گزارش قالیباف به مجلس/همانی که مردم ۹روز از تلویزیون تماشا کردند، نه بیشتر

هرچند که روز گذشته شهردار تهران گزارشی از فاجعه پلاسکو را به شورای شهر ارائه نکرد و باعث دلخوری اعضای شورا هم شد، اما امروز به مجلس رفت و گزارشی کلی به نمایندگان ارائه داد.

کد خبر: ۱۴۴۸۱۶

تاریخ: ۱۳ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۳:۵۸

شهردار تهران در جلسه علنی امروز ۱۳ بهمن ۹۵ مجلس تلاش کرد گزارشی کلی از حادثه پلاسکو ارائه دهد. او جزییات را به جلسات بررسی‌ کمیسیون های تخصصی مجلس واگذار کرد. به جای آن حواشی مختلفی را بیان کرد؛ از زلزله‌های منجیل و رودبار و بم تا فرود اضطراری یک هواپیما در اصفهان، حادثه مرگبار قطار نیشابور و تصادف اتوبوس‌ در اتوبان قم و مقایسه آمار تلفات حوادث قبلی با حادثه پلاسکو و حتی ۱۱ سپتامبر!
به درخواست محمدباقر قالیباف ابتدا یک کلیپ از پلاسکو پخش شد. اما در میانه فیلم، علی لاریجانی، رییس مجلس آن را قطع کرد تا شهردار گزارشش را بدهد.

قالیباف پس از تسلیت به خانواده شهدا و تشکر از دستگاه‌ها، رسانه‌ها و مردم گفت: «امروز به عنوان مسئول هماهنگی مدیریت بحران شهر تهران و شهردار تهران گزارشی درباره حادثه پلاسکو به مجلس می‌دهم.»

شهردار تهران سپس با این توجیه که وقت کم است و زمان زیادی به اذان ظهر باقی نمانده، گفت: «سعی می‌کنم کلیاتی از اتفاقاتی که افتاده است را بیان کم، در کمیسیون‌های تخصصی به به کارهای جزیی و فنی رسیدگی می شود.»

او در ادامه گفت: از دید مدیریت بحران در حوادثی که اتفاق می افتد یا عامل انسانی دخیل است یا اشکالات ساختاری وجود دارد که منجر به این حوادث می شود. در بخش ساختاری؛ در حوزه ساختاری نبود یک نگاه سیستمی و فرآیند محور به موضوعات حوادث و پیشگیری از حوادث چالش اساسی ماست؛ از قانون گذاری تا اجرا و نظارت برای اجرای قوانین. در اجرا می‌بینیم مشکلاتی مثل کهنگی قوانین، تنظیم نبودن بین مسئولیت و اختیارها، مشخص نبودن وظایف و ... وجود دارد.

مقایسه حوادث گذشته

قالیباف سپس تلاش کرد با روایت حوادثی که در ۳ دهه گذشته اتفاق افتاده است، نشان دهد امکانات شهرداری تهران در مقابله با حوادث و بحران‌ها بسیار بیشتر شده و حتی کم بودن تلفات پلاسکو نسبت به آن حوادث را پررنگ کند.

او گفت: در سال ۷۶ یک هواپیما در فرودگاه اصفهان در خارج از باند می نشیند، اما از ۸.۵ شب تا ۶ صبح روز بعد نتوانستند به آنها دسترسی پیدا کنند و کمکی به آنها داشته باشند. هرچند که به کسی آسیب نرسید. در بهمن سال ۸۲ حادثه قطار نیشابور اتفاق افتاد که ۳۲۰ کشته داشت و پیکر بسیاری از قربانیان بدست نیامد. در سال ۹۲ در اتوبان قم در یک تصادف بیش از ۴۳ کشته دادیم. زلزله منجیل حادثه بزرگی بود. زلزله بم در سال ۸۲ اتفاق افتاد و تلفات بالایی داشت.»

شهردار تهران سپس به تلاش‌هایی که دولت اصلاحات در پی دستور رهبری برای تشکیل مدیریت بحران داشت، اشاره کرد و گفت: در پی زلزله بم و با توجه به دستوراتی که دادند، سازمان مدیریت بحران شکل گرفت. اگر یک روند تحلیلی بر حوادث داشته باشیم، می‌بینیم اشکالات ساختاری داریم. البته سازمان مدیریت بحران از سال ۹۲ مشکل قانونی دارد و هنوز قانونش تصویب نشده است.

