در مجلات ISI

30945

41711

ارتقای چهار پله‌ای رتبه علمی ایران در جهان بر اساس پایگاه استنادی ISI

21

17

وضعیت ایران در سطح جهان اسلام

بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی پایگاه اسکوپوس رتبه ایران در منطقه و جهان اسلام در سال 2013 یک بوده و این رتبه تا سال 2016 حفظ شده است. علاوه بر آن تعداد دانشگاه‌های ایران در یک درصد دانشگاه‌های برتر و تاثیرگذار دنیا بر اساس آمارهای رتبه‌بندی لایدن در سال 2013 تعداد 5 دانشگاه بوده است که این تعداد در سال 2016 به 14 دانشگاه افزایش یافته است.

ایران با ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان و پارک‌های علم و فناوری توانسته است در سال 2013 به میزان 14.1 میلیون دلار صادرات محصولات دانش‌بنیان داشته باشد که این میزان صادرات در سال 2015 به میزان 215 میلیون دلار افزایش یافته است.

شاخص‌های علمی

2013

2014

2015

2016

رتبه علمی ایران در منطقه و جهان اسلام در پایگاه اسکوپوس

1

1

1

1

تعداد دانشگاه‌های ایران در یک درصد دانشگاه‌های برتر و تأثیرگذار دنیا (طبقه‌بندی جهانی لایدن)

5

12

13

14

تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد

11

643

845

964

تعداد مراکز کارآفرینی و نوآوری در تمام مراکز آموزشی، پژوهشی و فناوری دولتی

55

110

112

-

تعداد اشتغال ایجادشده مستقیم در پارک‌های علم و فناوری مراکز رشد

22035

25000

29606

3000

(سه‌ماه ‌اول)

تعداد فناوری‌های مهم صادرشده توسط پارک‌ها و مراکز رشد (در هر سال)

80

141

170

57

(سه‌ماه اول)

میزان صادرات محصولات دانش‌بنیان توسط پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد (میلیون دلار)

14.1

50.8

215

137

(6 ماه اول)

میزان فروش دانش فنی در فن‌بازار و پارک‌های علم و فناوری (میلیارد ریال)

50

237

425

3811

تعداد پارک‌های علم و فناوری

33

36

38

39

تعداد فناوری‌های مهم خلق شده در پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد (در هر سال)

727

1088

1679

1052

انتهای پیام