او سپس بحث آلودگی هوا و خشکسالی را وسط کشید و گفت: «برخی بحران ها حادثه است، برخی بحران ها مثل محیط زیست ادامه دار است. مثل آلودگی هوا، خشکسالی و ...»

قالیباف در ادامه گفت: در تهران چون مدیریت بحران برخلاف دیگر شهرهای ایران برعهده شهردار تهران است، از روزی که به شهرداری واگذار شده، مهمترین سازماندهی از بعد ساخت مکانی در تهران اتفاق افتاده است. تنها جایی در کشور که معنای واقعی مرکزی برای مدیریت بحران دارد، تهران است.

او به محمدرضا عارف که در دولت اصلاحات معاون اول رییس جمهور بود اشاره کرد و سپس به فعالیت‌های که مدیریت بحران شهر تهران دارد پرداخت؛ مقاوم سازی پل ها، ارزیابی ایمنی بیمارستان ها، تشکیل گروه‌های دوام، آموزش مردم، مانورهای دوره‌ای، تجهیزات و سوله‌های بحران و ...

شهردار تهران سپس از افزایش ایستگاه‌ها و تجهیزات آتش‌نشانی در دوره مدیریت خودش گفت و به نوسازی بافت‌های فرسوده اشاره کرد: «تهران تنها شهری است که ۳۴ درصد نوسازی در بافت‌های فرسوده داشته است.»

وظایف شهرداری برای رفع خطر از شهر

او سپس تلویحا به حادثه سقوط دو زن از ساختمانی از خیابان جمهوری و مرگ آنها در ۲۹ دی ۹۲ اشاره کرد و گفت: بعد از حوادث قبلی، تجهیز منطقه ۱۲ را انجام دادیم.»

قالیباف سپس به یکی از سخنرانی‌هایش در اردیبهشت ۹۳ در صحن شورای شهر اشاره کرد، همانی که در هنگامه پلاسکو، رسانه‌ای شد: در اردیبهشت سال ۹۳ در شورای شهر گفتم که در قوانین و مقررات و اشکالات وجود دارد،‌ مسئولیت ها درهم هست. درست است که در بند ۱۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری می گوید باید کارهایی در حریق و سیل انجام دهیم. اما چه کاری باید انجام دهیم؟

او به پیگیری هایی که درباره ساختمان پلاسکو و علاالدین داشته است اشاره کرد و گفت: ما باید رفع خطر در اماکن عمومی را انجام دهیم. البته ممکن است خطر بالقوه و بالفعل باشد و رفع خطر از سوی ما باید در مواقعی انجام شود که خطر بالفعل است. در مورد ساختمان پلاسکو ما اخطارهایی دادیم، آموزش هایی را ارائه کردیم و برای پیشگیری کلاس آموزش گذاشتیم، که در آن ۱۷ نفر بیشتر شرکت نکردند. همچنین در شهریور ماه بخشنامه ای را به آنها را ارائه کردیم.

او گفت: ما باید رفع خطر کنیم. اخطارها داده شده است. اما در همین ماجرای پاساژ علاالدین بسیار تلاش کردیم. الان بیش از ۲.۵ سال است تلاش می کنیم برای تخریب علاالدین. شورای تامین به تعویق انداخت. بعد از ۲.۵ سال پیگیری هنوز قادر نشدیم در پاساژ علاالدین کار تخریب را تمام کنیم.

شهردار تهران گفت: کارشناس بازرسی مجموعه آتش نشانی ما این خطرات را شناسایی می‌کند. مصوبه هیات دولت در سال ۹۳ می‌گوید سازمان‌های آتش نشانی همکار بازرس وزارت کار هستند و وزارت کار به عنوان ضابط دادگستری می تواند از دادسرا یا دادگاه حکم توقیف مکانی را بخواهد و دادسرا مکلف است توقیف کند. رفع توقیف هم نمی شود تا گزارش بعدی بازرسی برسد.

۳۲ دقیقه قبل از تخریب، دستور تخلیه داده شد

قالیباف پس از این مقدمه طولانی به حادثه پلاسکو اشاره کرد و گفت: «باید ببینیم در حین عملیات چه نکات مهمی داریم؛ زمان رسیدن به حادثه؛ در کمتر از ۲.۵ دقیقه رسیدیم. در حوزه تجهیزات هیچ مشکلی نداشتیم به حد کفایت امکانات آماده است.»

در این هنگام صدای غلامعلی جعفرزاده، عضو فراکسیون مستقلین برآشفت و فریادزنان به قالیباف اعتراض کرد. اشاره او به سخنان وزیر کشور بود که پیش از قالیباف در گزارش گفته بود: «برخی کسبه گفته‌اند آتش‌نشانی ۵ دقیقه پس از اعلام حادثه رسیده است و چون امکانات مناسب این آتش‌سوزی نبوده، رفته‌اند و ۱۵ دقیقه بعد با امکانات مناسب برگشته‌اند.»

با این حال شهردار تهران به سخنانش ادامه داد. او البته به یک موضوع نگران کننده اذعان کرد: این بحث قبول است که اگر پلاسکو به تنهایی باشد یا یک ساختمان دیگر باشد،‌ توان تجهیزاتی برای امدادرسانی هست، اما اگر ۵ تا ساختمان همزمان با حادثه مواجه بشوند یا حادثه بزرگتری باشد، تجهیزات جواب نمی‌دهد.

او در ادامه به بحث استفاده از هلی‌کوپتر اشاره کرد و گفت: دوستان می گوید چرا از هلی کوپتر استفاده نکردید،‌ اولا هلی‌کوپتر در اختیار سازمان امداد و نجات (هلال احمر) است، بعد هم در این مکان نیاز نبوده است.

قالیاف گفت: نیروهای ما به موقع رسیده اند، یک بار آتش مهار شده، دوباره آتش سوزی شروع شده. یکی از موضوعات مهم بحث مربوط به تخلیه است. یکی از افتخارات این عملیات این است که ۳۲ دقیقه قبل از ریزش اعلام تخلیه به همه نیروهای عملیاتی شده است.

او دوباره به مقایسه پلاسکو با حوادث دیگر پرداخت و گفت: حادثه مشابه داشتیم در کشورهای دیگر که ۵۰۰ تا ۱۲۰۰ نفر در آتش سوزی ها از بین رفته اند. در سئول یا در بنگلادش. اما با اقدام نیروهای ما فقط ۶ نفر از شهروندان به شهادت رسیده اند. این نشانه تخلیه مناسب است.

او گفت: در هنگام عملیات و پیش از تخریب ساختمان،‌ بیش از ۱۰۰ نفر از نیروهای ما مشغول عملیات بودند که وقتی می‌بینند تخریب اتفاق می افتد، با سبدها بیرون آمدند.  برخی از جمله شهید امینی تصمیم می‌گیرند از مسیر راه‌پله بیرون بیایند تا کسی از کسبه و نیروها باقی نمانده باشد، اما راه پله تخریب می‌شود. در تصاویر هم می‌بینید که بخشی از نیروهای ما از نمای ساختمان بیرون آمدند.

شهردار تهران یک مقایسه دیگر درباره آواربرداری داشت،‌ این‌بار با حادثه ۱۱ سپتامبر و فروریختن برج‌های دوقلو: در برداشت آوار با همه استاندارهایی که هست به طور دقیق و در کمترین زمان ممکن اتفاق افتاده است، در مقایسه با ۱۱سپتامبر که ۷ ماه برای پایان عملیات زمان برده است (۹۰ روز تخلیه آوار برج دوقلو) توانستیم در کمتر از ۹ روز کار پلاسکو را انجام دهیم. علت کندی در شروع آواربرداری هم به دلیل این بود که یک سازه متصل روی مجموعه قرار گرفته بود. اما تخلیه آوار به بهترین شکل ممکن پیش رفت.

دراین هنگام اعتراض چندنماینده بالاگرفت و رییس مجلس از قالیباف خواست گزارشش را به پایان ببرد و خود توصیه‌هایی به مدیریت شهری، مدیریت بحران و مواردی مانند این کرد. لاریجانی خطاب به قالیباف گفت: برج‌سازی‌های وسیع در تهران قطعا برای آینده شما مشکلاتی ایجاد می‌کند.